Page 1 of 2 12 LastLast
Results 1 to 10 of 11

Thread: Historia powszechna cz.2 /476-1492/

  1. #1
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264

    Historia powszechna cz.2 /476-1492/

    [center:d363eeb5b0]DATY KLUCZOWE

    622-HIDŻRA – EKSPANSJA ISLAMU.

    732-BITWA POD POITIERS.

    800-KORONACJA KAROLA WIELKIEGO.

    843-TRAKTAT W VERDUN.

    962-KORONACJA OTTONA I.

    1054-WIELKA SCHIZMA.

    1066-BITWA POD HASTINGS.

    1096-1099-I WYPRAWA KRZYŻOWA.

    1122-KONKORDAT W WORMACJI.

    1187-UPADEK JEROZOLIMY.

    1206-ZJEDNOCZENIE PLEMION MONGOLSKICH.

    1214-BITWA POD BOUVINES.

    1241-POWSTANIE HANZY.

    1291-KAPITULACJA AKKI. ZWIĄZEK SZWAJCARSKI.

    1346-BITWA POD CRÉCY.

    1348-1349-CZARNA ŚMIERĆ W EUROPIE.

    1410-BITWA POD GRUNWALDEM.

    1448-WYNALEZIENIE DRUKU (JOHANN GUTENBERG).

    1453-UPADEK KONSTANTYNOPOLA.

    1480-ZRZUCENIE NIEWOLI TATARSKIEJ PRZEZ RUŚ.

    1492-ODKRYCIE AMERYKI.
    [/center:d363eeb5b0]


    [center:d363eeb5b0]SYMBOLICZNE ZDJĘCIE Z EPOKI


    Katedra w Rouen[/center:d363eeb5b0]


    476 Bitwa pod Ticinum – zwycięstwo ODOAKRA (VIII.), śmierć ORESTESA w Placencji (28.VIII.) i jego brata PAWŁA pod Rawenną (4.IX.). ODOAKER namiestnikiem cesarza Bizancjum (do 493). SELADOBA władcą Aksum (do 485).
    477 Zabiegi JULIUSZA NEPOSA w Konstantynopolu o odzyskanie tronu rzymskiego. Śmierć GENZERYKA, króla Wandalów. HUNERYK królem Wandalów (do 484). SZUN TI cesarzem Wei (do 479).
    479 Dynastia południowa Cz’i w Państwie Wei (do 551), KAO TI cesarzem (do 482).
    480 Zamordowanie JULIUSZA NEPOSA w Dalmacji (9.V.). Heftalici („Biali Hunowie”) w płn. Indiach (do 527).
    481 CHLODWIG I królem Franków (do 511), rozpoczęcie przez niego podboju ostatnich ziem Galii, Merowingowie w Królestwie Franków (do 751).
    482 LUGAID królem Irlandii (do 507). WU TI cesarzem Wei (do 493).
    483 - 492 PONTYFIKAT FELIKSA III.
    484 Zwierzchność trybutarna Heftalitów nad Persją (do 527). Konflikt FELIKSA III z patriarchą Konstantynopola AKACJUSZEM i ZENONEM (sprawa nowej formy wiary – henotikon), synod w Rzymie (potępienie AKACJUSZA, rzucenie przez FELIKSA III anatemy na Kościół Wschodni), I schizma (do 519). BALASZ królem Persji (do 488). GUNTAMUND królem Wandalów (do 496).
    485 ALAMIEDA władcą Aksum (do 493).
    486 Oblężenie i zdobycie Soissons przez Franków (CHLODWIG I), pokonanie i śmierć SYAGRIUSZA – ostatniego reprezentanta władzy i wojsk rzymskich.
    488 Najazdy na Italię ODOAKRA: Ostrogotów (TEODORYK WIELKI) – (do 493). KOBAD I królem Persji (do 497). OISC królem Kentu (do 512).
    489 Nestorianie w Persji, misje do Chin. SEINEI cesarzem Japonii (do 494).
    490 Zbudowanie klasztoru w Kalat Seman – perły syryjskiej architektury wczesnochrześcijańskiej.
    V - VI WIEK
    491 - 518 PANOWANIE ANASTAZJUSZA I W BIZANCJUM.
    492 - 496 PONTYFIKAT GELAZEGO I.
    492 Konflikt GELAZEGO I z ANASTAZJUSZEM I (kwestia monofityzmu) – (do 496).
    493 JÜ-LIN WANG królem Wei (do 494). Zamordowanie ODOAKRA podczas układu z TEODORYKIEM WIELKIM, rządy Ostrogotów w Italii, Dalmacji, Recji, Norikum, części Panonii i na Sycylii (do 552). TAZJENA II władcą Aksum (do 500).
    494 Krótkie rządy HAI-LING WANGA w Wei, MING TI cesarzem (do 498). KENZO cesarzem Japonii (do 497). Ruch mazdakitów w Persji (społeczno-rewolucyjny protest przeciw arystokracji) – (do 524).
    496 - 498 PONTYFIKAT ANASTAZEGO II.
    496 Bitwa pod Tolbiac – zwycięstwo Franków nad Alamanami, chrzest CHLODWIGA I w obrządku rzymskim. TRASAMUND królem Wandalów (do 523).
    497 NINKEN cesarzem Japonii (do 504). ZAMASP królem Persji (do 499).
    V - VI WIEK
    498 - 514 PONTYFIKAT SYMMACHUSA.
    498 Antypapież WAWRZYNIEC w Rzymie. TUNG-HUN HOU markizem Wei (do 501).
    499 KOBAD I królem Persji (po raz drugi) – (do 531). Synod w Rzymie (dekret normujący tryb elekcji papieskiej). ŚUAN WU TI cesarzem płn. Wei (do 515). Chrystianizacja Franków w obrządku rzymskim, romanizacja Galii.
    500 Osiedlanie się Słowian w lesistych terenach Europy Wschodniej (do 700). WAINJAGUPTA władcą Państwa Guptów (do 515). KALIEB władcą Aksum (do 530).
    VI WIEK
    501 HO TI cesarzem Wei (do 502). Niepodległa Kartlia (Gruzja) – (do 650). Państwa Makuria i Alwa w Sudanie (do XV. w.).
    502 WU TI cesarzem Wei (do 549).
    504 BURETSU cesarzem Japonii (do 510).
    505 Imperium Harszy w Indiach (do 647), dynastia Wardhana (do 647), NARA-WARDHANA pierwszym władcą (do 530).
    507 MUIRCHERTACH I królem Irlandii (do 534). Usunięcie Wizygotów z Galii (upadek Państwa Tuluzańskiego) przez Franków, wypieranie Wizygotów do Hiszpanii (do 531), GEISALRYK królem Wizygotów (do 511).
    508 Powstanie Kościoła ormiańskiego. Uznanie CHLODWIGA I za prawowitego władcę Franków i Rzymian zamieszkałych w jego królestwie (ANASTAZJUSZ I).
    510 KEITAI cesarzem Japonii (do 527).
    511 AMALARYK królem Wizygotów (do 531). Śmierć CHLODWIGA I , podział Państwa Franków (do 558): CHLODOMIR w Orleanie (do 524) TEODORYK I w Reims (do 534), CHILDEBERT I w Paryżu (do 558), CHLOTAR I w Soissons (do 561).
    512 OCTA królem Kentu (do 522).
    514 - 523 PONTYFIKAT HORMIZDASA.
    515 SIAO MING TI cesarzem płn. Wei (do 528). NARASIMHAGUPTA władcą Państwa Guptów (do 530).
    516 Śmierć GUNDOBADA, ZYGMUNT królem Burgundii (do 523), przejście Burgundów z arianizmu na katolicyzm, romanizacja kraju.
    517 Najazd Bułgarów na Grecję.
    518 - 527 DYNASTIA JUSTYNIAŃSKA (DO 610). PANOWANIE JUSTYNA I W BIZANCJUM.
    519 Ugoda między Kościołem rzymskim a kościołami wschodnimi (formuła HORMIZDASA – „Kościół rzymski nigdy nie splamił się herezją”). CERDIC królem Wessexu w Brytanii (do 534).
    522 EORMENRIC królem Kentu (do 560).
    523 - 526 PONTYFIKAT JANA I.
    523 Nieudana misja JANA I do Konstantynopola (większa tolerancja dla arian) – (do 526). HILDERYK królem Wandalów (do 530). Iberia pod rządami Persji (do 590). Współrządy ATALARYKA i TEODERYKA WIELKIEGO w Królestwie Ostrogotów (do 526).
    524 Stłumienie ruchu mazdakitów w Persji.
    525 Podbój Jemenu przez Aksum (do 571). Oskarżenie o zdradę (za sprawą TEODORYKA WIELKIEGO) i śmierć słynnego filozofa BOECJUSZA w Rzymie.
    526 Powrót JANA I z Konstantynopola i wtrącenie go do więzienia z powodu nieudanej misji przez TEODORYKA WIELKIEGO, śmierć papieża w lochu.
    526 - 530 PONTYFIKAT FELIKSA IV.
    526 Śmierć TEODORYKA WIELKIEGO, ATALARYK królem Ostrogotów (do 534).
    527 - 565 PANOWANIE JUSTYNIANA I WIELKIEGO W BIZANCJUM.
    527 Wyparcie Heftalitów z płn-zach. Indii, podział płn. Indii na małe państewka. ANKAU cesarzem Japonii (do 537).
    528 Inwazja południowych Słowian na Bałkany, walki z Bizancjum. Krótkie rządy LIN-T’AO WANGA w płn. Wei, SIAO CZUANG TI cesarzem (do 530).
    529 Nowy kodeks prawny w Bizancjum – Codex Iustinianus (złożony z czterech dzieł: zbiór konstytucji cesarskich od HADRIANA do JUSTYNIANA tzw. Codex repetitae praelectonis, wybór z dawnych pism prawniczych tzw. Digesta, podręcznik dla studentów prawa tzw. Institutiones, prawa justyniańskie – Novellae leges). Założenie klasztoru benedyktynów na Monte Cassino (BENEDYKT Z NURSJI). Przyjęcie neoplatonizmu z Aten przez Persję. Stracenie przywódcy religijnego ruchu mazdakitów w Persji, MAZDAKA.
    530 - 532 PONTYFIKAT BONIFACEGO II.
    530 Antypapież DIOSKUROS w Rzymie. TUNG-HAI WANG królem płn. Wei (do 531). KUMARAGUPTA III władcą Państwa Guptów (do 540). RADŻJA I władcą imperium Harszy (do 555). Zaburzenia w Aksum: krótkie rządy ZEYSRAIELA i GEBRU, nowym władcą GEBRE MESKEL (do 544). GELIMER królem Wandalów (do 533).
    531 Podbicie Turyngów przez Franków. TEUDIS królem Wizygotów (do 548). CHOSROES I ANUSZIRWAN królem Persji (do 579), szczytowy okres rozwoju Persji. Współrządy AN-TING WANGA i CZIE MIN TI w płn. Wei (do 532).
    532 Powstanie NIKA w Konstantynopolu i jego stłumienie przez BELIZARIUSZA (30 000 ofiar). Wojna Bizancjum z Persją (do 533). SIAO WU TI cesarzem płn. Wei (do 534).
    533 - 535 PONTYFIKAT JANA II.
    534 Rządy TEODEBERTA I w Reims (do 548). Podbój Burgundii przez Franków. Dynastia wsch. Wei w Chinach (do 550), SIAO CZING TI cesarzem (do 550). Bitwa pod Trikameron – zwycięstwo Bizancjum nad Wandalami, likwidacja Państwa Wandalów w Afryce, uzyskanie Numidii, Afryki Prokonsularnej, Sardynii, Korsyki i Balearów przez Bizancjum. TUATHAL MAELGARB królem Irlandii (do 544). CYNRIC królem Wessexu (do 560). Krótkie rządy AMALASUNTY w Królestwie Ostrogotów, TEODAHAD nowym królem (do 536).
    535 - 536 PONTYFIKAT AGAPITA I.
    535 Wojny gockie w Italii (Ostrogoci kontra Bizancjum) – (do 552). TEODAHAD królem Ostrogotów (do 541). Nieudana misja AGAPITA I do Konstantynopola (zaniechanie przez Bizancjum kampanii wojennej w Italii). Zajęcie Sycylii przez Bizancjum. Zakaz wstępu dla Żydów w bizantyjskiej Afryce Północnej (JUSTYNIAN I). WĘN TI cesarzem zach. Wei (do 551). I Państwo Ćalukjów w Dekanie (środkowe Indie) – (do 757), PULAKEŚIN I pierwszym władcą (do 566).
    536 - 537 PONTYFIKAT SYLWERIUSZA.
    536 Zdobycie Rzymu przez armię bizantyjską BELIZARIUSZA (9.XII.), bezpośrednie panowanie Bizancjum nad płd. Italią. WITIGES królem Ostrogotów (do 540).
    537 Sąd bizantyjski nad SYLWERIUSZEM (zdrada interesów Bizancjum, pozbawienie władzy i wygnanie do Syrii). Zbudowanie świątyni Hagia Sophia w Konstantynopolu. Podbój Prowansji przez Franków i wygrane starcia z Alamanami i Bawarami. SENKA cesarzem Japonii (do 539).
    537 - 555 PONTYFIKAT WIGILIUSZA.
    539 KIMMEI cesarzem Japonii (do 571).
    540 Podporządkowanie papieży rzymskich władzy Bizancjum (do 568). WISZNUGUPTA władcą Państwa Guptów (do 550). HILDIBAD królem Ostrogotów (do 541).
    541 Krótkie rządy ERARYKA w Królestwie Ostrogotów, TOTILA nowym królem Ostrogotów (do 552). Zniszczenie Antiochii przez Persów.
    544 Państwo Van Xuan w Wietnamie (do 602). KONSTANTYN władcą Aksum (do 572). DIARMAIT I królem Irlandii (do 565).
    545 Opuszczenie Rzymu przez WIGILIUSZA i udanie się jego do Konstantynopola.
    546 Pobyt WIGILIUSZA w Konstantynopolu (do 555).
    547 IDA królem Bernicji w Brytanii (do 559).
    548 TEUDEGISEL królem Wizygotów (do 549).
    549 AGILA królem Wizygotów (do 554). CZIEN WĘN TI cesarzem Wei (do 551).
    550 Imperium Khmerów w Kambodży (do 1445): królestwo Czenli (do 713), pierwszym królem BHAWAWARMAN I (do 600). Konfederacja plemienna Turków w Azji Centralnej. Chrześcijaństwo w formie koptyjskiej w Nubii. Powstanie Kościoła syryjskiego (jakobickiego). Upadek Państwa Guptów w Indiach. Dynastia płn. CZ’I we wsch. Wei, WĘN ŚUAN TI cesarzem (do 559).
    551 JÜ-CZANG WANG królem Wei (do 552). FEI TI cesarzem zach. Wei (do 554).
    552 Przyjęcie buddyzmu z Korei przez Japonię (do 587). Zniszczenie Państwa Żoużanów (Awarów) przez Turków. JÜAN TI cesarzem Wang (do 555). Bitwa pod Taginae – zwycięstwo Bizancjum nad Ostrogotami, śmierć TOTILI, upadek Państwa Ostrogotów (ostatni król – TEJA), wcielenie Italii, Dalmacji i części Panonii do Bizancjum. Kaganat wschodnioturecki (do 630) i zachodnioturecki (do 745) w Azji Centralnej. Walki bizantyjsko-wizygockie, uzyskanie płd. Hiszpanii przez Bizancjum.
    553 II Sobór w Konstantynopolu (potępienie „trzech rozdziałów” antiocheńskich jako nestoriańskich, uchwalenie kompromisowego wyznania wiary, usunięcie WIGILIUSZA ze stanowiska biskupa Rzymu).
    554 Państwo toledańskie Wizygotów w Hiszpanii (do 711), ATANAGILD królem (do 567). Zakaz wstępu dla Żydów w bizantyjskiej Hiszpanii (JUSTYNIAN I). KUNG TI cesarzem zach. Wei (do 557).
    555 Śmierć WIGILIUSZA w Syrakuzach w drodze powrotnej do Rzymu. CZING TI cesarzem Wei (do 557). ADITJA władcą imperium Harszy (do 580).
    556 - 561 PONTYFIKAT PELAGIUSZA I.
    556 Konflikt biskupów Mediolanu oraz Akwilei z PELAGIUSZEM I (do 561).
    557 Dynastia Cz’en w Wei (do 589), WU TI cesarzem (do 559). Dynastia płn. Czou w zach. Wei (do 581), krótkie rządy SIAO MIN TI, nowym cesarzem MING TI (do 560).
    558 CHLOTAR I królem Franków (do 561). Wyparcie Heftalitów z Persji.
    559 WĘN TI cesarzem Wei (do 566). Bitwa pod Konstantynopolem – zwycięstwo Bizancjum nad Heftalitami. FEI TI cesarzem wsch. Wei (do 560). GLAPPA królem Bernicji (do 560).
    560 ETHELBERT I królem Kentu (do 616). CEAWLIN królem Wessexu (do 591). ADDA królem Bernicji (do 568). SIAO CZAO TI cesarzem wsch. Wei (do 561). WU TI cesarzem zach. Wei (do 578).
    561 - 574 PONTYFIKAT JANA III.
    561 Śmierć CHLOTARA I, podział Królestwa Franków (do 613): CHARYBERT I w Paryżu (do 567), SIGIBERT I w Austrazji (do 575), CHILPERYK I w Neustrii (do 584), GUNTRAM DOBRY w Orleanie i Burgundii (do 592). WU CZ’ĘNG TI cesarzem wsch. Wei (do 565).
    562 Pojawienie się Awarów w Europie.
    563 Założenie klasztoru Iona na Hebrydach (ŚW. KOLUMBAN STARSZY) i misje w Szkocji.
    565 Egzarchat Rawenny w Italii (do 751). HON CZU władcą wsch. Wei (do 577). Śmierć JUSTYNIANA I WIELKIEGO w Konstantynopolu. Współrządy FORGGUSA i DOMNALLA ILCHELGACHA w Irlandii (do 566).
    565 - 578 PANOWANIE JUSTYNA II W BIZANCJUM.
    566 AINMIRE królem Irlandii (do 569). LIN-HAI WANG królem Wei (do 568). KIRTIWARMAN I władcą Państwa Ćalukjów (do 597).
    567 LEOWA I królem Wizygotów (do 573). Rozbicie Państwa Gepidów w Panonii przez Awarów i Longobardów, Chanat Awarski w Panonii (do 803).
    568 ALBOIN królem Longobardów (do 572). ETHELRYK królem Bernicji (do 572). Najazd Longobardów na płn. i środkową Italię.
    569 ELLE królem Deiry w Brytanii (do 599). Współrządy BAETANA I i EOCHAIDA w Irlandii (do 572). ŚUAN TI cesarzem Wei (do 582).
    571 Wyparcie Aksumczyków z Jemenu przez Persję, zniszczenie tamy w Maribie – katastrofa systemu nawadniającego, parcie Arabów na północ. Narodziny MAHOMETA.
    572 Zamordowanie ALBOINA. KLEF królem Longobardów (do 574). BIDATSU cesarzem Japonii (do 585). UESEN SEGED władcą Aksum (do 587). BAETAN II królem Irlandii (do 586). TEODORYK królem Bernicji (do 579).
    573 LEOWIGILD królem Wizygotów (do 586).
    574 Bezkrólewie u Longobardów (do 584).
    575 - 579 PONTYFIKAT BENEDYKTA I.
    575 Zamordowanie SIGIBERTA I. Rządy CHILDEBERTA II w Austrazji (do 595), regencja i wpływy BRUNHILDY, wdowy po SIGIBERCIE I (do 613). Zgoda BENEDYKTA I z biskupem Mediolanu. Najazdy Longobardów na Italię.
    577 Krótkie rządy JU CZU we wsch. Wei i upadek państwa.
    578 - 582 PANOWANIE TYBERIUSZA I KONSTANTYNA W BIZANCJUM.
    578 ŚUAN TI cesarzem zach. Wei (do 579).
    579 - 590 PONTYFIKAT PELAGIUSZA II.
    579 Częściowe powstrzymanie Longobardów od najazdów na Rzym (PELAGIUSZ II). CZING TI cesarzem zach. Wei (do 581). FRITHUWALD królem Bernicji (do 585). Śmierć CHOSROESA I, HORMIZD IV królem Persji (do 590).
    580 PRABHAKARA władcą imperium Harszy (do 605).
    VI - VII WIEK
    581 - 618 DYNASTIA SOU (SUEJ) W CHINACH.
    581 WĘN TI cesarzem zach. Wei (do 589).
    VI - VII WIEK
    582 - 602 PANOWANIE MAURYCJUSZA W BIZANCJUM.
    582 Wkroczenie Słowian południowych i Awarów na Bałkany. HOU CZU markizem Wei (do 589).
    584 Zamach na CHILPERYKA I, rządy CHLOTARA II w Neustrii (do 629), regencja FREDEGUNDY (do 597). AUTARIS królem Longobardów (do 590).
    585 Synod w Matisco (wprowadzenie dziesięciny kościelnej). Podbój Swebów przez Wizygotów. YOMEI cesarzem Japonii (do 587). HUSSA królem Bernicji (do 592).
    586 REKARED I królem Wizygotów (do 601), ustawy antysemickie w państwie. AED królem Irlandii (do 598).
    587 Synod w Toledo: chrystianizacja Wizygotów w obrządku rzymskim, romanizacja kraju. SUSHUN cesarzem Japonii (do 592). FYRIE SENAJ władcą Aksum (do 610).
    589 Zjednoczenie Chin, centralizacja państwa, WĘN TI cesarzem (do 604). Ogłoszenie się patriarchą ekumenicznym przez biskupa Konstantynopola.
    590 AGILUIF królem Longobardów (do 616). Współrządy CHOSROESA II i BAHRAMA VI CZOBINA w Persji (do 591). Wylew Tybru w Rzymie, zaraza, niszczenie akweduktów przez Longobardów, śmierć PELAGIUSZA II. Misje ŚW. KOLUMBANA MŁODSZEGO i jego następców wśród Franków i w Germanii.
    VI - VII WIEK
    590 - 604 PONTYFIKAT GRZEGORZA I WIELKIEGO.
    590 „Patrimonium Sancti Petri” materialną podstawą papiestwa (do 751). Królestwo Iberii (Kartlii) na Kaukazie (do 655), najwybitniejszym władcą GWARAM (VI-VII w.).
    591 CHOSROES II ZWYCIĘSKI królem Persji (do 628). CEOL królem Wessexu (do 597).
    592 Upadek królestwa Bernicji w Brytanii. ETHELFRITH królem Northumbrii w Brytanii (do 616). Rządy CHILDEBERTA II w Austrazji, Orleanie i Burgundii (do 595).
    593 Wynalezienie prasy drukarskiej (Chiny). SUIKO cesarzem Japonii (do 628).
    595 Rządy TEODEBERTA II w Austrazji (do 612) oraz TEODORYKA II w Burgundii (do 613).
    597 Misje rzymskie wśród Anglów (mnich AUGUSTYN), utworzenie biskupstwa w Canterbury. CEOLWULF królem Wessexu (do 611). MANGALEŚA władcą Państwa Ćalukjów (do 610). Egzarchat Kartaginy (do 697).
    598 Współrządy AEDA SLAINE i COLMANA RIMID w Irlandii (do 604).
    599 ETHELRYK królem Deiry (do 604).
    600 MAHENDRAWARMAN królem Khmerów (do 611). Legendarni królowie z dynastii Ynglingów na terenach Szwecji (do 700), ODYN założycielem. MAHENDRA-WARMAN władcą Państwa Pallawów w Dekanie (do 625).
    VII WIEK
    601 Utworzenie arcybiskupstwa w Canterbury. Egzaminy literackie dla urzędników w Chinach (do 1905). Państwo Songhaj w Mali (do 1591). LEOWA II królem Wizygotów (do 603).
    602 Kontrola Wietnamu przez Chiny (do 939). Zamordowanie cesarza Bizancjum, MAURYCJUSZA przez FOKASA.
    602 - 610 PANOWANIE FOKASA W BIZANCJUM.
    602 Protest GRZEGORZA I wobec tytułu patriarchy ekumenicznego dla patriarchów Konstantynopola.
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  2. #2
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    603 WITERYK królem Wizygotów (do 610).
    604 - 606 PONTYFIKAT SABINIANA.
    604 Głód w Rzymie (do 607). Wojna Bizancjum z Persją (do 629). Upadek królestwa Deira w Brytanii. AED UARIDNACH królem Irlandii (do 612). JANG TI cesarzem Chin (do 617).
    605 RADŻJA II władcą imperium Harszy (do 606).
    606 Hegemonia Państwa Harszy w Indiach (do 647), przyłączenie Biharu, przymierze z Bengalem.
    607 PONTYFIKAT BONIFACEGO III.
    607 Przyznanie zwierzchnictwa BONIFACEMU III nad wszystkimi kościołami chrześcijańskimi (FOKAS), zbudowanie kolumny FOKASA na Forum Romanum. Oficjalne poselstwo Japonii do Chin.
    608 - 615 PONTYFIKAT BONIFACEGO IV.
    608 Śmierć albo przymusowy chrzest dla Żydów w Bizancjum.
    610 GUNDEMAR królem Wizygotów (do 612). Zbudowanie Kanału Cesarskiego (Huang-Ho – Jangcy) w Chinach. Pierwsze wystąpienie MAHOMETA w Arabii. ADRYAZ władcą Aksum (do 630). PULAKEŚIN II władcą Państwa Ćalukjów (do 642). Eliminacja FOKASA w Bizancjum.
    610 - 641 DYNASTIA HERAKLIJSKA (DO 711) PANOWANIE HERAKLIUSZA W BIZANCJUM.
    611 IŚANAWARMAN I królem Khmerów (do 635). CYNEGILS królem Wessexu (do 642).
    612 SISEBUT królem Wizygotów (do 620). Rządy TEODORYKA II w Austrazji (do 613). MAEL COBO królem Irlandii (do 615). Próba podboju Kogurio (Korea) przez Chiny (do 614).
    613 Krótkie rządy SIGIBERTA II w Austrazji i Burgundii, CHLOTAR II królem Franków (do 623): odnowienie państwa. Zamordowanie BRUNHILDY, regentki Austrazji.
    614 Edykt CHLOTARA II (hrabiowie z miejscowej szlachty, feudalizacja kraju). Utrata części Azji Mniejszej, Palestyny i Syrii przez Bizancjum na rzecz Persji. Kryzys i reforma militarna w Bizancjum (uzbrojeni chłopi w rejonach pogranicznych). Osiedlenie się Serbów i Chorwatów na Bałkanach.
    615 - 618 PONTYFIKAT DEUSDEDITA (ADEODATA I).
    615 SUIBNE MENN królem Irlandii (do 628).
    616 Przymusowy chrzest Żydów w wizygockiej Hiszpanii (do 694). ADALOALD królem Longobardów (do 626), chrystianizacja Longobardów w obrządku rzymskim. EDWIN królem Northumbrii (do 633). EADBALD królem Kentu (do 640).
    617 KUNG TI cesarzem Chin (do 618).
    VII - X WIEK
    618 - 907 DYNASTIA T’ANG W CHINACH.
    618 KAO TSU cesarzem Chin (do 626).
    619 - 625 PONTYFIKAT BONIFACEGO V.
    619 Utrata Egiptu przez Bizancjum na rzecz Persji. Próby uniezależnienia się egzarchy raweńskiego od Bizancjum (do 625).
    620 REKARED II królem Wizygotów (do 621). Królestwo Tybetu w Azji Centralnej (do 1279).
    621 SINTILA królem Wizygotów (do 631).
    622 Hidżra – ucieczka proroka MAHOMETA z Mekki do Medyny (Jatrebu) wskutek prześladowań ze strony ludu Kurajszytów (16.VI.), początek ery muzułmańskiej.
    623 Powstanie Słowian przeciw Awarom, państwo SAMONA (do 658). Rządy CHLOTARA II w Neustrii (do 629), DAGOBERTA I w Austrazji (do 634).
    624 Początek starć między zwolennikami MAHOMETA (Medyna) a jego przeciwnikami (Mekka), bitwa pod Bedr – zwycięstwo mahometan, wygnanie plemion żydowskich z Medyny (do 628).
    625 - 638 PONTYFIKAT HONORIUSZA I.
    625 NARASINHA-WARMAN (HAKAMALLA) władcą Państwa Pallawów w Indiach (do 645).
    626 ARIOALD królem Longobardów (do 636). Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Persów, Bułgarów i Awarów. TAI TSUNG cesarzem Chin (do 649). Chanat Chazarski na stepach nad Morzem Czarnym (do 965).
    627 Przewaga Bizancjum w wojnie z Persją (do 629). Zwycięstwo mahometan nad opozycją w Arabii w „Bitwie Rowu”.
    628 Zamordowanie CHOSROESA II, chaos w Persji (do 629), krótkie rządy KOBADA II SZIRO, ARDASZIR III nowym królem (do 630). DOMNALL królem Irlandii (do 642).
    629 DAGOBERT I królem Franków (do 634). JOMEI cesarzem Japonii (do 641). Odzyskanie części Azji Mniejszej, Syrii, Palestyny i Egiptu przez Bizancjum, masakra Żydów w Jerozolimie.
    630 Rządy CHARYBERTA II w Akwitanii (do 631). Triumfalny powrót MAHOMETA do Mekki (11.I.). Wojna domowa w Persji, krótkie rządy SZAHRBARAZA, nowym królem BORAN (do 631). AKALE UYDDYM władcą Aksum (do 638). Zniszczenie Kaganatu Wschodniotureckiego przez Chiny.
    631 Bitwa pod Wogast – zwycięstwo SAMONA nad Frankami. SISENAND królem Wizygotów (do 636). AZARMEDUCHT królem Persji (do 632).
    632 Śmierć MAHOMETA w Mekce (8.VI.), ABU BAKR kalifem arabskim (do 634). JEZDEGERD III królem Persji (do 651).
    633 Wyprawa arabska na Bizancjum. Wojna arabsko-perska (do 651), bitwa pod Ullais – zwycięstwo Arabów. PENDA królem Mercji w Brytanii (do 655). Współrządy OSRICA i ENFRITHA w Northumbrii (do 634).
    634 Założenie klasztoru w Lindisfarne w Szkocji. Rządy SIGIBERTA III w Austrazji (do 656). OSWALD ŚWIĘTY królem Northumbrii (do 642). Zdobycie Massawy w Erytrei przez Arabów, ekspansja muzułmańska na wsch. wybrzeżu Afryki, odcięcie Aksum od Morza Czerwonego i przesunięcie kraju do afrykańskiego interioru. OMAR I kalifem arabskim (do 644).
    635 BHAWAWARMAN II królem Khmerów (do 650).
    636 Bitwa nad rzeką Jarmuk – zwycięstwo Arabów nad Bizancjum, zajęcie Syrii i Palestyny przez Arabów. Bitwa pod Kadesią – zwycięstwo Arabów nad Persją. CHINTILA królem Wizygotów (do 640). ROTARIS królem Longobardów (do 652).
    637 Zajęcie Antiochii przez Arabów. Bitwa pod Ktezyfonem – zwycięstwo Arabów nad Persją.
    638 Zdobycie Jerozolimy przez Arabów. Założenie Basry. GYRMA ASFER władcą Aksum (do 653). Zerwanie łączności między Rzymem a Konstantynopolem (wakat na stanowisku papieża) – (do 640).
    639 Rządy CHLODWIGA II w Neustrii (do 657).
    640 PONTYFIKAT SEWERYNA.
    640 Rabunek skarbca papieskiego przez egzarchę raweńskiego IZACJUSZA.
    640 - 642 PONTYFIKAT JANA IV.
    640 Edykt HERAKLIUSZA (Ektesis – doktryna monoteletyzmu) i jego potępienie przez JANA IV. Założenie Al-Fustat w Egipcie przez Arabów. Wyprawa arabska na Aksum. EARCONBERT królem Kentu (do 664). TULGA królem Wizygotów (do 642).
    641 WSPÓŁRZĄDY KONSTANTYNA III I HERAKLEONASA W BIZANCJUM.
    641 PANOWANIE HERAKLEONASA W BIZANCJUM.
    641 - 668 PANOWANIE KONSTANSA II W BIZANCJUM.
    641 Najazd arabski na Egipt (do 642).
    642 - 649 PONTYFIKAT TEODORA I.
    642 Zdobycie Aleksandrii przez Arabów, podbój Egiptu, początek islamizacji Afryki Północnej. CHIDASWINT królem Wizygotów (do 649), zajęcie płd. Hiszpanii przez Wizygotów. Bitwa pod Nahawandem – zwycięstwo Arabów nad Persją. Panowanie Pallawów w państwie Ćalukjów (do 655). CEUWALH królem Wessexu (do 672). KOGYOKU cesarzem Japonii (do 645). OSWIN królem Northumbrii (do 644). CONALL CAEL królem Irlandii (do 654).
    643 Oblężenie Barki (do 644), zdobycie Tyflisu (Tbilisi) przez Arabów.
    644 OSMAN kalifem arabskim (do 656). Zdobycie Barki, podbój Libii przez Arabów. Najazd arabski na Persję (do 649). Współrządy OSWINA i OSWINE ŚWIĘTEGO w Northumbrii (do 651).
    645 KOTOKU cesarzem Japonii (do 654), Taika (Wielka Zmiana) – reformy na wzór chiński (cywilizowane cesarstwo z biurokracją), szereg zmian w administracji (do 701).
    647 Zdobycie Trypolisu przez Arabów. Upadek imperium Harszy w Indiach.
    649 - 655 PONTYFIKAT MARCINA I.
    649 Zdobycie Cypru przez Arabów. RECESWINT królem Wizygotów (do 672). Synod na Lateranie (potępienie monoteletyzmu i religijnych edyktów HERAKLIUSZA i KONSTANSA II), porwanie MARCINA I do Konstantynopola, wtrącenie do więzienia i wygnanie do Chersonezu (Krym). KAO TSUNG cesarzem Chin (do 683).
    650 Inwazja Tolteków na państwo Majów. Podbój Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu przez Arabów. DŻAJAWARMAN I królem Khmerów (do 690). Państwo Rasztrakutów w Dekanie (środkowe Indie) – (do 973), DANTIWARMAN, INDRA I, GOWINDA I, KARKKA I, INDRA II władcami (do 740). Dynastia Siajlendrów w Królestwie Śriwidżaja na Sumatrze (do XIV. w.). Zależność Nepalu od Tybetu (do XII. w.). Wzrost roli Koranu (świętej księgi muzułmanów, 114 sur (rozdziałów)).
    651 Współrządy OSWINA i ETHELWALDA w Northumbrii (do 655). Podbój Persji i Mezopotamii przez Arabów.
    652 Krótkie rządy RODOALDA nad Longobardami, ARIBERT I nowym królem (do 661). Infiltracja islamu do Nubii. Układ Egiptu z Dongolą (Makurią), luźna zależność Makurii od Egiptu, trybut w formie niewolników.
    653 ZYRGAZ władcą Aksum (do 663).
    654 - 657 PONTYFIKAT EUGENIUSZA I.
    654 Odparcie najazdu arabskiego na Kretę i Rodos przez Bizancjum. CELLACH królem Irlandii (do 658).
    655 Śmierć MARCINA I na wygnaniu w Chersonezie. Odparcie najazdu arabskiego na płd. Azję Mniejszą przez Bizancjum. OSWIN królem Northumbrii (do 670), podbój Mercji przez Northumbrię (do 658). SAIMEI cesarzem Japonii (do 661). WIKRAMADITJA I władcą Państwa Ćalukjów (do 681).
    656 ALI kalifem arabskim (do 661), wojny domowe wśród Arabów (do 661): „bitwa wielbłądzia” pod Basrą. CHLODWIG II królem Franków (do 657).
    657 - 672 PONTYFIKAT WITALIANA.
    657 Konflikt Rzymu z egzarchą Rawenny (do 672). CHLOTAR III królem Franków (do 663). Nierozstrzygnięta bitwa pod Siffin między ALIM a MUAWIJĄ, gubernatorem Damaszku, pełna niezależność Charydżytów od kalifatu.
    658 Śmierć SAMONA, upadek jego państwa. Oderwanie się szyitów od kalifatu, wzrost roli sunnitów. WULFHERE królem Mercji (do 675). Współrządy BLATHMAE i DIARMAITA II w Irlandii (do 665).
    659 Bitwa pod Cezareją – zwycięstwo Arabów nad Bizancjum, opanowanie przez nich Azji Mniejszej po góry Taurus. Wyprawa arabska na Kabul (do 662).
    661 TENJI cesarzem Japonii (do 672). Chaos u Longobardów (do 662), krótkie rządy BERTARIDA i GUDEBERTA. Zdobycie Heratu i Kabulu przez Arabów. Zamordowanie ALEGO, rozpad Kalifatu Arabskiego, kalifat damasceński Umajjadów (do 750), MUAWIJA I pierwszym kalifem (do 680).
    662 GRIMOALD królem Longobardów (do 671). Krótki pobyt KONSTANSA II w Rzymie i wyjazd na Sycylię (do 668).
    663 DYGNA MIKAEL władcą Aksum (do 689). Rządy CHLOTARA III w Neustrii (do 673), CHILDERYKA II w Austrazji (do 675).
    664 EGBERT I królem Kentu (do 673). Wyprawa arabska na Kandahar. Synod w Withby (potwierdzenie przynależności Anglów do Kościoła rzymskokatolickiego).
    665 SECHNUSSACH królem Irlandii (do 671).
    667 Wyprawa arabska na Berberów (Ghadames). Walki Arabów z egzarchatem Kartaginy (do 697), zdobycie Gabes przez Arabów, odparcie ataku na Sycylię przez Bizancjum.
    668 Zamordowanie KONSTANSA II w Syrakuzach. Zjednoczenie Korei przez królestwo Silla (do 935).
    668 - 685 PANOWANIE KONSTANTYNA IV POGONATOSA W BIZANCJUM.
    670 Zdobycie Kairuanu przez Arabów (SIDI UKBA). Wyprawa arabska na Bizancjum (do 678). ECGFRITH królem Northumbrii (do 685).
    671 Wynalezienie „ognia greckiego” przez Bizantyjczyków. Krótkie rządy GARIBALDA nad Longobardami, BERTARID (po raz drugi) nowym królem (do 688). CENUFAELAD królem Irlandii (do 675).
    672 - 676 PONTYFIKAT ADEODATA II.
    672 WAMBA królem Wizygotów (do 680). SEAXBURH królem Wessexu (do 674). Krótkie rządy KOBUNA w Japonii, TEMMU nowym cesarzem (do 686).
    673 CHILDERYK II królem Franków (do 675). HLOTHERE królem Kentu (do 685).
    674 ESCWINE królem Wessexu (do 676).
    675 FINSNECHTA FLEDACH królem Irlandii (do 695). Rządy TEODORYKA III w Neustrii (do 691). ETHELRED I królem Mercji (do 704).
    676 - 678 PONTYFIKAT DONUSA.
    676 Zdobycie Samarkandy przez Arabów. CENTWINE królem Wessexu (do 685). Rządy DAGOBERTA II w Austrazji (do 679).
    678 - 681 PONTYFIKAT AGATONA.
    678 Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Arabów. Misja WILFRYDA we Fryzji.
    679 PEPIN Z HERISTALU pierwszym majordomem Austrazji (do 687). TEODORYK III królem Franków (do 691).
    680 III Sobór w Konstantynopolu (do 681) – (odrzucenie przez cały Kościół monoteletyzmu, potępienie papieża HONORIUSZA I za herezję, porozumienie Rzym-Konstantynopol). Osiedlenie się Bułgarów na płd. brzegu dolnego Dunaju. ERWIG królem Wizygotów (do 687). Bunt syna ALEGO, AL-HUSAJNA przeciw kalifowi MUAWIJI, rozbicie jego wojsk i śmierć AL-HUSAJNA w bitwie pod Karbalą. JAZID I kalifem damasceńskim (do 683).
    681 Pierwsze państwo bułgarskie (do 969), dynastia Dulo (do 740), ASPARUCH chanem Bułgarii (do 701). WINAJADITJA władcą Państwa Ćalukjów (do 696).
    682 - 683 PONTYFIKAT LEONA II.
    683 Krótki kalifat MUAWIJI II w Damaszku, MARWAN I nowym kalifem (do 685).
    684 - 685 PONTYFIKAT BENEDYKTA II.
    684 Rezygnacja z opłat wnoszonych z okazji elekcji papieża, zrzeczenie się prawa zatwierdzania papieża przez cesarza KONSTANTYNA IV (przekazanie prawa Egzarchatowi Rawenny). Krótkie rządy CZUNG TSUNGA w Chinach, ŻUI TSUNG nowym cesarzem (do 690).
    685 - 686 PONTYFIKAT JANA V.
    685 - 695 PANOWANIE JUSTYNIANA II RHINOTHMETOSA W BIZANCJUM.
    685 ABD AL-MALIK kalifem damasceńskim (do 705). EADRIC królem Kentu (do 686). CEDWALLA królem Wessexu (do 688).
    686 - 687 PONTYFIKAT KONONA.
    686 Antypapież TEODOR w Rzymie. JITO cesarzem Japonii (do 697). ALDFRITH królem Northumbrii(do 705). Podbój Kentu przez Wessex (do 688).
    VII - VIII WIEK
    687 - 701 PONTYFIKAT SERGIUSZA I.
    687 EGIZA królem Wizygotów (do 701). Bitwa pod Tertry – zwycięstwo Austrazji nad Neustrią, przywrócenie jedności Frankom, Pepinidzi (Karolingowie) majordomami w państwie Franków (do 751), PEPIN Z HERISTALU pierwszym majordomem (do 714). Antypapieże TEODOR i PASCHALIS w Rzymie.
    688 KUNIBERT królem Longobardów (do 700). OSWINE królem Kentu (do 690). INE królem Wessexu (do 726).
    689 I misja ŚW. KILIANA w Germanii. BAHYR EKLA władcą Aksum (do 708). Współrządy OSWINE i SWEFHARDA w Kencie (do 690).
    690 Misja WILLIBRORDA we Fryzji. Współrządy WIHTREDA i SWEFHARDA w Kencie (do 694). Początek podboju Maghrebu przez Arabów (do 709). WU CE TIEN władczynią Chin (do 705), zmiana nazwy dynastii T’ang na Czou. DŻAJADEWI królem Khmerów (do 713).
    691 Zbudowanie meczetu „Kopuła na Skale” w Jerozolimie (ABD AL-MALIK). Sobór Quinisextum w Konstantynopolu (potępienie HONORIUSZA I, zrównanie praw patriarchy Konstantynopola z prawami biskupa Rzymu, zezwolenie na małżeństwa duchownych), sprzeciw SERGIUSZA I, nieudana próba porwania papieża przez wysłannika cesarskiego ZACHARIASZA. CHLODWIG III królem Franków (do 695).
    694 WIHTRED królem Kentu (do 725).
    695 LOINGSECH królem Irlandii (do 704). CHILDEBERT III królem Franków (do 711). Detronizacja JUSTYNIANA II w Bizancjum.
    695 - 698 PANOWANIE LEONTIOSA W BIZANCJUM.
    696 WIDŻAJADITJA władcą Państwa Ćalukjów (do 733).
    697 Wenecja z wybieralnymi dożami, autonomia wobec Bizancjum. MOMMU cesarzem Japonii (do 707). Zdobycie Kartaginy przez Arabów, upadek Egzarchatu Kartagińskiego.
    VII - VIII WIEK
    698 - 705 PANOWANIE TYBERIUSZA II W BIZANCJUM.
    698 Zburzenie Kartaginy i założenie Tunisu przez Arabów. II misja WILLIBRORDA we Fryzji.
    699 MUSA IBN NUSAJR głównym architektem zwycięstw arabskich w Afryce Północnej (do 710).
    700 Stopniowe wypieranie buddyzmu z Indii. Krótkie rządy LUITBERTA nad Longobardami, RAGIMBERT nowym królem (do 701). Dynastia Przemyślidów w Czechach (do 1306), PRZEMYSŁ, NIEZAMYSŁ, MNATA, WOJEN, UNISŁAW, KRZESOMYSŁ, NIEKŁAN, GOŚCIWIT książętami Czech (do 872).
    VIII WIEK
    701 - 705 PONTYFIKAT JANA VI.
    701 Skjoldungowie w Szwecji (do 1132 ). Państwo Mataram na Jawie (do XII. w.). ARIBERT II królem Longobardów (do 712), zagrożenie granic rzymskich (do 705). WITIZA królem Wizygotów (do 709). Królestwo Egrisi-Abchazji w zach. Gruzji (do 1014), najwięksi władcy: LEON II (VIII w.), TEODOZJUSZ (X.w.).
    702 TERWEL chanem Bułgarii (do 718).
    704 CENRED królem Mercji (do 709). CONGAL CENNMAGAIR królem Irlandii (do 710).
    705 - 707 PONTYFIKAT JANA VII.
    705 - 711 PANOWANIE JUSTYNIANA II RHINOTHMETOSA (PO RAZ DRUGI) W BIZANCJUM.
    705 WALID I kalifem damasceńskim (do 715). Zniszczenie Rawenny i ograbienie płd. Italii przez JUSTYNIANA II . Zmuszenie WU CE TIEN do abdykacji, CZUNG TSUNG (po raz drugi) cesarzem Chin (do 710). EADWULF I królem Northumbrii (do 706).
    706 Wyprawa arabska na zach. Maghreb (do 709). OSRED I królem Northumbrii (do 716).
    707 GEMMEI cesarzem Japonii (do 715).
    708 PONTYFIKAT SYZYNIUSZA.
    708 - 715 PONTYFIKAT KONSTANTYNA.
    708 GUM władcą Aksum (do 732).
    709 Podbój Maghrebu przez Arabów. Wyprawa arabska na Chorezm, Chiwę i Bucharę (do 712). RODRYG królem Wizygotów (do 711). CEOLRED królem Mercji (do 716).
    710 Okres Nara w Japonii (do 794). FERGAL królem Irlandii (do 722). ŻUI TSUNG (po raz drugi) cesarzem Chin (do 712).
    711 Przekroczenie Cieśniny Gibraltarskiej przez Arabów (TARIK IBN ZIJAD), bitwa pod Jerez de la Frontera – zwycięstwo Arabów nad Wizygotami, zdobycie Toledo – upadek Państwa Wizygotów w Hiszpanii, polepszenie się sytuacji Żydów. DAGOBERT III królem Franków (do 715). Spotkanie KONSTANTYN-JUSTYNIAN II w Konstantynopolu (uzgodnienie spornych zagadnień). Zamordowanie JUSTYNIANA II w Konstantynopolu przez BARDANESA.
    711 - 713 CESARZE Z RÓŻNYCH RODÓW (DO 717). PANOWANIE FILIPIKOSA W BIZANCJUM.
    711 Konflikt Rzymu z Konstantynopolem (odmowa uznania uzurpatora, sprzeciw wobec monoteletyzmu).
    712 Krótkie rządy AUSPRANDA nad Longobardami, LIUTPRAND królem Longobardów (do 736). Zdobycie Aloru, Transoksanii i Sindhu przez Arabów, początki islamu w Indiach. ŚUAN TSUNG cesarzem Chin (do 756).
    713 - 715 PANOWANIE ANASTAZJUSZA II W BIZANCJUM.
    713 Podział królestwa Czenli (do 802).
    714 Wyprawa arabska na Barcelonę, podbój Hiszpanii (bez Asturii) przez Arabów. Najazd arabski na Kaganat Zachodnioturecki.
    715 - 717 PANOWANIE TEODOZJUSZA III W BIZANCJUM.
    715 - 731 PONTYFIKAT GRZEGORZA II.
    715 SULEJMAN kalifem damasceńskim (do 717). GENSHO cesarzem Japonii (do 724). Rządy CHILPERYKA III w Neustrii (do 721).
    716 Misja ŚW. BONIFACEGO w Germanii (do 754). Wyprawa arabska na Bizancjum (do 718). Uznanie Bułgarii przez Bizancjum. Rządy CHLOTARA IV w Austrazji (do 720). ETHELBALD królem Mercji (do 757). CENRED królem Northumbrii (do 718).
    717 - 741 DYNASTIA IZAURYJSKA (DO 802). PANOWANIE LEONA III IZAURYJCZYKA W BIZANCJUM.
    717 OMAR II kalifem damasceńskim (do 720). Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Arabów (do 718).
    718 Władca nieznany z imienia w Bułgarii (do 725). OSRIC królem Northumbrii (do 729). Sojusz Bizancjum z Chazarami i Bułgarią. Początki tworzenia państwa w Asturii (PELAYO).
    720 CHILPERYK II królem Franków (do 721). JAZID II kalifem damasceńskim (do 724). Wyprawy arabskie na Tuluzę (królestwo Franków), Sycylię i Sardynię (Bizancjum). Specjalny podatek dla nie-muzułmanów w Kalifacie Damasceńskim.
    721 TEODORYK IV królem Franków (do 737).
    722 FOGARTACH królem Irlandii (do 724). Bitwa pod Covadongą – zwycięstwo Asturii nad Arabami, zatrzymanie ekspansji arabskiej na Płw. Iberyjskim.
    724 HISZAM kalifem damasceńskim (do 743). CINAED królem Irlandii (do 728). SHOMU cesarzem Japonii (do 749).
    725 SEWAR chanem Bułgarii (do 740). ETHELBERT II królem Kentu (do 748).
    726 ETHELHEARD królem Wessexu (do 740).
    728 FLAITHBERTACH królem Irlandii (do 734).
    729 CEOLWULF królem Northumbrii (do 737).
    730 Ikonoklazm w Bizancjum (spór o kult obrazów) – (do 843), sprzeciw GRZEGORZA II wobec zarządzeniom obrazoburczym LEONA III (edykt).
    731 - 741 PONTYFIKAT GRZEGORZA III.
    731 ŚW. BONIFACY metropolitą Germanii. Potępienie obrazoburstwa przez GRZEGORZA III, zajęcie posiadłości papieskich na Sycylii i w Kalabrii przez Bizancjum, pozbawienie zwierzchnictwa papieża nad Ilirią przez LEONA III i przyłączenie tych ziem do patriarchatu konstantynopolitańskiego. Zagrożenie Rzymu i Rawenny ze strony Longobardów.
    732 ASGOMGUM władcą Aksum (do 737). Bitwa pod Poitiers (pod Tours) – zwycięstwo Franków (KAROL MŁOT) nad Arabami (8.VI.), zatrzymanie się ekspansji arabskiej.
    733 WIKRAMADITJA II władcą Państwa Ćalukjów (do 744).
    734 AED ALLAN królem Irlandii (do 743). Pierwsza wyprawa łupieżcza (ghazija) muzułmańskich Berberów przez Saharę na sawannowe obszary Afryki Zachodniej.
    736 Współrządy LIUTPRANDA i HILDEBRANDA nad Longobardami (do 744).
    737 EADBERHT królem Northumbrii (do 758). LETTYM władcą Aksum (do 753). Rządy KAROLA MŁOTA u Franków (do 741), opanowanie Narbonne przez Franków.
    738 Księstwo Nanczao Tajów w Junnanie (do 1253), wpływ kultury chińskiej.
    739 Królestwo Asturii w Hiszpanii (do 925), hispanizacja Wizygotów.
    740 Bitwa pod Akrojnionem – zwycięstwo Bizancjum nad Arabami, stabilizacja granicy na linii Taurusu. Judaizm religią państwową u Chazarów. Bunt ZAJDA, wnuka HUSAJNA w kalifacie damasceńskim i jego zamordowanie w Kufie. Dynastia Wokil w Bułgarii (do 762), KORMISOSZ chanem (do 756). CUTHRED królem Wessexu (do 756). Podbój Państwa Pallawów w Indiach przez Ćalukjów. DANTIDURGA władcą Państwa Rasztrakutów (do 756).
    741 - 752 PONTYFIKAT ZACHARIASZA.
    741 - 775 PANOWANIE KONSTANTYNA V KOPRONIMOSA W BIZANCJUM.
    741 PEPIN majordomem Franków (do 751).
    743 WALID II kalifem damasceńskim (do 744). DOMNALL MIDI królem Irlandii (do 763). CHILDERYK III królem Franków (do 751). Włączenie Państwa Korutan (Karantanów) do Bawarii.
    744 Założenie arcybiskupstwa w Eichstadt. Zaburzenia w Kalifacie Damasceńskim, krótkie rządy JAZIDA III i IBRAHIMA, MARWAN II nowym kalifem (do 750). KIRTIWARMAN II władcą Państwa Ćalukjów (do 757). RACHIS królem Longobardów (do 749).
    745 Zniszczenie Kaganatu Zachodniotureckiego przez Chiny, przejście Turków na południe Azji.
    747 Powstanie społeczno-rewolucyjnego ruchu Abbasydów pod wodzą ABU MUSLIMA w północnoirańskim Chorasanie.
    748 EADBEHRT I królem Kentu (do 762).
    749 KOKEN cesarzem Japonii (do 758). AISTULF królem Longobardów (do 756).
    750 Włączenie Państwa Kalinga w Indiach do Bengalu, dynastia Palów (do 1199), GOPALA pierwszym władcą. Zamach stanu w Kalifacie Damasceńskim, rzeź członków rodziny panujących Ummajadów (oprócz ABD AR-RAHMANA) przez Abbasydów, stolica w Kufie (do 762), Kalifat Abbasydzki (Bagdadzki) – (do 1258), perskie wpływy w państwie, ABU’L-ABBAS AS-SAFFAH (KRWAWY) kalifem (do 754).
    751 Detronizacja Merowingów w państwie Franków, Karolingowie (do 987), PEPIN KRÓTKI (MAŁY) królem Franków (do 768). Zdobycie Egzarchatu Rawenny przez Longobardów. Bitwa nad rzeką Tałas – zwycięstwo Arabów nad Chinami, zatrzymanie ekspansji chińskiej na zachodzie.
    752 PONTYFIKAT STEFANA.
    752 - 757 PONTYFIKAT STEFANA II.
    752 Podróż STEFANA II do królestwa Franków, spotkanie z PEPINEM KRÓTKIM (układ z Quierzy – zobowiązanie PEPINA do zbrojnego powstrzymania Longobardów od dalszych podbojów i zwrotu papieżowi zajętych przez nich w czasie walk obszarów), nadanie tytułu patrycjusza Rzymu – PEPINOWI przez papieża.
    753 TELATEM władcą Aksum (do 774).
    754 Walki Franków z Longobardami (do 756). Zdobycie Korsyki przez Franków. Państwo Ujguryjskie w Mongolii (do 840). AL-MANSUR kalifem abbasydzkim (do 775).
    755 Wojny domowe w Chinach (do 904), antycesarski bunt AN LU-SZANA, gubernatora płn-zach. okręgów kraju (do 763), zdobycie stolicy Czang-an. Ataki Bułgarów na Bizancjum (do 764). Wyparcie Arabów z Pampeluny przez Basków, początki Nawarry.
    756 Przekazanie obwodu rzymskiego, Egzarchatu Rawenny i Pentapolis papieżowi przez PEPINA, Państwo Kościelne w Italii (do 1870). Emirat Kordobański w Hiszpanii (do 929), ABD AR-RAHMAN I emirem (do 788). WINECH chanem Bułgarii (do 762). SU TSUNG cesarzem Chin (do 762). DEZYDERIUSZ królem Longobardów (do 774). KRISZNA I władcą Państwa Rasztrakutów (do 773). SIGEBEHRT królem Wessexu (do 757).
    757 - 767 PONTYFIKAT PAWŁA I.
    757 Państwo Charydżytów w magrebijskim interiorze (do 909). Rozruchy w Rzymie podczas elekcji PAWŁA I. Podbój Państwa Ćalukjów przez Rasztrakutów w Indiach. Układy Franków z Longobardami. CYNEWULF królem Wessexu (do 826). Krótkie rządy BEORNREDA w Mercji, OFFA nowym królem (do 796). Śmierć przywódcy buntu w Chinach, AN LU-SZANA (zabity przez syna).
    758 JUNNIU cesarzem Japonii (do 764). OSWULF królem Northumbrii (do 759).
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  3. #3
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    759 ETHELWALD królem Northumbrii (do 765).
    760 Zdobycie Sardynii przez Arabów.
    762 Władcy z różnych rodów w Bułgarii (do 803), TELEC chanem (do 765). SIGERED królem Kentu (do 764). Stolica Kalifatu Abbasydów w Bagdadzie (AL-MANSUR). TAI TSUNG cesarzem Chin (do 779).
    763 NIALL FROSSACH królem Irlandii (do 770).
    764 HEABEHRT królem Kentu (do 770). SHOTOKU cesarzem Japonii (do 770).
    765 ALHRED królem Northumbrii (do 774). Współrządy HEABEHRTA i EGBERTA II w Kencie (do 770). SABIN chanem Bułgarii (do 767).
    767 Zamieszki w Rzymie (do 768), antypapież KONSTANTYN (do 769). Krótkie rządy UMARA w Bułgarii, TOKTU nowym chanem (do 772).
    768 - 772 PONTYFIKAT STEFANA III.
    768 Antypapież FILIP w Rzymie. Śmierć PEPINA KRÓTKIEGO, współrządy KAROLA i KARLOMANA w królestwie Franków (do 771).
    769 Synod na Lateranie (kandydatem na tron papieski jedynie duchowny będący kardynałem, potępienie ikonoklazmu i jego popleczników w Bizancjum, potwierdzenie kary dla antypapieży). Opanowanie Gaskonii przez Franków (KAROL).
    770 DONNCHAD MIDI królem Irlandii (do 797). KONIN cesarzem Japonii (do 781). EGBERT II królem Kentu (do 784).
    VIII - IX WIEK
    771 - 814 PANOWANIE KAROLA WIELKIEGO W KRÓLESTWIE FRANKÓW.
    772 - 795 PONTYFIKAT HADRIANA I.
    772 Walki Franków z Sasami (do 804). Krótkie rządy PAGANA nad Bułgarami, TELERYG nowym chanem (do 777).
    773 GOWINDA II władcą Państwa Rasztrakutów (do 780).
    774 Spotkanie KAROLA WIELKIEGO z HADRIANEM I w Rzymie (potwierdzenie darowizny PEPINA dla papieża). Wpływy frankijskie na Korsyce i Sardynii. ETHELRED I królem Northumbrii (do 779). Wojna Franków z Longobardami, zdobycie stolicy państwa – Pawii, upadek królestwa Longobardów i ostatniego króla ADALGISA, zesłanie jego ojca, DEZYDERIUSZA do klasztoru, opanowanie płn. Italii i Toskanii przez Franków, KAROL WIELKI królem Italii (do 814). ODA GOSZ władcą Aksum (do 787).
    775 - 780 PANOWANIE LEONA IV CHAZARA W BIZANCJUM.
    775 AL-MAHDI kalifem bagdadzkim (do 785).
    777 KARDAM chanem Bułgarii (do 803). Walki Franków z Arabami w płn. Hiszpanii (do 812), wyprawa Franków na Saragossę, zdobycie Nawarry przez Franków i zniszczenie Pampeluny.
    778 Bitwa w przełęczy Roncesvalles – zwycięstwo Basków nad Frankami, śmierć ROLANDA – hrabiego Marchii Bretońskiej.
    779 ELFWALD królem Northumbrii (do 788). TĘ TSUNG cesarzem Chin (do 805).
    780 - 797 PANOWANIE KONSTANTYNA VI W BIZANCJUM.
    780 Regencja IRENY w Bizancjum (do 797). DHRUWA władcą Państwa Rasztrakutów (do 793). Podział wsch. Gruzji na Kachetię, Ereti i Tao-Klardżetię, dynastia Bagratydów w Gruzji (do 1801), ASZOT WIELKI KUROPALATES królem Tao-Klardżetii (do 826).
    781 Spotkanie KAROLA WIELKIEGO z HADRIANEM I w Rzymie (granice Państwa Kościelnego na południu po rzekę Lira, na wschodzie dawne tereny Egzarchatu Rawenny, na północy od Loreto po dolinę Padu, na północnym zachodzie granica z Toskanią). Synowie KAROLA WIELKIEGO: PEPIN królem Italii (do 810), LUDWIK I królem Akwitanii (do 840). KAMMU cesarzem Japonii (do 806).
    782 Wyprawa Franków na plemiona słowiańskie znad Łaby i Soławy.
    783 Wyprawy Bizancjum na Macedonię i Bułgarię.
    784 EALHMUND królem Kentu (do 785).
    785 AL-HADJI kalifem bagdadzkim (do 786). Podbój Kentu przez Mercję (do 796). Chrzest WIDUKINDA, wodza Sasów z rąk Franków.
    786 HARUN AR-RASZID kalifem bagdadzkim (do 809). Współrządy CYNEWULFA i BERHTRICA w Wessex (do 802). Walki Franków z Brytami w Bretonii (do 799).
    787 Podporządkowanie przez Franków księstwa Benewentu.
    II Sobór w Nicei (potępienie ikonoklazmu – obrazom cześć, ale nie kult), odnowienie jedności Kościoła Wschodniego z Rzymem, pozycja pośrednia w sporze o obrazy. Pierwsze wyprawy Normanów (płd. Anglia – Dorset). Krótkie rządy AJZORA w Aksum, DYDDYM nowym władcą (do 792).
    788 Opanowanie Bawarii przez Franków. Państwo Idrysydów w zachodnim Maghrebie (do 1036), IDRIS IBN ABDULLAH władcą (do 802). HISZAM I emirem kordobańskim (do 796). OSRED II królem Northumbrii (do 790).
    789 Walki Franków z Wieletami nad Łabą.
    790 ETHELRED I (po raz drugi) królem Northumbrii (do 796).
    791 Wyprawa Franków na Awarów.
    792 UYDYDDYM władcą Aksum (do 802).
    793 GOWINDA III władcą Państwa Rasztrakutów (do 814). Najazd Normanów na klasztor Lindisfarne.
    794 Synod duchowieństwa zachodniego we Frankfurcie (potępienie soboru nicejskiego). Okres Heian w Japonii (do 1185).
    VIII - IX WIEK
    795 - 816 PONTYFIKAT LEONA III.
    795 Najazd Normanów na Irlandię, płn. Szkocję i Islandię. Hiszpańska Marchia Frankijska na płd. od Pirenejów (do 844).
    796 Krótkie rządy ECGFRITHA w Mercji, CENWULF nowym królem (do 821). AL-HAKAM I emirem kordobańskim (do 822). Krótkie rządy OSBALDA w Northumbrii, EARDWULF nowym królem (do 808). EADBEHRT II królem Kentu (do 798).
    VIII - IX WIEK
    797 - 802 PANOWANIE IRENY W BIZANCJUM.
    797 AED DIRDNIDE królem Irlandii (do 819).
    798 CUTHRED królem Kentu (do 807). Zdobycie Balearów przez Emirat Kordobański. Założenie arcybiskupstwa w Salzburgu.
    799 Najazd Normanów na Akwitanię. Podporządkowanie Bretanii przez Franków, wyprawa na Chorwatów. Powstanie antypapieskie w Rzymie (krytyka profrankijskiej polityki papieża), krótkotrwałe uwięzienie LEONA III (25.IV.) i jego ucieczka do siedziby KAROLA WIELKIEGO w Paderbornie, powrót papieża do Rzymu pod ochroną wojsk królewskich.
    800 Państwo Aglabidów we wschodnim Maghrebie (do 909). Założenie arcybiskupstw w Kolonii, Aix i Trewirze. Zdobycie Wysp Owczych przez Normanów. Uroczysta przysięga LEONA III w Rzymie (oczyszczenie się z zarzutów cudzołóstwa i wiarołomstwa) – (23.XII.), koronacja KAROLA WIELKIEGO na cesarza rzymskiego w Rzymie (25.XII.).
    IX WIEK
    801 Państwo Tekrur na terenach Senegalu (do XIII w.). Państwo Kanem w Czadzie (do XIII w.).
    802 IDRIS II władcą Państwa Idrysydów (do 828). Królestwo Angkor w Kambodży (do 1445), DŻAJAWARMAN II królem (do 834). Najazd Normanów na płn. Szkocję. UYDMA ASFERIE władcą Aksum (do 832). EGBERT królem Wessexu (do 829). Obalenie IRENY w wyniku przewrotu wojskowego w Bizancjum.
    802 - 811 CESARZE Z RÓŻNYCH RODÓW (DO 820). PANOWANIE NICEFORA I W BIZANCJUM.
    803 Zniszczenie Chanatu Awarskiego przez Franków. Dynastia Kruma w Bułgarii (do 971), KRUM chanem (do 814).
    804 Opanowanie Saksonii przez Franków, powstanie Duńskiej Marchii Frankijskiej jako przeciwwagi wpływów normańskich. Założenie Haithabu (Hedeby) nad fiordem Slien (Dania) przez Normanów, kontrola połączeń handlowych na Morzu Północnym i Bałtyku (do 1066). Spotkanie LEONA III z KAROLEM WIELKIM w Aachen (Akwizgranie) – (zacieśnianie więzów). Śmierć ALKUINA – frankońskiego mistrza sztuki pisarskiej.
    805 Utworzenie Serbskiej Marchii Frankijskiej nad Łabą. Wyprawa Franków na Czechów (do 806). Bitwa pod Patras – zwycięstwo Bizancjum nad Słowianami południowymi, regrecyzacja Hellady. Krótkie rządy SZUNG TSUNGA w Chinach, SIEN TSUNG cesarzem Chin (do 820).
    806 Wenecja pod rządami Franków (do 812). Wyprawa Franków na Serbów nad Łabą. Podbój płn. Szkocji, Szetlandów, Orkadów, Hebrydów i wyspy Man przez Normanów. HEIZEI cesarzem Japonii (do 809).
    807 Podbój Kentu przez Mercję (do 823).
    808 Krótkie rządy ELFWALDA II w Northumbrii, EARDWULF (po raz drugi) królem (do 809).
    809 Wyprawa Bułgarów na Serdikę (Sredec). Śmierć HARUNA AR-RASZIDA, podział kalifatu bagdadzkiego – wojna domowa (do 813), AL-AMIN kalifem bagdadzkim (do 813). SAGA cesarzem Japonii (do 823). EANRED królem Northumbrii (do 841).
    810 Rozszerzenie granic Bengalu (DHARMAPALA) w Indiach na Magadhę.
    811 Bitwa pod Pliską – zwycięstwo Bułgarów nad Bizancjum, śmierć cesarza NICEFORA I w walce.
    811 PANOWANIE STAURAKIOSA W BIZANCJUM.
    811 - 813 PANOWANIE MICHAŁA I RANGABEUSZA W BIZANCJUM.
    812 Opanowanie terenów z Huescą, Leridą i Tarragoną przez Franków. Wyprawa Franków na Obodrzyców. Uznanie tytułu cesarskiego KAROLA WIELKIEGO przez Bizancjum. Odzyskanie Wenecji przez Bizancjum.
    813 - 820 PANOWANIE LEONA V ARMEŃCZYKA W BIZANCJUM.
    813 Ukoronowanie diademem cesarskim syna LUDWIKA przez KAROLA WIELKIEGO. BERNARD królem Italii (do 818). AL-MAMUN kalifem bagdadzkim (do 833), rozwiązanie starej armii wojowników arabskich, powołanie przybocznej gwardii mameluków (tureckich niewolników) i ich rządy (do 945), przekształcenie urzędu kalifa w urząd tytularny przez mameluków.
    814 Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Bułgarów. Śmierć KAROLA WIELKIEGO, LUDWIK I POBOŻNY królem Franków, cesarzem rzymskim (do 833) i współrządcą w Italii (do 840). AMOGHAWARSZA I władcą Państwa Rasztrakutów (do 879). Współrządy DOKUMA i DICEWGA w Bułgarii (do 819).
    816 - 817 PONTYFIKAT STEFANA IV.
    816 Powtórna koronacja LUDWIKA I na cesarza rzymskiego przez STEFANA IV w Reims.
    817 - 824 PONTYFIKAT PASCHALISA I.
    817 Początki podziału w Królestwie Franków. Antyfrankijskie powstanie w Chorwacji, LUDEWIT księciem Chorwacji posawskiej (do 823).
    818 Współrządy LUDWIKA I i LOTARA I w Italii (do 840).
    819 CONCHOBAR królem Irlandii (do 833). OMURTAG chanem Bułgarii (do 831), rozszerzenie granic państwa na północy i zachodzie o ziemie byłego Chanatu Awarskiego i tereny Serbów.
    820 - 829 DYNASTIA AMORYJSKA (DO 867). PANOWANIE MICHAŁA II FRYGIJCZYKA W BIZANCJUM.
    820 Najazd Normanów na Irlandię i Mercję. MU TSUNG cesarzem Chin (do 824).
    821 CEOLWULF I królem Mercji (do 823). Powstanie TOMASZA SŁOWIANINA w Bizancjum (wschodnia Tracja, Azja Mniejsza). Państwo Tahirydów na terenach wschodniej Persji i zachodnich Indii, w Afganistanie, Choreźmie i Bucharze (do 873).
    822 ABD AR-RAHMAN II emirem kordobańskim(do 852). Państwo Wielkomorawskie w środkowo-wschodniej Europie (do 907), MOJMIR I pierwszym władcą (do 846).
    823 Koronacja syna LUDWIKA I, LOTARA I na cesarza rzymskiego w Rzymie przez PASCHALISA I. JUNNA cesarzem Japonii (do 833). BEORNWULF królem Mercji (do 825). BALDRED królem Kentu (do 825).
    824 - 827 PONTYFIKAT EUGENIUSZA II.
    824 Konstytucja rzymska LOTARA I (dopuszczenie możliwości udziału świeckich w wyborze papieża). CZING TSUNG cesarzem Chin (do 827).
    825 Księstwo Walii (do 1283), MERFYN PIEGATY pierwszym księciem (do 844). Bitwa pod Snowdon – zwycięstwo Wessex nad Mercją, podbój Kentu, Essex, Surrey i Sussex przez Wessex. LUDECA królem Mercji (do 827).
    826 Chrzest HARALDA KLAKA, duńskiego księcia Jutlandii z rąk LUDWIKA POBOŻNEGO. Ekspansja Saracenów (Arabów z Północnej Afryki) w Europie, podbój Krety.
    827 PONTYFIKAT WALENTYNA.
    827 - 844 PONTYFIKAT GRZEGORZA IV.
    827 WĘN TSUNG cesarzem Chin (do 840). WIGLAF królem Mercji (do 829). Podbój Sycylii (bez większych miast) przez Saracenów.
    828 Podbój Sardynii i Korsyki przez Saracenów.
    829 - 842 PANOWANIE TEOFILA W BIZANCJUM.
    829 Podbój Mercji przez Wessex (do 830), zjednoczenie Anglii przez Wessex, dynastia saska (do 1066), EGBERT pierwszym królem (do 839).
    830 Wojna domowa w Królestwie Franków (LUDWIK I kontra trzej synowie: LOTAR I, LUDWIK, PEPIN) – (do 833). WIGLAF (po raz drugi) królem Mercji (do 840).
    831 Założenie arcybiskupstwa misyjnego w Hamburgu dla Skandynawii. Zdobycie Palermo przez Saracenów. MAŁAMIR chanem Bułgarii (do 836).
    832 ARMAH władcą Aksum (do 837).
    833 NIMMYO cesarzem Japonii (do 850). NIALL CAILLE królem Irlandii (do 846). AL-MUTASIM kalifem bagdadzkim (do 842). Współrządy LOTARA I, PEPINA i LUDWIKA w Królestwie Franków (do 834). Dynastia Gerulfingów w Holandii (do 1299), GERULF I pierwszym hrabią (do 885).
    834 LUDWIK I POBOŻNY (po raz drugi) królem Franków i cesarzem rzymskim (do 840). DŻAJAWARMAN III królem Khmerów (do 877). Coroczne najazdy Normanów na Królestwo Franków (do 892).
    836 PRESJAN chanem Bułgarii (do 852).
    837 DYGNAŻAN władcą Aksum (do 856).
    839 Podbój płd-wsch. Irlandii przez Normanów. ETHELWULF królem Anglii (do 858).
    840 Rządy Saracenów w Brindisi (do 870) i Tarencie (do 880).
    Zniszczenie Państwa Ujguryjskiego przez Imperium Kirgizów, ucieczka Ujgurów na południe. KAROL II ŁYSY królem Franków (do 877). LOTAR I królem Italii i cesarzem rzymskim (do 855). WU TSUNG cesarzem Chin (do 846). BERHTWULF królem Mercji (do 852). Księstwo Salerno w płd. Italii (do 1077).
    841 Rządy Saracenów w Bari (do 871). Założenie Dublina przez Normanów. ETHELRED II królem Northumbrii (do 844).
    842 - 867 PANOWANIE MICHAŁA III METYSTESA W BIZANCJUM.
    842 AL-WATHIK kalifem bagdadzkim (do 847). Powstanie Królestwa Szkocji, KENNETH I pierwszym królem (do 858). Najazd Normanów na Londyn.
    843 Zakończenie sporu o obrazy w Bizancjum, potępienie ruchu ikonoklastów na synodzie w Konstantynopolu, wzmożenie prześladowań Żydów. Zdobycie Mesyny przez Saracenów. Traktat w Verdun: podział Królestwa Franków na Zachodniofrankijskie (KAROL II ŁYSY królem (do 877)), Wschodniofrankijskie (LUDWIK NIEMIECKI królem (do 876)) i Państwo LOTARA I (ziemie od Fryzji poprzez Lotaryngię, Burgundię po Italię).
    844 - 847 PONTYFIKAT SERGIUSZA II.
    844 Antypapież JAN w Rzymie. RHODRI I WIELKI księciem Walii (do 878). Krótkie rządy REDWULFA w Northumbrii, ETHELRED II (po raz drugi) królem (do 848). Złupienie Lizbony i Sewilli przez Normanów.
    845 Złupienie Hamburga i Paryża przez Normanów. Śmierć MISŁAWA, TRPIMIR księciem Chorwacji (do 864).
    846 Wylądowanie Saracenów koło Ostii (port rzymski) i nieudane oblężenie Rzymu. MAEL SECHNAILL I królem Irlandii (do 862). Współrządy ETHELREDA II i OSBERTA w Northumbrii (do 848). ROŚCISŁAW władcą Państwa Wielkomorawskiego (do 870). ŚUAN TSUNG cesarzem Chin (do 859). Założenie arcybiskupstwa misyjnego Brema-Hamburg dla Skandynawii.
    847 - 855 PONTYFIKAT LEONA IV.
    847 AL-MUTAWAKKIL kalifem bagdadzkim (do 861). Księstwo Błatneńskie w części Panonii (do 874).
    848 OSBERT królem Northumbrii (do 866).
    849 Nieudane oblężenie Rzymu przez Saracenów. Księstwo Spoleto w środkowej Italii (do 951).
    850 Państwo Kucza Ujgurów w Azji Centralnej (do 1250). Imperium Ćolów w Indiach (do 1279), dynastia Widżajalaja (do 1279), WIDŻAJALAJA pierwszym władcą (do 871). MONTOKU cesarzem Japonii (do 858). Koronacja syna LOTARA I, LUDWIKA II na cesarza rzymskiego przez LEONA IV w Rzymie. Wzrost znaczenia Sunny wśród ludności arabskiej (zbiór opowiadań o życiu i czynach MAHOMETA), rozłam u muzułmanów na szyitów (zwolenników Koranu) i sunnitów (uznających Koran i Sunnę). SIEMOWIT księciem Polan (do ok. 890).
    852 Złupienie Canterbury przez Normanów. BORYS I chanem Bułgarii (do 865), powiększenie terytorium państwa o Macedonię i część terenów serbskich (Prizren i Raszkę). BURGRED królem Mercji (do 874). MOHAMMAD I emirem kordobańskim (do 886).
    853 Zarządzenie LEONA IV (utrzymywanie szkółek przy wszystkich parafiach).
    855 - 858 PONTYFIKAT BENEDYKTA III.
    855 Legenda o papieżycy JOANNIE w Rzymie. Antypapież ANASTAZY w Rzymie. LUDWIK II królem Italii (do 875). Rządy KAROLA w Prowansji (do 863). Powstanie Królestwa Norwegii, Skjoldungowie (do 1047), HARALD I HAARFAGRE (PIĘKNOWŁOSY) pierwszym królem (do 930). Władza LOTARA II w Burgundii (do 869).
    856 Legendarna data założenia Tuli, stolicy Państwa Tolteków w Meksyku, rządzonego teokratycznie. GYDAŻAN władcą Aksum (do 857).
    857 JUDYTA władczynią Aksum (do 897).
    858 - 867 PONTYFIKAT MIKOŁAJA I WIELKIEGO.
    858 ETHELBALD królem Anglii (do 860). DONALD I królem Szkocji (do 862). SEIWA cesarzem Japonii (do 876).
    859 Pierwsza wyprawa łupieżcza Normanów na Morzu Śródziemnym. I TSUNG cesarzem Chin (do 873).
    860 ETHELBERT królem Anglii (do 866). Organizacja państwowa Waregów (Normanów) w Kijowie.
    861 AL-MUNTASIR kalifem bagdadzkim (do 862). Konflikt MIKOŁAJA I WIELKIEGO z patriarchą Konstantynopola FOCJUSZEM (zakres wpływów wśród Słowian) – (do 867).
    862 Założenie Nowogrodu Wielkiego przez Waregów, dynastia Rurykowiczów (do 1598), RURYK księciem (do 879). Państwo Safarydów w Chorasanie i Sistanie (do 900). AL-MUSTAIN kalifem bagdadzkim (do 866). AED FINDLIATH królem Irlandii (do 879). KONSTANTYN I królem Szkocji (do 876).
    863 Początek misji KONSTANTYNA (CYRYLA) i METODEGO na Morawach (sprowadzeni przez ROŚCISŁAWA).
    864 Chrzest BORYSA I (MICHAŁA), chana Bułgarii w obrządku wschodnim. Utworzenie Hrabstwa Flandrii (BALDWIN I) dla ochrony przed Normanami. Krótkie rządy ZDESŁAWA w Chorwacji, DOMAGOJ nowym księciem (do 876).
    865 Chrystianizacja Bułgarii w obrządku wschodnim, BORYS I (MICHAŁ) carem Bułgarii (do 889).
    866 Najazdy normańskie na Anglię, Mercję i Northumbrię (do 878). AL-MUTAZZ kalifem bagdadzkim (do 869). Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Waregów. ETHELRED I królem Anglii (do 871). Kurator FUJIWARA nad niepełnoletnim cesarzem w Japonii: okres Fujiwara (do 1160). ELLE królem Northumbrii (do 867). ALFONS III WIELKI królem Asturii (do 910), szczyt rozwoju państwa.
    867 - 872 PONTYFIKAT HADRIANA II.
    867 - 886 DYNASTIA MACEDOŃSKA (DO 1056). PANOWANIE BAZYLEGO I MACEDOŃCZYKA W BIZANCJUM.
    867 Zamordowanie cesarza Bizancjum, MICHAŁA III. EGBERT I królem Northumbrii (do 873). Chrystianizacja Serbii w obrządku wschodnim. Powstanie Danelawu (krainy prawa duńskiego) przez Normanów (wsch. Mercja, wsch. Anglia, ž Northumbrii) – (do 917). Sobór grecki w Konstantynopolu (potępienie papieża przez FOCJUSZA, odrzucenie papieskiego prymatu), I schizma focjańska (do 869).
    868 Diamentowa Sutra w Chinach (najstarszy drukowany tekst na świecie). Najazd Saracenów na Dubrownik. Państwo Tulunidów w Barce, Egipcie, Palestynie i Syrii (do 905).
    869 IV Sobór w Konstantynopolu (potępienie FOCJUSZA, uznanie roszczeń Rzymu, załagodzenie schizmy). AL-MUHTADI kalifem bagdadzkim (do 870).
    870 Podbój Malty przez Saracenów. Traktat w Meersen: podział Lotaryngii pomiędzy wschodnich i zachodnich Franków, początek rozdrobnienia politycznego Italii. Detronizacja ROŚCISŁAWA na Morawach i wydanie go Niemcom, ŚWIĘTOPEŁK władcą Państwa Wielkomorawskiego (do 894). AL-MUTAMID kalifem bagdadzkim (do 892).
    871 ADITJA władcą Imperium Ćolów (do 907). ALFRED WIELKI królem Anglii (do 899).
    872 - 882 PONTYFIKAT JANA VIII.
    872 BORZYWOJ I księciem Czech (do 888).
    873 SI TSUNG cesarzem Chin (do 888). RICSIGE królem Northumbrii (do 876).
    874 Państwo Karmatydów w środkowej i płd-wsch. Arabii (do XIII w.). Podbój Księstwa Błatneńskiego przez Państwo Wielkomorawskie. CEOLWULF II królem Mercji (do 879).
    875 Rozłam w środowisku rzymskim (opcja profrancuska, opcja proniemiecka). Początki zasiedlania Islandii przez niezadowolonych z powstania władzy centralnej w Norwegii. KAROL II ŁYSY królem Italii (do 877). Koronacja KAROLA II ŁYSEGO na cesarza rzymskiego przez JANA VIII w Rzymie.
    876 ZDESŁAW (po raz drugi) księciem Chorwacji (do 879). EGBERT II królem Northumbrii (do 878). AED królem Szkocji (do 878). YOZEI cesarzem Japonii (do 884). Śmierć LUDWIKA I NIEMIECKIEGO: podział w Królestwie Wschodniofrankijskim (rządy KARLOMANA w Bawarii (do 880), LUDWIKA II MŁODSZEGO we Frankonii i Saksonii (do 882), KAROL III GRUBY królem wschodniofrankijskim (do 887)).
    877 FOCJUSZ ponownie patriarchą Konstantynopola, II schizma focjańska (do 920). INDRAWARMAN I królem Khmerów (do 889). KARLOMAN królem Italii (do 879). LUDWIK II królem zachodniofrankijskim (do 879). Śmierć filozofa JANA SZKOTA ERIUGENY.
    878 Stłumienie powstania sekty paulicjanów w Bizancjum. Traktat w Wedmor (powstrzymanie Normanów od najazdów na Anglię).
    Zdobycie Syrakuz przez Saracenów. Napad księcia Spoleto, LAMBERTA na Rzym, ucieczka JANA VIII do Francji (do 879). EADWULF II królem Northumbrii (do 913). GIRIC królem Szkocji (do 889). ANARAWD księciem Walii (do 916).
    879 Powrót JANA VIII do Rzymu. BRANIMIR księciem Chorwacji (do 892), chrystianizacja państwa w obrządku rzymskim. „Wielka Armia” – stała armia normańska na północy Francji (do 892). OLEG księciem nowogrodzkim (do 882). Współrządy LUDWIKA III i KARLOMANA w Królestwie Zachodniofrankijskim (do 882). Królestwo Burgundii Dolnej (do 933). KAROL III GRUBY królem Italii (do 888). ETHELRED II królem Mercji (do 911). KRISZNA II władcą Państwa Rasztrakutów (do 914). FLANN SINNA królem Irlandii (do 916).
    880 Obóz Saracenów w Garigliano (płd. Italia) – (do 915).
    881 Koronacja KAROLA III GRUBEGO na cesarza rzymskiego przez JANA VIII w Rzymie.
    882 - 884 PONTYFIKAT MARYNUSA I.
    882 Zamordowanie JANA VIII w Rzymie. KARLOMAN królem zachodniofrankijskim (do 884). Zniszczenie cesarskich palatynatów Akwizgranu i Trewiru przez Normanów. Zdobycie Smoleńska, Lubecza i Kijowa przez Nowogród, utworzenie Rusi Kijowskiej, OLEG księciem kijowskim (do 913).
    884 - 885 PONTYFIKAT HADRIANA III.
    884 Zniszczenie klasztoru na Monte Cassino przez Saracenów. KAROL GRUBY królem zachodniofrankijskim (do 887). Królestwo Armenii (do 1045), Bagratydzi (do 1045), ASZOT I WIELKI pierwszym królem (do 890). KOKO cesarzem Japonii (do 887).
    885 - 891 PONTYFIKAT STEFANA V.
    885 Śmierć ERYKA VII EMUNDSSONA, BJÖRN STARY królem Szwecji (do 935). Bitwa pod Paryżem – zwycięstwo zachodnich Franków nad Normanami. Potępienie obrządku słowiańskiego w liturgii przez STEFANA V. GERULF II hrabią Holandii (do 916).
    IX - X WIEK
    886 - 912 PANOWANIE LEONA VI FILOZOFA (MĄDREGO) W BIZANCJUM.
    886 AL-MUNDHIR emirem kordobańskim (do 888).
    887 Detronizacja KAROLA III we Francji i w Niemczech. UDA cesarzem Japonii (do 897). ARNULF Z KARYNTII królem Niemiec(do 899). Ogłoszenie uaktualnionego zbioru ustaw z kodeksu JUSTYNIANA tzw. Basilika przez LEONA VI w Bizancjum (do 893).
    888 Śmierć KAROLA III GRUBEGO: ostateczny rozpad Królestwa Franków na Niemcy, Francję i Italię. Rządy Saracenów we Fraxinentum (Garde-Freinet) w Burgundii Dolnej – (do 972). Królestwo Burgundii Górnej (do 933). Bitwa pod Montfacon – zwycięstwo Francji nad Normanami. ODO królem Francji (do 898).
    BERENGAR I Z FRIULU królem Italii (do 924). Wypędzenie duchownych papieskich z Moraw. CZAO TSUNG cesarzem Chin (do 904). ABDULLAH emirem kordobańskim (do 912). Zjednoczenie Kartlii przez gruzińskie Królestwo Tao-Klardżetii, ADARNASE IV królem (do X w.).
    889 Wyparcie Węgrów przez Pieczyngów znad Wołgi. Abdykacja BORYSA I i jego wstąpienie do klasztoru, WŁODZIMIERZ carem Bułgarii (do 893). JAŚOWARMAN I królem Khmerów (do 910). Współrządy BERENGARA I Z FRIULU i GWIDONA ZE SPOLETO w Italii (do 891). DONALD II królem Szkocji (do 900).
    890 Czechy pod panowaniem Państwa Wielkomorawskiego (do 894). LESTEK księciem Polan (do ok. 930). SYMBAT MĘCZENNIK królem Armenii (do 914).
    891 Koronacja na cesarza rzymskiego GWIDONA ZE SPOLETO przez STEFANA V w Rzymie. Bitwa pod Lovanium – zwycięstwo Niemiec nad Normanami.
    891 - 896 PONTYFIKAT FORMOZUSA.
    891 Powtórna koronacja GWIDONA (FORMOZUS). Współrządy BERENGARA I Z FRIULU, GWIDONA ZE SPOLETO i LAMBERTA w Italii (do 894). MUTIMIR księciem Chorwacji (do 910).
    892 AL-MUTADID kalifem bagdadzkim (do 902). Koronacja na cesarza rzymskiego LAMBERTA przez FORMOZUSA w Rzymie. Koniec „Wielkiej Armii” Normanów w płn. Francji.
    893 SYMEON I WIELKI carem Bułgarii (do 927), progresja granic państwa o część płn. Tracji, Macedonię Egejską, część Albanii i Serbię.
    894 Wojna bizantyjsko-bułgarska (do 896). MOJMIR II władcą Państwa Wielkomorawskiego (do 907). SPITYGNIEW I księciem Czech (do 905). Współrządy BERENGARA I Z FRIULU, LAMBERTA, ARNULFA Z KARYNTII w Italii (do 899).
    895 Węgrzy między Seretem a Dnieprem.
    896 Koronacja na cesarza rzymskiego ARNULFA Z KARYNTII przez FORMOZUSA w Rzymie. Najazd węgierski na Panonię i Bułgarię, początek wypraw łupieżczych (do 955), powstanie Państwa Węgrów, dynastia Arpadów (do 1301), ARPAD księciem (do 907).
    896 PONTYFIKAT BONIFACEGO VI.
    896 - 897 PONTYFIKAT STEFANA VI.
    897 DAIGO cesarzem Japonii (do 930). ANBESA UYDDYM władcą Aksum (do 917). Zamordowanie STEFANA VI w Rzymie (z powodu makabrycznego sądu nad zmarłym FORMOZUSEM).
    897 PONTYFIKAT ROMANUSA.
    897 PONTYFIKAT TEODORA II.
    898 - 900 PONTYFIKAT JANA IX.
    898 KAROL III PROSTY królem Francji (do 923).
    899 EDWARD STARSZY królem Anglii (do 924). Wpływy kupców i wojowników u Tolteków. Osiedlenie się Normanów nad dolną Sekwaną. Najazdy Węgrów na Italię (do 954).
    IX - X WIEK
    900 - 903 PONTYFIKAT BENEDYKTA IV.
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  4. #4
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    900 Osiedlenie się Węgrów w Panonii i ich najazdy na Niemcy (do 955), izolacja Słowian południowych od zachodnich i wschodnich. Wyparcie Birmańczyków z Nanczao. Państwo Sagidów na terenie Kaukazu i Zakaukazia (do ok. 980). Państwo Samanidów w Choreźmie i Bucharze (do 1005). Skjoldungowie w Danii (do 1047), GORM STARY królem (do 936). Koronacja na cesarza rzymskiego LUDWIKA Z PROWANSJI przez BENEDYKTA IV w Rzymie, współrządy BERENGARA I Z FRIULU i LUDWIKA Z PROWANSJI w Italii (do 905). LUDWIK III DZIECIĘ królem Niemiec (do 911). KONSTANTYN II królem Szkocji (do 943).
    X WIEK
    901 Państwo Palidów na południowych wybrzeżach Morza Kaspijskiego (do ok. 1055). Królestwo Gruzji (do XV w.). Państwo Bakuba na terenie Konga (do 1910). Królestwo Monomotapa w Mozambiku (do XIX w.). Państwa Hausa, Kanem, Kano, Bornu w Nigerii
    (do XIII w.).
    902 AL-MUKTAFI kalifem bagdadzkim (do 908). Zdobycie Taorminy (na Sycylii) przez Saracenów.
    903 PONTYFIKAT LEONA V.
    903 Antypapież CHRISTOFORUS (KRZYSZTOF) w Rzymie, osadzenie przez niego LEONA V w więzieniu.
    904 - 911 PONTYFIKAT SERGIUSZA III.
    904 AI TI cesarzem Chin (do 907). Wpływy Teofilaktów w Rzymie.
    905 WRATYSŁAW I księciem Czech (do 921). Królestwo Nawarry (do 1610). Upadek Państwa Tulunidów w Barce, Egipcie, Palestynie i Syrii.
    907 - 960 EPOKA PIĘCIU DYNASTII NA PÓŁNOCY I DZIESIĘCIU KRÓLESTW NA POŁUDNIU (CHINY).
    907 Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Rusinów. ZOLTAN księciem Węgier (do 945). Wyprawa Saracenów na Bizancjum. Dynastia późna Liang w płd. Chinach (do 923), T’AI TSU cesarzem (do 926). Bitwa pod Dziewinem – zwycięstwo Węgrów, upadek Państwa Wielkomorawskiego. Dynastia Liao w płn. Chinach (do 1115), T’AI TSU cesarzem (do 912). PARANTAKA I władcą Imperium Ćolów (do 955).
    908 AL-MUKTADIR kalifem bagdadzkim (do 932).
    909 Wyprawa Waregów na Morze Kaspijskie (do 910). Upadek Państwa Aglabidów, Kalifat Fatymidów w Egipcie, Syrii i Hidżazie (do 1171), AL-MAHDI kalifem (do 934).
    910 Założenie klasztoru w Cluny. HARSZAWARMAN I królem Khmerów (do 922). TOMISŁAW I księciem Chorwacji (do 925).
    911 - 913 PONTYFIKAT ANASTAZEGO III.
    911 Wymarcie dynastii Karolingów w Niemczech, KONRAD I królem Niemiec (do 918). Wyprawa Rusinów na Bizancjum, podpisanie traktatu handlowego. ETHELFLED królem Mercji (do 918). Uznanie osiedlenia się Normanów (ROLF ROLLON) we Francji – Księstwo Normandii (do 1214).
    912 - 913 PANOWANIE ALEKSANDRA W BIZANCJUM.
    912 Chrystianizacja Księstwa Normandii w obrządku rzymskim, romanizacja państwa. ABD AR-RAHMAN III emirem kordobańskim (do 929). JING WANG królem płn. Chin (do 913).
    913 - 914 PONTYFIKAT LANDO.
    913 - 920 PANOWANIE KONSTANTYNA VII PORFIROGENETY W BIZANCJUM.
    913 IGOR wielkim księciem kijowskim (do 945). ALDRED królem Northumbrii (do 927). MO TI cesarzem płn. Chin (do 923).
    914 - 928 PONTYFIKAT JANA X.
    914 ASZOT II ŻELAZNY królem Armenii (do 928). GAGIK I królem Waspurakanu (Armenii płd.) – (do 943). INDRA III władcą Państwa Rasztrakutów (do 927).
    915 Bitwa pod Garigliano – zwycięstwo papiestwa (JAN X) oraz
    wojsk Toskanii (ALBERYK, TEOFILAKT) nad Saracenami (VIII.). Koronacja BERENGARA I Z FRIULU na cesarza rzymskiego przez JANA X w Rzymie – sprzeciw TEOFILAKTA. Początek wyprawy badawczej arabskiego podróżnika AL-MASUDIEGO (Persja, Afganistan, Indie, Jawa, Chiny, Ocean Indyjski, Madagaskar, Zanzibar, Płw. Arabski, Palestyna, Azerbejdżan, Armenia, Mezopotamia, Azja Mniejsza, Syria, Egipt).
    916 DIRK I hrabią Holandii (do 939). NIALL GLUNDUB królem Irlandii (do 919). IDWAL ŁYSY księciem Walii (do 942).
    917 Podbój Danelawu przez Anglię. DYLNEAD władcą Aksum (do 927). Bitwa nad rzeką Acheloos (Aspropotamos) – zwycięstwo Bułgarii nad Bizancjum, obwołanie się przez SYMEONA I
    WIELKIEGO cesarzem Bułgarów i Romejów (Greków) – (do 927), niezależność cerkwi bułgarskiej od patriarchy Konstantynopola.
    918 Wygaśnięcie dynastii Karolingów w Niemczech. Dynastia Wang w Korio (Korei) – (do 1392), TAEJO (WANG GON) królem (do 935). ELFWYN królową Mercji (do 919).
    919 Początek chrystianizacji Czech w obrządku rzymskim. Dynastia saska w Niemczech (do 1024), HENRYK I królem Niemiec (do 936). Podbój Mercji przez Anglię. DONNCHAD DONN królem Irlandii (do 944). Państwo Kitanów w Mongolii (do 1125). Kegiong stolicą Państwa Korio w Korei.
    920 - 944 WSPÓŁRZĄDY KONSTANTYNA VII PORFIROGENETY I ROMANA I LEKAPENA W BIZANCJUM.
    921 WACŁAW I ŚWIĘTY księciem Czech (do 935).
    922 Współrządy KAROLA III PROSTEGO i ROBERTA I we Francji (do 923). Współrządy BERENGARA I Z FRIULU i ROBERTA GÓRNOBURGUNDZKIEGO w Italii (do 924). IŚANAWARMAN II królem Khmerów (do 928).
    923 RAUL BURGUNDZKI królem Francji (do 936). Dynastia późna T’ang w płn. Chinach (do 937), CZUANG TSUNG cesarzem (do 926).
    924 RUDOLF GÓRNOBURGUNDZKI królem Italii (do 926). Najazd Węgrów na Francję, Burgundię, Emirat Kordobański i Leon. Zaprzestanie wypraw łupieżczych przez Księstwo Normandii. ATHELSTAN królem Anglii (do 939).
    925 TOMISŁAW I królem Chorwacji (do 928), założenie arcybiskupstwa w Splicie. Uzyskanie Lotaryngii przez Niemcy. Królestwo Asturii – Królestwem Leonu (do 1037).
    926 Obwarowanie granic wschodnich przez Niemcy, danina niemiecka dla Węgrów (do 933). MING TSUNG cesarzem płn. Chin (do 933). HUGON Z PROWANSJI królem Italii (do 948).
    927 AMOGHAWARSZA II władcą Państwa Rasztrakutów (do 930). Dynastia Zague w Etiopii (do XIII w.), MERA TEKLE HAJMANOT cesarzem Etiopii (do 940). Podbój Northumbrii przez Anglię. TAI TSUNG cesarzem płd. Chin (do 947). PIOTR carem Bułgarii (do 969).
    928 Pojmanie JANA X przez Toskańczyków (MAROZJA) i jego zabicie w więzieniu.
    928 PONTYFIKAT LEONA VI.
    928 - 931 PONTYFIKAT STEFANA VII.
    928 Walki wewnętrzne w Chorwacji (do 935). ABAS królem Armenii (do 952). DŻAJAWARMAN IV królem Khmerów (do 941).
    929 Przekształcenie Emiratu Kordobańskiego w kalifat (do 1031), ABD AR-RAHMAN III kalifem (do 961). Uznanie zwierzchnictwa Niemiec przez Czechy. Początek ekspansji niemieckiej przeciw Słowianom połabskim, walki z Wieletami. Państwo Hamdanidów w płn. części Mezopotamii (do 991).
    930 Althing (zgromadzenie narodowe) na Islandii. SUZAKU cesarzem Japonii (do 946). SIEMOMYSŁ księciem Polan (do ok. 960). GOWINDA IV władcą Państwa Rasztrakutów (do 934). Abdykacja HARALDA I, ERYK I BLODŘX (KRWAWY) królem Norwegii (do 945).
    931 - 935 PONTYFIKAT JANA XI.
    931 Zamordowanie STEFANA VII w Rzymie (MAROZJA). Współrządy HUGONA Z PROWANSJI i LOTARA II ŚLEPEGO w Italii (do 948). Powstanie Hrabstwa Kastylii.
    932 AL-KAHIR kalifem bagdadzkim (do 934). Rządy ALBERYKA II TOSKAŃSKIEGO w Państwie Kościelnym (do 954).
    933 Ekspansja niemiecka przeciw Czechom. Zjednoczenie Górnej i Dolnej Burgundii (RUDOLF II); Królestwo Burgundii (Arelat) – (do 1033). MIN TI cesarzem płn. Chin (do 934). Bitwa nad rzeką Unstrutą (pod Riade lub pod Merseburgiem) – zwycięstwo Niemiec nad Węgrami (15.III.).
    934 Najazd Węgrów na Bułgarię i Bizancjum. AR-RADI kalifem bagdadzkim (do 940). AL-KAIM kalifem fatymidzkim (do 946). FEI TI cesarzem płn. Chin (do 937). AMOGHAWARSZA III władcą Państwa Rasztrakutów (do 939). Narzucenie trybutu Danii przez Niemcy.
    935 Zjednoczenie Korei przez Korio (podbój Silla), TAEJO pierwszym królem (do 943). OLAF II BJÖRNSSON królem Szwecji (do 950). Zamieszki w Rzymie (bunt ALBERYKA II, ucieczka HUGONA Z PROWANSJI, śmierć MAROZJI i JANA XI). Zamordowanie WACŁAWA I w Czechach, BOLESŁAW I księciem (do 967), zrzucenie zwierzchnictwa Niemiec przez Czechy. KRZESIMIR I królem Chorwacji (do 945).
    936 - 939 PONTYFIKAT LEONA VII.
    936 - 973 PANOWANIE OTTONA I WIELKIEGO W NIEMCZECH.
    936 LUDWIK IV ZAMORSKI królem Francji (do 954). OTTON I WIELKI królem Niemiec (do 973). HARALD I SINOZĘBY królem Danii (do 986).
    937 Dynastia późna Cz’in w płn. Chinach (do 947), KAO TSU cesarzem (do 942). Utworzenie Marchii GERONA i BILLUNGA na wschodnim brzegu Łaby przez Niemców.
    939 - 942 PONTYFIKAT STEFANA VIII.
    939 Królestwo Ngo Quyen w Wietnamie (do 1406), dynastia Ngo (do 965), NGO QUYEN królem (do 945). EDMUND I królem Anglii (do 946). Złamanie przewagi niemieckich książąt plemiennych przez OTTONA I WIELKIEGO. Opanowanie terenów wokół Yorku przez Normanów. DIRK II hrabią Holandii (do 988). KRISZNA III władcą Państwa Rasztrakutów (do 967).
    940 SYBUHAJ DYLNEAD II cesarzem Etiopii (do 950). AL-MUTTAKI kalifem bagdadzkim (do 944).
    941 HARSZAWARMAN II królem Khmerów (do 944). Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Rusinów.
    942 - 946 PONTYFIKAT MARYNUSA II.
    942 HYWEL I DOBRY księciem Walii (do 950). CZU TI cesarzem płn. Chin (do 947).
    943 DERENIK-ASZOT królem Waspurakanu (Armenii płd.) – (do 958). MALCOLM I królem Szkocji (do 954). HYEJONG królem Korei (do 945).
    944 - 959 PANOWANIE KONSTANTYNA VII PORFIROGENETY W BIZANCJUM.
    944 Państwo Hamdanidów w Syrii (do 1003). AL-MUSTAKFI kalifem bagdadzkim (do 946). CONGALACH CNOGBA królem Irlandii (do 956). RADŻENDRAWARMAN królem Khmerów (do 968).
    945 Traktat handlowy Rusi Kijowskiej z Bizancjum. Rządy wezyrów z rodu Bujjidów w Kalifacie Bagdadzkim (do 1055). Powstanie dużych związków plemiennych Turków (Oguzów) w Azji Centralnej. Walki Rusinów z Drewlanami, zamordowanie IGORA. OLGA wielką księżną kijowską (do 964). HAAKON I DOBRY królem Norwegii (do 960). FAJSZ księciem Węgier (do 950). MIROSŁAW królem Chorwacji (do 949). CHONGJONG królem Korei (do 949).
    946 - 955 PONTYFIKAT AGAPITA II.
    946 Opanowanie Northumbrii przez Normanów. AL-MANSUR kalifem fatymidzkim (do 952). EDRED królem Anglii (do 955). MURAKAMI cesarzem Japonii (do 967). AL-MUTI kalifem bagdadzkim (do 974).
    947 Dynastia późna Han w płn. Chinach (do 951), KAO TSU cesarzem (do 949). SZY TSUNG cesarzem płd. Chin (do 951). HENRYK księciem Bawarii (do 955).
    948 LOTAR II ŚLEPY królem Italii (do 950).
    949 KWANGJONG królem Korei (do 975). MICHAŁ KRZESIMIR II królem Chorwacji (do 969). JIU TI cesarzem płn. Chin (do 951).
    950 Powstanie sekty bogomilców w Bizancjum. Dominująca rola Bengalu w Indiach (DEWAPALA). Wyparcie Żydów z handlu dalekosiężnego w basenie Morza Śródziemnego przez Wenecję i Bizancjum. Ponowne zwierzchnictwo Niemiec nad Czechami. BERENGAR II Z IWREI królem Italii (do 961). ERYK VIII ZWYCIĘSKI królem Szwecji (do 995). MEJRARE cesarzem Etiopii (do 965). TOKSYS księciem Węgier (do 970). IAGO I księciem Walii (do 979).
    951 Dynastia późna Czou w płn. Chinach (do 960), TAI TSU cesarzem (do 954). Zdobycie Lombardii i środkowej Italii przez Niemcy, zwierzchność lenna OTTONA I WIELKIEGO nad królem Italii, BERENGAREM II Z IWREI. MU TSUNG cesarzem płd. Chin (do 969).
    952 Współrządy BERENGARA II Z IWREI i ADALBERTA w Italii (do 961). AL-MUIZZ kalifem fatymidzkim (do 975). ASZOT III ŁASKAWY królem Armenii (do 977).
    954 LOTAR królem Francji (do 986). Zobowiązanie elektorów papieskich do wyboru na następcę AGAPITA II, syna ALBERYKA II TOSKAŃSKIEGO – OKTAWIANA, śmierć ALBERYKA II. INDULF królem Szkocji (do 962). SZY TSUNG cesarzem płn. Chin (do 959).
    955 - 964 PONTYFIKAT JANA XII.
    955 Bitwa nad rzeką Lech (pod Augsburgiem) – zwycięstwo Niemiec nad Węgrami, zahamowanie ekspansji węgierskiej w Europie Zachodniej, zwycięskie walki Niemców ze Słowianami Połabskimi (NAKON, STOIGNIEW), hegemonia Niemiec w Europie (do 1198). Zdobycie Buchary przez Turków (Oguzów) – (SELDŻUK), pierwsze pojawienie się Turków na obrzeżach starych centrów cywilizacji. Opanowanie Moraw i Słowacji przez Czechy. Chrzest wielkiej księżny kijowskiej OLGI w obrządku wschodnim w Konstantynopolu. EDWIN królem Anglii (do 959). GANDARADITJA władcą Imperium Ćolów (do 957). HENRYK KŁÓTNIK księciem Bawarii (do 976).
    956 DOMNALL UA NEILE królem Irlandii (do 980).
    957 Krótkie rządy ARIŃDŻAJI w Imperium Ćolów, PARANTAKA II nowym władcą (do 973).
    958 ABUSSAL-HAMAZASP królem Waspurakanu (Armenii płd.) – (do 968).
    959 - 963 PANOWANIE ROMANA II W BIZANCJUM.
    959 Najazd Węgrów na Bułgarię i Bizancjum. EDGAR I królem Anglii (do 975). KUNG TI cesarzem płn. Chin (do 960).
    X - XIII WIEK
    960 - 1279 DYNASTIA SUNG W CHINACH.
    JEDNOŚĆ PÓŁNOCY KRAJU, PODATKI W ZŁOCIE, WZROST GOSPODARCZY I DEMOGRAFICZNY.
    960 Początki chrystianizacji Danii w obrządku rzymskim. Przejście Turków Seldżuckich (Oguzów) na islam. HARALD II GRAAFELL królem Norwegii (do 970). TAI TSU cesarzem Chin (do 976). Dynastia Piastów w Polsce (do 1370), MIESZKO I księciem (do 992), walki Polaków z Pomorzanami (do 967).
    961 Odzyskanie Krety i Cypru przez Bizancjum. Rozgromienie BERENGARA II Z IWREI przez Niemców, OTTON I WIELKI królem Italii (do 973). AL-HAKAM II kalifem kordobańskim (do 976). DAWID III KUROPALATES królem Tao-Klardżetii (do 1001).
    962 Koronacja OTTONA I WIELKIEGO na cesarza rzymskiego przez JANA XII w Rzymie (2.II.), Święte Cesarstwo Narodu Niemieckiego (I Rzesza) – (do 1806), niemieckie panowanie w płn. Italii (do 1183). DUF królem Szkocji (do 966). MUSZEH królem Karsu (części Armenii płn.) – (do 984).
    963 - 969 PANOWANIE NICEFORA II FOKASA W BIZANCJUM.
    963 Synod w Rzymie (wyklęcie i pozbawienie wszelkich praw JANA XII za niemoralne prowadzenie się) – (6.XII.), ucieczka JANA XII z Rzymu. Rządy arystokracji ziemskiej, feudalizacja w Bizancjum (do 969). Zajęcie Łużyc przez Marchię Wschodnią GERONA.
    963 - 965 PONTYFIKAT LEONA VIII.
    964 ŚWIATOSŁAW I wielkim księciem kijowskim (do 972). Powrót JANA XII do Rzymu, ucieczka LEONA VIII, represje wobec kardynałów i zwolenników obalonego papieża, nagła śmierć JANA XII.
    964 PONTYFIKAT BENEDYKTA V.
    965 - 972 PONTYFIKAT JANA XIII.
    965 Najazd Wieletów na Polskę (do 967). Powstanie antypapieskie i antycesarskie w Rzymie (KRESCENCJUSZ), wtrącenie JANA XIII do więzienia, odsiecz wojsk cesarskich. Rozbicie Chanatu Chazarskiego przez Ruś Kijowską, izolacja Żydów na Rusi. Chrzest HARALDA I SINOZĘBEGO, króla Danii. Bezkrólewie w Wietnamie (do 968). HARBEJ HAREJENE MESKEL cesarzem Etiopii (do 973).
    966 Ujarzmienie Wiatyczów, Jasów i Kasogów przez Ruś Kijowską, wyprawa Rusinów na Bułgarów Wołżańskich. CULEN królem Szkocji (do 971). Chrzest MIESZKA I, chrystianizacja Polski w obrządku rzymskim.
    967 Koronacja syna OTTONA I, OTTONA II na cesarza rzymskiego przez JANA XIII w Rzymie. Wyprawa Rusinów na Bułgarię. Atak Pieczyngów na Kijów. KHOTTIGA władcą Państwa Rasztrakutów (do 972). REIZEI cesarzem Japonii (do 969). BOLESŁAW II POBOŻNY księciem Czech (do 999).
    968 Założenie arcybiskupstwa w Magdeburgu, biskupstwa misyjnego dla Polski w Gnieźnie. ASZOT-SAHAK królem Waspurakanu (Armenii płd.) – (do 990). Zjednoczenie Wietnamu, Dynastia Dinh (do 982). DŻAJAWARMAN V królem Khmerów (do 1001).
    969 - 976 PANOWANIE JANA I TZIMISKESA W BIZANCJUM.
    969 Zajęcie Egiptu przez Fatymidów. Podbój Bułgarii przez Ruś Kijowską, detronizacja cara PIOTRA, podział Bułgarii na Państwo Wschodniobułgarskie i Zachodniobułgarskie, ŚWIATOSŁAW I carem Państwa Wschodniobułgarskiego (do 971), BORYS II carem Państwa Zachodniobułgarskiego (do 971). Odzyskanie Limerick przez Irów. CZING TSUNG cesarzem płd. Chin (do 982). ENYU cesarzem Japonii (do 984). STEFAN DRŻISŁAW krolem Chorwacji (do 997).
    970 Walki wewnętrzne na Węgrzech (do 972). HAAKON JARL królem Norwegii (do 995).
    971 Uznanie tytułu cesarskiego OTTONA I WIELKIEGO przez Bizancjum. Walki wewnętrzne w Państwie Zachodniobułgarskim (do 976). Oblężenie wojsk ruskich w Dorystolon (Silistra) przez Bizancjum, zrzeczenie się zdobyczy bułgarskich przez Ruś Kijowską, podbój Państwa Wschodniobułgarskiego przez Bizancjum. Śmierć ŚWIATOSŁAWA I w bitwie z Pieczyngami. KENNETH II królem Szkocji (do 995).
    972 Ślub OTTONA II z księżniczką bizantyjską TEOFANO. Bitwa pod Cedynią – zwycięstwo Polski nad Marchią Wschodnią HODONA (24.VI.). GEJZA księciem Węgier (do 997), początki chrystianizacji państwa w obrządku rzymskim. Walki o tron w Rusi Kijowskiej (JAROPEŁK – OLEG – WŁODZIMIERZ) – (do 980). KARKKA II władcą Państwa Rasztrakutów (do 973). Zdobycie Fraxinentum przez siły burgundzko-prowansalskie, koniec najazdów Saracenów, zakończenie procesu ustalania gwarancji bezpieczeństwa w Europie.
    973 - 974 PONTYFIKAT BENEDYKTA VI.
    973 Śmierć OTTONA I WIELKIEGO (7.V). OTTON II królem Niemiec i Italii (do 983). Upadek Państwa Rasztrakutów w Indiach, II Państwo Ćalukjów (do 1189), TAILA II pierwszym władcą (do 997). MENGYSNE JYBARYK cesarzem Etiopii (do 980). UTTAMAĆOLA władcą Imperium Ćolów (do 985).
    974 - 983 PONTYFIKAT BENEDYKTA VII.
    974 Zamordowanie BENEDYKTA VI (KRESCENCJUSZ), antypapież BONIFACY VII w Rzymie i jego ucieczka do Bizancjum wraz ze skarbcem papieskim. AT-TAI kalifem bagdadzkim (do 991).
    975 EDWARD MĘCZENNIK królem Anglii (do 978). Odzyskanie większości Syrii z Antiochią przez Bizancjum. AL-AZIZ kalifem fatymidzkim (do 996). KYONGJONG królem Korei (do 981). Królestwo Gruzji (Kartlii) – (do 1801), BAGRAT III królem (do 1014).
    X - XI WIEK
    976 - 1025 PANOWANIE BAZYLEGO II BULGAROKTONOSA (BUŁGAROBÓJCY) W BIZANCJUM.
    976 Bunt możnych w Bizancjum (do 989). Oderwanie się od Bawarii – Karyntii i przyłączenie do niej Margrabstwa Werony, początki Austrii – dynastia Babenbergów (do 1246), LUITPOLD I margrabią Austrii (do 994). TAI TSUNG cesarzem Chin (do 997). Dynastia Komitopulów w Państwie Zachodniobułgarskim (do 1018), SAMUEL carem (do 1014). Pozbawienie HENRYKA KŁÓTNIKA władzy w Bawarii przez OTTONA II za bunt przeciw nowemu władcy Niemiec (do 985). HISZAM II kalifem kordobańskim (do 1009).
    977 SYMBAT II ZDOBYWCA królem Armenii (do 989).
    978 Zamordowanie EDWARDA w Corfe Castle, ETHELRED II BEZRADNY królem Anglii (do 1016). MAHIPALA władcą Bengalu (do 1030).
    979 HYWEL II księciem Walii (do 985).
    980 Bitwa pod Tarą – zwycięstwo Irów nad Normanami. GURGEN I królem Lori (Armenii płn.) – (do 989). MAEL SECHNAILL II królem Irlandii (do 1002). WŁODZIMIERZ I WIELKI wielkim księciem kijowskim (do 1015). JYKEBKE YGZIY cesarzem Etiopii (do 990).
    981 Opanowanie Grodów Czerwieńskich przez Ruś Kijowską.
    SONGJONG królem Korei (do 997).
    982 Dynastia Tien Le w Wietnamie (do 1010). Wyprawa OTTONA II na płd. Italię, bitwa pod Cotrone – zwycięstwo Saracenów nad Niemcami. SZENG TSUNG cesarzem płd. Chin (do 1031).
    983 - 984 PONTYFIKAT JANA XIV.
    983 OTTON III królem Niemiec i Italii (do 1002), regencja (do 995). Wielkie powstanie Słowian Połabskich przeciw Niemcom.
    984 Antypapież BONIFACY VII w Rzymie, zamordowanie JANA XIV, nagła śmierć BONIFACEGO VII. ABAS I królem Karsu (Armenii płn.) – (do 1029). KAZAN cesarzem Japonii (do 986).
    985 - 996 PONTYFIKAT JANA XV.
    985 HENRYK KŁÓTNIK księciem Bawarii (do 995). Wyprawa Rusinów na Bułgarów Wołżańskich. CADWALLON księciem Walii (do 986). RADŻARADŻA I WIELKI władcą Imperium Ćolów (do 1014).
    986 LUDWIK V LENIWY królem Francji (do 987). Upadek teokracji w Państwie Tolteków w Meksyku. ICHIJO cesarzem Japonii (do 1011). Osiedlenie się Normanów w płd. Grenlandii (ERYK CZERWONY). MAREDUDD księciem Walii (do 999). SWEN I WIDŁOBRODY królem Danii (do 1014).
    987 Wygaśnięcie zachodniofrankijskiej linii karolińskiej we Francji. Dynastia Kapetyngów we Francji (do 1328), HUGON KAPET królem (do 996), ostateczne ukształtowanie się państwa, rozrost terenów rolniczych, intensyfikacja rolnictwa, produkcja rolna dla rynku miejskiego.
    988 ARNULF hrabią Holandii (do 993). Zdobycie Chersonezu (Krym) przez Ruś Kijowską, chrzest WŁODZIMIERZA I, chrystianizacja Rusi w obrządku wschodnim, utworzenie metropolii kijowskiej, ślub WŁODZIMIERZA I z siostrą cesarza Bizancjum – BAZYLEGO II, ANNĄ.
    989 Rusini w bizantyjskiej gwardii przybocznej. DAWID BEZ ZIEMI królem Lori (Armenii płn.) – (do 1048). GAGIK I królem Armenii (do 1020).
    990 Opanowanie Śląska i Ziemi Wiślan przez Polskę. Współrządy SENEKERIMA i GURGEN-CHACZIKA w Waspurakanie (Armenii płd.) – (do 1003). ZJENA PIETROS cesarzem Etiopii (do 996).
    991 AL-KADIR kalifem bagdadzkim (do 1031).
    992 Akt „Dagome Iudex” w Polsce, BOLESŁAW I CHROBRY księciem Polski (do 1025). Pierwszy układ handlowy między Bizancjum a Wenecją, rozwój Wenecji.
    993 Założenie Delhi, nowe centrum płn. Indii. Pierwsza kanonizacja w Rzymie (ŚW. ULRYK). DIRK III hrabią Holandii (do 1039).
    994 Najazdy Normanów na Anglię, obleganie Londynu. HENRYK I margrabią Austrii (do 1018).
    995 OLAF I TRYGGVASON królem Norwegii (do 1000), chrystianizacja państwa w obrządku rzymskim. OLAF SKÖTKONUNG królem Szwecji (do 1020). Wyniszczenie rodu Sławnikowiców w Czechach (BOLESŁAW II). KONSTANTYN III królem Szkocji (do 997).
    996 - 999 PONTYFIKAT GRZEGORZA V.
    996 Dotarcie trzciny cukrowej z Egiptu przez Wenecję na Zachód. Przybycie WOJCIECHA, biskupa Pragi do Polski. Koronacja OTTONA III na cesarza rzymskiego przez GRZEGORZA V w Rzymie. ROBERT II POBOŻNY królem Francji (do 1031). BAHYR SEF cesarzem Etiopii (do 1010). AL-HAKIM kalifem fatymidzkim (do 1021).
    997 Misja WOJCIECHA do Prusów i jego śmierć. CZĘN TSUNG cesarzem Chin (do 1022). Synod w Pawii. Antypapież JAN XVI w Rzymie (do 998). STEFAN I ŚWIĘTY księciem Węgier (do 1001). Zamach na KONSTANTYNA III, KENNETH III królem Szkocji (do 1005). SATJAŚRAJA władcą Państwa Ćalukjów (do 1008). SWETOSŁAW SURONJA królem Chorwacji (do 1000). MOKCHONG królem Korei (do 1009).
    998 Powrót OTTONA III i GRZEGORZA V do Rzymu, rozgromienie opozycji, śmierć JANA XVI i KRESCENCJUSZA. Zdobycie płn-zach. Indii przez wojska tureckie, Państwo Ghaznawidów od Morza Kaspijskiego po Pendżab z Lahorem jako centrum (do 1186), MAHMUD Z GHAZNI władcą (do 1030).
    X - XI WIEK
    999 - 1003 PONTYFIKAT SYLWESTRA II.
    999 BOLESŁAW III RUDY (OKRUTNY) księciem Czech (do 1002). Kanonizacja WOJCIECHA, biskupa Pragi. CYNAN I księciem Walii (do 1005).
    1000 Bitwa morska pod Svolder – zwycięstwo koalicji duńsko-szwedzko-słowiańskiej nad Norwegią, śmierć OLAFA I TRYGGVASONA. Współrządy ERYKA JARLA i SWENA JARLA w Norwegii (do 1016). Zjazd gnieźnieński OTTONA III z BOLESŁAWEM I CHROBRYM (utworzenie biskupstw w Poznaniu, Kołobrzegu, Wrocławiu, Krakowie, arcybiskupstwo w Gnieźnie). Chrystianizacja Węgier w obrządku rzymskim. Ekspansja morska Wenecji na Adriatyku. Ludność: Europa – 40 mln, Chiny – 130 mln. Zasiedlenie Vinlandii (Labradoru) przez Normanów (LEIF ERICSSON). Budowa grobli na wybrzeżach Morza Północnego od Flandrii po Jutlandię osuszanie bagien (początkowo w Niderlandach). Zakaz wstępu dla Żydów w Skandynawii. SANCHO WIELKI królem Nawarry (do 1035). GOJISŁAW królem Chorwacji (do 1020).
    XI WIEK
    1001 Państwo Joruba w Nigerii (do 1914). STEFAN I ŚWIĘTY królem Węgier (do 1038), założenie arcybiskupstwa w Esztergomie (Ostrzyhomie). Państwo Mali (do 1630). UDAJADITJAWARMAN I królem Khmerów (do 1002).
    1002 Masakra Duńczyków osiadłych w Anglii. HENRYK II królem Niemiec (do 1024), wojna polsko-niemiecka (do 1005). Wygnanie BOLESŁAWA III z Czech, WŁADYWÓJ księciem (do 1003). ARDUIN Z IWREI królem Italii (do 1004). Opanowanie Moraw i Słowacji przez Polskę (do 1031). BRIAN BORUMA królem Irlandii (do 1014). DŻAJAWIRAWARMAN królem Khmerów (do 1006), antykról ŚURJAWARMAN I (do 1006).
    1003 PONTYFIKAT JANA XVII.
    1003 Powrót BOLESŁAWA III do Czech i rozprawa z opozycją Wrszowców, wyprawa polska na Czechy – uwięzienie i oślepienie BOLESŁAWA III, BOLESŁAW I CHROBRY księciem Czech (do 1004). Opanowanie Siedmiogrodu przez Węgry. SENEKERIM królem Waspurakanu (Armenii płd.) – (do 1006).
    1004 - 1009 PONTYFIKAT JANA XVIII.
    1004 HENRYK królem Italii (do 1024). JAROMIR księciem Czech (do 1012).
    1005 LLYWELYN I księciem Walii (do 1023). Pokój polsko-niemiecki w Poznaniu (Milsko i Łużyce przy Niemczech). Zamach na KENNETHA III, MALCOLM II królem Szkocji (do 1034).
    1006 Założenie arcybiskupstwa w Kalocsy. ŚURJAWARMAN królem Khmerów (do 1050). Bezkrólewie w Waspurakanie (Armenii płd.) – (do 1027).
    1007 Islamizacja Państwa Kanem w Nigerii. Wojna polsko-niemiecka (do 1013). Rozwój państw afrykańskich na południu Sahary (złoto, niewolnicy). Początek islamizacji Sudanu.
    1008 Chrystianizacja Szwecji w obrządku rzymskim. WIKRAMADITJA V władcą Państwa Ćalukjów (do 1015).
    1009 - 1012 PONTYFIKAT SERGIUSZA IV.
    1009 HYONJONG królem Korei (do 1031). Krótkie panowanie MOHAMMADA II w Kalifacie Kordobańskim, SULEJMAN kalifem (do 1010), wojna domowa (do 1031).
    1010 TETTE UYDDYM TSER ASSEGGYD cesarzem Etiopii (do 1020). Dynastia Ly w Wietnamie (do 1225). HISZAM II (po raz drugi) kalifem kordobańskim (do 1013).
    1011 SANJO cesarzem Japonii (do 1016).
    1012 - 1024 PONTYFIKAT BENEDYKTA VIII.
    1012 Antypapież GRZEGORZ w Rzymie. UDALRYK księciem Czech (do 1034). Założenie zakonu kamedułów.
    1013 SULEJMAN (po raz drugi) kalifem kordobańskim (do 1016). Pokój polsko-niemiecki w Merseburgu (Milsko i Łużyce przy Polsce). Krótkie panowanie Duńczyków w Anglii.
    1014 Bitwa pod Clontarf – zwycięstwo Irów nad Normanami, odzyskanie przez nich płd-wsch. Irlandii z Dublinem. Koronacja HENRYKA II na cesarza rzymskiego przez BENEDYKTA VIII w Rzymie (14.II.). HARALD II królem Danii (do 1018). RADŻENDRA I władcą Imperium Ćolów (do 1044). GABRIEL RADOMIR carem Państwa Zachodniobułgarskiego (do 1015). MAEL SECHNAILL II (po raz drugi) królem Irlandii (do 1022). ETHELRED II BEZRADNY (po raz drugi) królem Anglii (do 1016). JERZY I królem Gruzji (do 1027).
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  5. #5
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    1015 Wojna polsko-niemiecka (do 1018). Zamordowanie GABRIELA RADOMIRA, IWAN WŁADYSŁAW carem Państwa Zachodniobułgarskiego (do 1018). Pierwsze związki miast w Italii (Benewent). ŚWIĘTOPEŁK PRZEKLĘTY wielkim księciem kijowskim (do 1019), wojna domowa na Rusi Kijowskiej (do 1019). Krótkie rządy AJJANY w Państwie Ćalukjów, DŻAJASIMHA nowym władcą (do 1042).
    1016 GO-ICHIJO cesarzem Japonii (do 1036). OLAF II HARALDSSON (ŚWIĘTY) królem Norwegii (do 1030). Najazd duński na Anglię, obalenie króla EDMUNDA IRONSIDE’A, dynastia duńska w Anglii (do 1042), KANUT II WIELKI królem (do 1035). ALI EN-NASIR kalifem kordobańskim (do 1017).
    1017 Sojusz rusko-niemiecki (JAROSŁAW-HENRYK II). Krótkie panowanie ABD AR-RAHMANA IV AL-MORTADA w Kalifacie Kordobańskim, KASIM AL-MAMUN nowym kalifem (do 1021).
    1018 Pokój polsko-niemiecki w Budziszynie (utrzymanie Milska i Łużyc przez Polskę). Wyprawa kijowska BOLESŁAWA I CHROBREGO, przyłączenie Grodów Czerwieńskich do Polski. Podbój Państwa Zachodniobułgarskiego przez Bizancjum. ADALBERT margrabią Austrii (do 1055). KANUT II WIELKI królem Danii (do 1035). Zajęcie Salamanki przez Królestwo Leonu.
    1019 JAROSŁAW MĄDRY wielkim księciem kijowskim (do 1054), wojna domowa z księciem tmutarakańskim MŚCISŁAWEM (do 1026). Wyprawa duńska na Słowian Połabskich (do 1020).
    1020 AKOTIET DŻAN SYJUM cesarzem Etiopii (do 1040). ANUND JAKUB królem Szwecji (do 1050). JAN SYMBAT III królem Armenii (do 1041). Zajęcie Korsyki przez Pizę, wyparcie Saracenów z wysp śródziemnomorskich i płd. Italii (do 1090). KRZESIMIR III królem Chorwacji (do 1030).
    1021 AZ-ZAHIR kalifem fatymidzkim (do 1035). Współrządy JANA SYMBATA III i ASZOTA IV WALECZNEGO w Armenii (do 1040). YAHYA AL-MUTADI kalifem kordobańskim (do 1022).
    1022 Założenie arcybiskupstwa w Dubrowniku. Synod w Pawii (walka ze świętokupstwem i rozwiązłością duchownych, zamysł wprowadzenia celibatu kapłanów). Bezkrólewie w Irlandii (do 1072). Zajęcie Sardynii przez Pizę. Wyprawa duńska na Słowian Połabskich. ŻEN TSUNG cesarzem Chin (do 1063). KASIM AL-MAMUN (po raz drugi) kalifem kordobańskim (do 1023).
    1023 Krótka władza ABD AR-RAHMANA V w Kalifacie Kordobańskim, MOHAMMAD III AL-MUSTAKFI nowym kalifem (do 1024). IAGO II księciem Walii (do 1039).
    1024 - 1032 PONTYFIKAT JANA XIX.
    1024 Dynastia salicka w Niemczech (do 1106), KONRAD II królem (do 1039). YAHYA AL-MUTALI (po raz drugi) kalifem kordobańskim (do 1026). Rozbicie polityczne Italii (do 1802).
    1025 – 1028 PANOWANIE KONSTANTYNA VIII W BIZANCJUM.
    1025 BOLESŁAW I CHROBRY królem Polski i jego rychła śmierć, MIESZKO II królem (do 1032). Opanowanie Szlezwiku przez Danię.
    1026 HISZAM III kalifem kordobańskim (do 1031).
    1027 Przyłączenie Trydentu do Bawarii. Koronacja KONRADA II na cesarza rzymskiego przez JANA XIX w Rzymie. Przymierze duńsko-niemieckie. BAGRAT IV królem Gruzji (do 1072). DAWID Z SIWASU królem Waspurakanu (Armenii płd.) – (do 1037).
    1028 - 1034 PANOWANIE ROMANA III ARGYROSA W BIZANCJUM.
    1028 Wyprawa polska na Saksonię. Opanowanie Norwegii i części Szwecji przez Danię.
    1029 GAGIK ABAS II królem Karsu (Armenii płn.) – (do 1064). Zdobycie Merwu przez Turków Seldżuckich.
    1030 Początek włoskiej rekonkwisty, Normanowie pod Neapolem, ekspansja przeciw Saracenom i Bizancjum. Wojna domowa w Norwegii: bitwa pod Stiklestad – śmierć OLAFA II HARALDSSONA (ŚWIĘTEGO), SWEN KNUTSSON nowym królem (do 1035). STEFAN królem Chorwacji (do 1058). NAJAPALA władcą Bengalu (do 1040). MASUD władcą Państwa Ghaznawidów (do 1041).
    1031 Atak Niemiec i Rusi Kijowskiej na Polskę, zajęcie Łużyc i Milska przez Niemcy, Grodów Czerwieńskich przez Ruś, Moraw przez Czechy, Słowacji przez Węgry, ucieczka MIESZKA II do Czech, BEZPRYM księciem Polski (do 1032). HENRYK I królem Francji (do 1060). Rozpad Kalifatu Kordobańskiego na 31 części (do 1086), dominująca rola Emiratu Grenady (rządy Zirydów do 1086). AL-KAIM kalifem bagdadzkim (do 1075). TOKCHONG królem Korei (do 1034). SING TSUNG cesarzem płd. Chin (do 1055).
    1032 - 1044 PONTYFIKAT BENEDYKTA IX.
    1032 Hrabstwo Sabaudii w Italii (do 1416). Zamordowanie BEZPRYMA. Wydanie przez Wielką Radę w Wenecji zakazu wybierania swego następcy przez dożów. Zjazd w Merseburgu (podział Polski między MIESZKA II, OTTONA i DYTRYKA, rezygnacja MIESZKA II z korony królewskiej).
    1033 Włączenie Królestwa Burgundii do Niemiec (do 1378).
    1034 - 1041 PANOWANIE MICHAŁA IV PAFLAGOŃCZYKA W BIZANCJUM.
    1034 Hrabstwo Barcelony w Hiszpanii (do 1137). KAZIMIERZ I ODNOWICIEL księciem Polski (do 1058), powstanie ludowe w kraju (do 1039). Krótkie rządy JAROMIRA (po raz drugi) w Czechach, BRZETYSŁAW I księciem (do 1055). CHONGJONG królem Korei (do 1046). DUNCAN I królem Szkocji (do 1040).
    1035 Panowanie duńskie w Norwegii: MAGNUS I DOBRY królem (do 1047). HAROLD I królem Anglii (do 1040). HARDEKANUT królem Danii (do 1042). Królestwo Kastylii w Hiszpanii (do 1037), dynastia Jimenez (do 1126), FERDYNAND I WIELKI królem (do 1037). Królestwo Aragonii w Hiszpanii (do 1479), dynastia Jimenez (do 1162), RAMIRO I królem (do 1063). Początki Serbii: księstwo Zety w Kosowie (do 1100). AL-MUSTANSIR kalifem fatymidzkim (do 1094).
    1036 GO-SUZAKU cesarzem Japonii (do 1045). Rozbicie Pieczyngów przez Ruś Kijowską.
    1037 Królestwo Leonu i Kastylii (do 1065), FERDYNAND I WIELKI królem (do 1065). Wygnanie KAZIMIERZA I z Polski, Państwo MIECŁAWA na Mazowszu (do 1047). ABUSAL Z SIWASU królem Waspurakanu (Armenii płd.) – (do 1080). Śmierć AWICENNY – filozofa i lekarza arabskiego.
    1038 Państwo Si-Sia Tangutów w płn. Chinach (do 1209), pierwsze osłabienie cesarstwa z powodu secesji. PIOTR ORSEOLO królem Węgier (do 1041).
    1039 Najazd czeski na Polskę, zajęcie Śląska (do 1050). Powrót KAZIMIERZA I do Polski. DIRK IV hrabią Holandii (do 1049). GRUFFYDD I księciem Walii (do 1063). HENRYK III królem Niemiec (do 1056).
    1040 Zamordowanie DUNCANA I, MAKBET królem Szkocji (do 1057). Podbój Chorasanu w Iranie przez Turków Seldżuckich. BEYMNET GYRMA SYJUM cesarzem Etiopii (do 1060). HARDEKANUT królem Anglii (do 1042). Założenie arcybiskupstwa w Dublinie.
    1041 - 1042 PANOWANIE MICHAŁA V KALAPHATESA W BIZANCJUM.
    1041 Boczna linia Turków Seldżuckich w Kermanie w Azji Mniejszej (do 1186). GAGIK II królem Armenii (do 1045). SAMUEL ABA królem Węgier (do 1044). MAUDUD władcą Państwa Ghaznawidów (do 1050).
    1042 WSPÓŁRZĄDY ZOE I TEODORY W BIZANCJUM.
    1042 - 1055 PANOWANIE KONSTANTYNA IX MONOMACHA W BIZANCJUM.
    1042 Zdobycie znacznych obszarów Persji przez Turków Seldżuckich. Koniec panowania duńskiego w Anglii, EDWARD WYZNAWCA królem (do 1066). Początki Almorawidów w Afryce Północnej. SOMEŚWARA I władcą Państwa Ćalukjów (do 1068). MAGNUS I DOBRY królem Danii (do 1047). Wyprawa niemiecka na Węgry.
    1043 Nieudane oblężenie Konstantynopola przez Rusinów. Likwidacja ostatnich posiadłości bizantyjskich w Italii przez Normanów, Królestwo Neapolu (do 1500), WILHELM I ŻELAZNE RAMIĘ pierwszym władcą (do 1046).
    1044 Pierwsze państwo birmańskie – Królestwo Pagan (do 1287), ANAWRATHA pierwszym królem (do 1077). PIOTR ORSEOLO (po raz drugi) królem Węgier (do 1046). Obalenie BENEDYKTA IX w Rzymie przez stronnictwo Krescencjuszów (nieobyczajność). GOTSZALK księciem Obodrzyców (Meklemburgia) – (do 1066), zjednoczenie ziem i szerzenie chrześcijaństwa. RADŻADHIRADŻA I władcą Imperium Ćolów (do 1054). Wyprawa niemiecka na Węgry.
    1045 PONTYFIKAT SYLWESTRA III.
    1045 - 1046 PONTYFIKAT GRZEGORZA VI.
    1045 Antypapież BENEDYKT IX (po raz drugi) w Rzymie, sprzedanie tiary papieskiej GRZEGORZOWI VI za 1000 funtów srebra. Pataria w Mediolanie: konflikty społeczne i reforma kościelna. GO-REIZEI cesarzem Japonii (do 1068). Podbój Armenii przez Bizancjum.
    1046 Bunt pogański VATY na Węgrzech. DROGON królem Neapolu (do 1051). MUNJONG królem Korei (do 1083). Traktat handlowy Rusi Kijowskiej z Bizancjum. Synod w Sutri (złożenie z urzędu BENEDYKTA IX, SYLWESTRA III i GRZEGORZA VI, wybranie KLEMENSA II na papieża, początek ery cezaropapizmu).
    1046 - 1047 PONTYFIKAT KLEMENSA II.
    1046 Śmierć RAULA GLABERA – kronikarza francuskiego. Koronacja HENRYKA III na cesarza rzymskiego przez KLEMENSA II w Rzymie (25.XII.).
    1047 Antypapież BENEDYKT IX (po raz trzeci) w Rzymie (do 1048). Dynastia Ulfingów w Norwegii (do 1319), HARALD III HAARDRAADE (SROGI) królem (do 1066). Likwidacja Państwa MIECŁAWA na Mazowszu przez Polskę. Dynastia Estridsenów w Danii (do 1448), SWEN II królem (do 1076). ANDRZEJ I królem Węgier (do 1060).
    1048 PONTYFIKAT DAMAZEGO II.
    1048 GURGEN II królem Lori (Armenii płn.) – (do 1089). Zajęcie Oslo przez HARALDA III HAARDRAADE.
    1049 - 1054 PONTYFIKAT LEONA IX.
    1049 FLORIS I hrabią Holandii (do 1061).
    1050 UDAJADITJAWARMAN II królem Khmerów (do 1066). EMUND SLEMME królem Szwecji (do 1060). Wojna polsko-czeska (zajęcie Śląska przez Polskę).
    1051 Niszcząca wyprawa Arabów (BENI HILAL) przez Afrykę Północną. HUMFRYD królem Neapolu (do 1057). Zdobycie Isfahanu przez Turków Seldżuckich. Wyprawa niemiecka na Węgry.
    1052 Założenie arcybiskupstwa w Siponto (Manfredonii) – (płd. Italia).
    1053 Bitwa pod Civitate – zwycięstwo Normanów nad siłami papieskimi (18.VI.), LEON IX w niewoli (do 1054). Benewent posiadłością Państwa Kościelnego.
    1054 Śmierć JAROSŁAWA MĄDREGO, zasada senioratu na Rusi, IZASŁAW I wielkim księciem kijowskim (do 1068). RADŻENDRA II władcą Imperium Ćolów (do 1064). Wielka schizma między Rzymem (kardynał HUMBERT) a Konstantynopolem (patriarcha CERULARIUSZ), celibat w Kościele rzymskim.
    1055 - 1056 PANOWANIE TEODORY (PO RAZ DRUGI) W BIZANCJUM.
    1055 - 1057 PONTYFIKAT WIKTORA II.
    1055 Zdobycie Bagdadu oraz terenów od Morza Kaspijskiego do Zatoki Perskiej przez Turków Seldżuckich, Państwo Wielkich Seldżuków (do 1092), TOGRUŁ-BEG sułtanem (do 1063). Pojawienie się Połowców na Rusi. ERNEST DZIELNY margrabią Austrii (do 1075). SPITYGNIEW II księciem Czech (do 1061). TAO TSUNG cesarzem płd. Chin (do 1101).
    1056 - 1057 CESARZE Z RÓŻNYCH RODÓW (DO 1059). PANOWANIE MICHAŁA VI STRATIOTIKOSA W BIZANCJUM.
    1056 HENRYK IV królem Niemiec (do 1106). Zwycięstwo Wieletów nad Sasami w bitwie pod Pryzławą. Rozruchy w Mediolanie (do 1059).
    1057 - 1058 PONTYFIKAT STEFANA IX.
    1057 - 1059 PANOWANIE IZAAKA I KOMNENA W BIZANCJUM.
    1057 ROBERT GUISCARD królem Neapolu (do 1085). Zamordowanie MAKBETA w Szkocji, LULACH królem (do 1058). Najazdy Węgrów i Połowców na Bizancjum (do 1059). Wojna domowa w Państwie Wieletów (Meklemburgia), przyłączenie ziem Czerezpienian i Chyżan do Księstwa Obodrzyców (GOTSZALK).
    1058 Antypapież BENEDYKT X w Rzymie. BOLESŁAW II ŚMIAŁY (SZCZODRY) księciem Polski (do 1076). PIOTR KRZESIMIR IV królem Chorwacji (do 1075). Zamach na króla Szkocji, LULACHA, MALCOLM III CANMORE królem Szkocji (do 1093).
    1059 - 1061 PONTYFIKAT MIKOŁAJA II.
    1059 - 1067 DYNASTIA DUKASÓW (DO 1081). PANOWANIE KONSTANTYNA X DUKASA W BIZANCJUM.
    1059 Abdykacja IZAAKA I w Bizancjum. Układ papiesko-normański w Melfi (Normanowie wasalami papiestwa, otrzymanie w lenno Apulii i Kalabrii, a także Sycylii w jarzmie Saracenów). Założenie arcybiskupstwa w Trani (płd. Italia). Synod na Lateranie (reforma kościelna – wybór papieża przez Kolegium Kardynalskie), sprzeciw biskupów niemieckich w Wormacji.
    1060 STENKIL RAGNVALDSSON królem Szwecji (do 1066). FILIP I królem Francji (do 1108). BELA I królem Węgier (do 1063), bunt pogański JANOSA na Węgrzech (do 1063). JYMRYHANE KRYSTOS cesarzem Etiopii (do 1100). Zdobycie Reggio przez Normanów. Wyprawa niemiecka na Węgry.
    1061 - 1073 PONTYFIKAT ALEKSANDRA II.
    1061 Antypapież HONORIUSZ II w Rzymie. Zdobycie Mesyny przez Normanów, Królestwo Sycylii (do 1154), ROGER I królem (do 1101). Kalifat Almorawidów na terenie Maghrebu i Trypolitanii (do 1147), JUSUF IBN TASZFIN pierwszym władcą (do 1109). WRATYSŁAW II księciem Czech (do 1085). DIRK V hrabią Holandii (do 1091).
    1062 Założenie Marrakeszu w Maroku (JUSUF IBN TASZFIN).
    1063 Zdobycie Gaety i Tarentu przez Normanów. Zamordowanie RAMIRO I przez muzułmanów, SANCHO I RAMIREZ królem Aragonii (do 1094). SALOMON królem Węgier (do 1074). DEHEUBARTH księciem Walii (do 1081). JING TSUNG cesarzem Chin (do 1067). Pierwsza bazylika Św. Marka w Wenecji. AŁP ARSŁAN sułtanem Seldżuków (do 1072).
    1064 WIRARADŻENDRA władcą Imperium Ćolów (do 1070). NIZAM AL-MULK wielkim wezyrem Seldżuków (do 1092). Rekonkwista iberyjska (do 1492), dojście oddziałów chrześcijańskich do rzeki Ebro, błogosławieństwo papieża ALEKSANDRA II i odpust w związku z krucjatą przeciw Maurom (dziesięcina krucjatowa).
    1065 Podbój Karsu (Armenii płn.) przez Bizancjum. Rozłączenie się Królestwa Kastylii i Leonu (do 1072). SANCHO II MOCNY królem Kastylii (do 1072).
    1066 Wojna domowa w Szwecji (do 1080). Pogrom Żydów w Grenadzie. HARSZAWARMAN III królem Khmerów (do 1080). Najazd Norwegów na Anglię, bitwa pod Stamford Bridge – zwycięstwo Anglii nad Norwegią, śmierć HARALDA III, MAGNUS II HARALDSSON królem Norwegii (do 1069). Rozruchy w Mediolanie (do 1067). Zniszczenie Haithabu przez Obodrzyców. Najazd Normanów na Anglię, bitwa pod Hastings – zwycięstwo Normanów nad Anglią (14.X.), śmierć HAROLDA II, krótkie rządy EDGARA II w Anglii, dynastia normańska w Anglii (do 1154), WILHELM I ZDOBYWCA królem (do 1087). Walki wewnętrzne w księstwie Obodrzyców, rządy w ręku KRUTA (do 1093), ucieczka HENRYKA do Danii.
    1067 SZĘN TSUNG cesarzem Chin (do 1085). HENRYK księciem Obodrzyców (do 1127).
    1068 - 1071 PANOWANIE ROMANA IV DIOGENESA DUKASA W BIZANCJUM.
    1068 Najazd Połowców na Ruś, obalenie IZASŁAWA, WSIESŁAW BRIACZYSŁAWOWICZ wielkim księciem kijowskim (do 1069). GO-SANJO cesarzem Japonii (do 1073). SOMEŚWARA II władcą Państwa Ćalukjów (do 1076).
    1069 Wyprawa kijowska BOLESŁAWA II ŚMIAŁEGO, obalenie ŚWIATOSŁAWA II, IZASŁAW I (po raz drugi) wielkim księciem kijowskim (do 1073), przyłączenie Grodów Czerwieńskich do Polski. OLAF III KYRRE królem Norwegii (do 1093). Reformy kanclerza WANG AN-SZY w Chinach (do 1076).
    1070 Powstanie zakonu joannitów w Jerozolimie. Krótkie rządy ADHIRADŻENDRY w Imperium Ćolów, KULOTTUNGA I nowym władcą (do 1122). Zmuszenie do ustąpienia arcybiskupa Mediolanu (oskarżenie o symonię).
    1071 - 1078 PANOWANIE MICHAŁA VII DUKASA W BIZANCJUM.
    1071 Bitwa pod Mantzikertem – zwycięstwo Turków Seldżuckich nad Bizancjum, zajęcie Karsu, Armenii i Anatolii przez Seldżuków. Zdobycie Bari i Brindisi przez Normanów.
    1072 Uznanie zwierzchności Anglii przez Szkocję. Zdobycie Palermo przez Normanów. TAIRRDELBACH I królem Irlandii (do 1086). MALIK SZAH sułtanem Seldżuków (do 1092). Ponowne połączenie się Leonu i Kastylii w jedno królestwo (do 1157), ALFONS VI MĘŻNY królem (do 1109). JERZY II królem Gruzji (do 1089).
    1073 - 1085 PONTYFIKAT GRZEGORZA VII.
    1073 Wygnanie IZASŁAWA I, ŚWIATOSŁAW II (po raz drugi) wielkim księciem kijowskim (do 1076). Przywileje dla Żydów w Wormacji (HENRYK IV). Wielkie powstanie Sasów w Niemczech (do 1075). OLEG ŚWIĘTOSŁAWOWICZ księciem włodzimiersko-wołyńskim (do 1076). SHIRAKAWA cesarzem Japonii (do 1087).
    1074 GEJZA I królem Węgier (do 1077). Synod w Rzymie (surowe kary za naruszanie celibatu przez duchowieństwo i kupowanie urzędów kościelnych, zakaz przyjmowania przez lud sakramentów od księży żonatych lub przekupnych).
    1075 Założenie klasztoru w Molesmes (Francja). Powstanie Anglosasów w Anglii. Dyktat papieski – „Dictatus papae” GRZEGORZA VII (podstawa nowego kościelnego zbioru praw – wykładnia polityki Kurii rzymskiej). DYMITR ZWONIMIR królem Chorwacji (do 1088). Synod w Rzymie (zakaz udzielania inwestytury oraz przyjmowania przez kler godności kościelnych z rąk świeckich), protest cesarza HENRYKA IV, rzucenie klątwy na władcę przez GRZEGORZA VII, spór o inwestyturę między cesarstwem a papiestwem (do 1122). LUITPOLD II PIĘKNY margrabią Austrii (do 1095). AL-MUKTADI kalifem bagdadzkim (do 1094). Bitwa nad rzeką Unstrutą (pod Homburgiem) – zwycięstwo Niemiec (HENRYK IV) nad książętami saskimi (9.VI.).
    1076 HARALD III królem Danii (do 1080). Zdobycie Ghany przez Kalifat Almorawidów. BOLESŁAW II ŚMIAŁY (SZCZODRY) królem Polski (do 1079), wyprawa na Ruś – IZASŁAW I (po raz trzeci) wielkim księciem kijowskim (do 1078). WIKRAMADITJA VI władcą Państwa Ćalukjów (do 1126).
    1077 Pokuta HENRYKA IV w Canossie (25-27.I.). Antykról RUDOLF SZWABSKI w Niemczech (do 1080). Zdobycie Syrii i Jerozolimy przez Turków Seldżuckich, zaburzenie ruchu pielgrzymkowego, seldżucki Sułtanat Ikonion w Anatolii (do 1308). Zdobycie Salerno przez Normanów. WŁADYSŁAW I ŚWIĘTY królem Węgier (do 1095). Wojna domowa w Niemczech (do 1080).
    1078 - 1081 PANOWANIE NICEFORA III BOTANIATESA DUKASA W BIZANCJUM.
    1078 WSIEWOŁOD I wielkim księciem kijowskim (do 1093). Boczna linia Turków Seldżuckich w Syrii (do 1117).
    1079 Sprawa biskupa krakowskiego STANISŁAWA w Polsce, wygnanie BOLESŁAWA II z kraju, WŁADYSŁAW I HERMAN księciem Polski (do 1102).
    1080 Powstanie sekty asasynów w twierdzy Alamut (na płn. od Teheranu). Podbój Waspurakanu (Armenii płd.) przez Turków Seldżuckich. Baronat Małej Armenii w Cylicji (do 1196), dynastia Rubenidów (do 1252), RUBEN I pierwszym baronem (do 1095). Spadek wartości złotego solida w Bizancjum. SWEN BLOT królem Szwecji (do 1083). Antypapież KLEMENS III w Brescii (do 1083), klątwa GRZEGORZA VII na HENRYKA IV. KANUT IV ŚWIĘTY królem Danii (do 1086). DŻAJAWARMAN VI królem Khmerów (do 1107). Bitwa pod Hohenmölsen – zwycięstwo wojsk HENRYKA IV, śmierć jego oponenta – RUDOLFA SZWABSKIEGO.
    XI - XII WIEK 1081 - 1118 DYNASTIA KOMNENÓW (DO 1185).
    PANOWANIE ALEKSEGO II KOMNENA W BIZANCJUM.
    1081 Antykról HERMAN VON SALM w Niemczech (do 1088). Wyprawa niemiecka (HENRYK IV) na Italię (do 1084). GRUFFYDD II księciem Walii (do 1137).
    1082 Układ handlowy Bizancjum z Wenecją.
    1083 OLEG ŚWIĘTOSŁAWOWICZ księciem tmutarakańskim na Rusi (do 1094). Zdobycie Rzymu przez HENRYKA IV, nieudane oblężenie Zamku Św. Anioła (twierdzy GRZEGORZA VII), antypapież KLEMENS III w Rzymie (do 1084). INGE I STARSZY królem Szwecji (do 1111). Krótkie rządy SUNJONGA w Korei, SONJONG nowym królem (do 1094).
    1084 Koronacja HENRYKA IV na cesarza rzymskiego przez antypapieża KLEMENSA III w Rzymie, odsiecz normańska (ROBERT GUISCARD) dla GRZEGORZA VII, usunięcie KLEMENSA III i HENRYKA IV z Italii. Założenie zakonu kartuzów (BRUNON Z KOLONII).
    1085 Zdobycie Antiochii przez Turków Seldżuckich, wezwanie Bizancjum do Zachodu o pomoc. Dotarcie wojsk leońsko-kastylijskich do linii Tagu, zdobycie Toledo. CZĘ TSUNG cesarzem Chin (do 1100). ROGER BORSAT królem Neapolu (do 1111). WRATYSŁAW II królem Czech (do 1092). Śmierć GRZEGORZA VII w Salerno (25.V.). Bunt floty w Danii podczas przygotowań do wyprawy na Anglię. Antypapież KLEMENS III (po raz drugi) w Rzymie (do 1086).
    1086 - 1087 PONTYFIKAT WIKTORA II.
    1086 Powstanie możnych w Jutlandii, zabicie KANUTA IV, OLAF królem Danii (do 1095). Interwencja Almorawidów w Hiszpanii, bitwa pod Zallaką – zatrzymanie rekonkwisty. Przysięga lenników Korony Angielskiej w Salisbury, wprowadzenie katastru ogólnokrajowego w Anglii (Domesday Book – Księga Dnia Sądu Ostatecznego). MUIRCHERTACH II królem Irlandii (do 1119).
    1087 HORIKAWA cesarzem Japonii (do 1107). WILHELM II RUDY królem Anglii (do 1100). Synod duchowieństwa w Benewencie (potępienie świeckiej inwestytury duchowieństwa przez papieża WIKTORA II).
    1088 - 1099 PONTYFIKAT URBANA II.
    1088 STEFAN II królem Chorwacji (do 1090). Zdobycie Syrakuz przez Normanów. Założenie arcybiskupstwa w Toledo. Opanowanie całości Maghrebu przez Almorawidów.
    1089 Podbój Lori (Armenii płn.) i podporządkowanie Transoksanii przez Turków Seldżuckich. DAWID IV BUDOWNICZY (ODNOWICIEL) królem Gruzji (do 1125). Antypapież KLEMENS III (po raz trzeci) w Rzymie (do 1093).
    1090 Zdobycie Malty przez Normanów. Walki wewnętrzne w Chorwacji (do 1093). Podporządkowanie arabskiej Hiszpanii przez Almorawidów. Antykról KONRAD w Niemczech (do 1101).
    1091 Opanowanie całej Sycylii przez Normanów. FLORIS II GRUBY hrabią Holandii (do 1121). Założenie arcybiskupstwa w Tarragonie.
    1092 Zamordowanie wezyra NIZAMA AL-MULKA przez Asasynów, kryzys w Państwie Wielkich Seldżuków. Założenie arcybiskupstwa w Pizie. Krótkie rządy KONRADA I w Czechach, BRZETYSŁAW II nowym księciem (do 1100).
    1093 Brugia biskupstwem i rezydencją hrabiów Flandrii. HENRYK IV w niewoli w Weronie (do 1097). ANZELM Z AOSTY arcybiskupem Canterbury. Bunt przeciw wielmoży SIECIECHOWI w Polsce. Zamordowanie KRUTA, księcia Obodrzyców, rządy HENRYKA, syna GOTSZALKA. MAGNUS III BERRFŘTT królem Norwegii (do 1103). ŚWIĘTOPEŁK II MICHAŁ wielkim księciem kijowskim (do 1113). PIOTR królem Chorwacji (do 1097). Zamach na króla Szkocji, MALCOLMA III CANMORE. DONALD III królem Szkocji (do 1094).
    1094 AL-MUSTAZHIR kalifem bagdadzkim (do 1118). Krótkie rządy DUNCANA II w Szkocji, DONALD III (po raz drugi) królem (do 1097). PIOTR I królem Aragonii (do 1104). AL-MUSTALI kalifem fatymidzkim (do 1101). HONJONG królem Korei (do 1095). OLEG ŚWIĘTOSŁAWOWICZ księciem czernihowskim (do 1096).
    1095 KOLOMAN I UCZONY królem Węgier (do 1102). ERYK I królem Danii(do 1103). Synod w Clermont-Ferrand (wezwanie URBANA II do wyzwolenia Jerozolimy spod władzy Turków Seldżuckich) – (X.), wyprawa chłopska (do 1096). KONSTANTYN I baronem Małej Armenii (do 1100). SUKCHONG królem Korei (do 1105). LUITPOLD III POBOŻNY (ŚWIĘTY) margrabią Austrii (do 1136).
    1096 - 1099 I WYPRAWA KRZYŻOWA.
    1096 Dynastia Seldżuków w Emiracie Mosulu (do 1127). Wyprawa chłopska: pogromy Żydów w miastach nad Renem, splądrowanie Bałkanów i jej rozbicie przez Turków Seldżuckich w Azji Mniejszej. Pogrom Żydów w Kolonii (30.V.).
    1097 Bitwa pod Dorylajonem (Eskişehir) – zwycięstwo krzyżowców nad Turkami Seldżuckimi. Podział Polski między ZBIGNIEWA a BOLESŁAWA, władza zwierzchnia dla WŁADYSŁAWA I. EDGAR królem Szkocji (do 1107). Hrabstwo Portugalii (do 1139), HENRYK pierwszym hrabią (do 1112). Walki wewnętrzne w Chorwacji (do 1102). Zjazd książąt ruskich w Lubeczu (obalenie zasady senioratu), OLEG ŚWIĘTOSŁAWOWICZ księciem nowogrodzko-siewierskim (do 1115), linia ruskich książąt Olegowiczów (do XIII w.). Wyodrębnienie się Rusi Halickiej (WOŁODAR, WASYLKO).
    1098 Państwa krzyżowców: Hrabstwo Edessy (do 1144) – BALDWIN LOTARYŃSKI hrabią (do 1118), Księstwo Antiochii (do 1268). Założenie klasztoru w Citeaux. Dynastia Artukidów w tureckiej prowincji Diyarbakir: w Amidzie (do 1232).
    1099 Zdobycie Jerozolimy przez krzyżowców (15.VII.), pogromy ludności muzułmańskiej i żydowskiej, Królestwo Jerozolimskie na terenie Palestyny (do 1187) – GOTFRYD Z BOUILLON obrońcą grodu świętego (advocatus Sancti Sepulchri) – (do 1100).
    XI - XII WIEK
    1099 - 1118 PONTYFIKAT PASCHALISA II.
    1100 Antypapież TEODORYK w Rzymie. Początek budowy murów w Zimbabwe. Wynalazek kompasu magnetycznego. Powstawanie pierwszych gett dla Żydów w Europie (do 1200). BALDWIN I królem jerozolimskim (do 1118). Zamordowanie WILHELMA II w Anglii (2.VIII.). HENRYK I BOLLINGBROOKE królem Anglii (do 1135). HUI TSUNG cesarzem Chin (do 1126). TOROS I baronem Małej Armenii (do 1129). GEBRE MARJAM cesarzem Etiopii (do 1140). Zamordowanie BRZETYSŁAWA II w Czechach. BORZYWOJ II księciem Czech (do 1107).
    XII WIEK
    1101 Kanonizacja KANUTA IV w Danii. Bunt baronów w Anglii (do 1102). ROGER II królem Sycylii (do 1127). Sułtanat Kilwy w Tanganice i na Zanzibarze (do XVI w.). T’IEN TSO TI cesarzem płd. Chin (do 1115). AL-AMIR kalifem fatymidzkim (do 1130).
    1102 Klątwa PASCHALISA II na HENRYKA IV. Antypapież ALBERT w Rzymie. Unia personalna Węgier z Chorwacją (do 1918), KOLOMAN I królem Węgier i Chorwacji (do 1116). Współrządy ZBIGNIEWA i BOLESŁAWA w Polsce (do 1106).
    1103 Współrządy OLAFA IV MAGNUSSONA, SIGURDA I JORSALFARE i EYSTEINA I MAGNUSSONA w Norwegii (do 1115).
    1104 ALFONS I WOJOWNICZY (WALECZNY) królem Aragonii (do 1134). Założenie arcybiskupstw w Bradze i Lundzie. NIELS królem Danii (do 1134). Dynastia Artukidów w tureckiej prowincji Diyarbakir: w Mardin i Mayyafarakin (do 1408).
    1105 Zmuszenie HENRYKA IV do abdykacji w Niemczech. Antypapież SYLWESTER IV w Rzymie. YEJONG królem Korei (do 1122).
    1106 Konflikt PASCHALISA II z Francją. Wojna domowa w Polsce (do 1107), wygnanie ZBIGNIEWA, BOLESŁAW III KRZYWOUSTY księciem Polski (do 1138). HENRYK V królem Niemiec (do 1125). Włączenie Normandii do Anglii.
    1107 ŚWIĘTOPEŁK księciem Czech (do 1109). TOBA cesarzem Japonii (do 1123). Konkordat westminsterski (kompromis pomiędzy papieżem a Anglią). DHARAWIDRAWARMAN I królem Khmerów (do 1113). ALEKSANDER I królem Szkocji (do 1124).
    1108 LUDWIK VI GRUBY królem Francji (do 1137).
    1109 Krótkie rządy WŁADYSŁAWA II i BORZYWOJA II (po raz drugi) w Czechach, WŁADYSŁAW II (po raz drugi) księciem (do 1117). Nieudane wyprawy niemieckie na Polskę i Węgry, polska obrona Głogowa i Wrocławia. Państwo krzyżowców: Hrabstwo Trypolisu (do 1289). URRAKA królową Kastylii i Leonu (do 1126).
    1110 Dynastia Hojsalów w Państwie Majsur w Indiach (do 1326), WISZNUWARDHANA pierwszym władcą.
    1111 Rozbicie Połowców przez Ruś Kijowską. Koronacja HENRYKA V na cesarza rzymskiego przez PASCHALISA II (pod presją) w Rzymie. Współrządy FILIPA i INGE II MŁODSZEGO w Szwecji (do 1118). WILHELM II królem Neapolu (do 1127).
    1112 ALFONS I ZDOBYWCA hrabią Portugalii (do 1139).
    1113 Zajęcie obszaru nadnoteckiego przez Polskę. Królestwo Man w Szkocji (do 1266). SURJAWARMAN II królem Khmerów (do 1150). WŁODZIMIERZ II MONOMACH wielkim księciem kijowskim (do 1125).
    1115 Dynastia Kiu w płd. Chinach (do 1234), TAI TSU cesarzem Dżurdżenów (Kiu) – (do 1123). Założenie klasztoru w Clairvaux. Republika Modeny w Italii (do 1288). Współrządy EYSTEINA I MAGNUSSONA i SIGURDA I JORSALFARE w Norwegii (do 1123).
    1116 STEFAN II królem Węgier i Chorwacji (do 1131).
    1117 Autonomia Mediolanu w Italii (konsulowie jako miejscy urzędnicy wybieralni). „Powieść minionych lat” w Rosji. BORZYWOJ II (po raz trzeci) księciem Czech (do 1120). Państwo Kediri na Jawie (do 1222).
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  6. #6
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    1118 - 1119 PONTYFIKAT GELAZEGO II.
    1118 - 1143 PANOWANIE JANA II KOMNENA W BIZANCJUM.
    1118 BALDWIN II królem jerozolimskim (do 1131). Powstanie zakonu templariuszy w Palestynie. AL-MUSTARSZID kalifem bagdadzkim (do 1135). INGE II MŁODSZY królem Szwecji (do 1125). Boczna linia Turków Seldżuckich w Iraku (do 1194). SANDŻAR sułtanem Seldżuków (do 1157). Antypapież GRZEGORZ VIII w Rzymie, rozruchy (do 1119), powtórna koronacja HENRYKA V na cesarza rzymskiego (poprzednia unieważniona – PASCHALIS II) przez GRZEGORZA VIII.
    1119 - 1124 PONTYFIKAT KALIKSTA II.
    1119 Republika Lukki w Italii (do 1799). Opanowanie Pomorza Gdańskiego przez Polskę. DOMNALL UA LOCHLAINN królem Irlandii (do 1121). Bitwa pod Aleppo – zwycięstwo Turków Seldżuckich nad krzyżowcami.
    1120 Powstanie zakonu lazarystów w Palestynie. Założenie zakonu premonstratensów we Francji (NORBERT Z GENNEP). WŁADYSŁAW I (po raz trzeci) księciem Czech (do 1125).
    1121 DIRK VI hrabią Holandii (do 1157). TAIRRDELBACH II królem Irlandii (do 1156).
    1122 „Sic et non” PIERRE’A ABELARDA – podstawowe dzieło scholastyki. WIKRAMAĆOLA władcą Imperium Ćolów (do 1135). INJONG królem Korei (do 1146). Konkordat w Wormacji między HENRYKIEM V a KALIKSTEM II (zrzeczenie się przez cesarza inwestytury przez pierścień i pastorał, zatrzymanie przez niego przywileju nadawania wybranym elektom przez duchowieństwo prawa do korzystania z dóbr przyznanych w charakterze lenna, wybór biskupa przez kolegium złożone z członków kapituły katedralnej) – (23.IX.). Zjazd książąt Rzeszy w Bambergu (zgoda i ratyfikacja konkordatu z Wormacji).
    1123 Opanowanie Pomorza Zachodniego z Rugią przez Polskę.
    Zdobycie Chotanu w Chinach przez Dżurdżenów. TAI TSUNG cesarzem Kiu (do 1135). SUTOKU cesarzem Japonii (do 1142). I Sobór na Lateranie (zatwierdzenie konkordatu wormackiego, nieważność małżeństw księży w zachodnim chrześcijaństwie – dzieci z tych związków nieślubne). SIGURD I JORSALFARE królem Norwegii (do 1130).
    1124 - 1130 PONTYFIKAT HONORIUSZA II.
    1124 Antypapież CELESTYN II w Rzymie. DAWID I ŚWIĘTY królem Szkocji (do 1153).
    1125 SOBIESŁAW I księciem Czech (do 1140). Współrządy INGE II MŁODSZEGO i RAGNWALDA KNAPHÖRDE w Szwecji (do 1130). JERZY I DOŁGORUKI księciem włodzimierskim (do 1157). MŚCISŁAW I wielkim księciem kijowskim (do 1132). LOTAR III Z SUPPLINGBURGA królem Niemiec (do 1137). DEMETRIUSZ królem Gruzji (do 1156).
    1126 CZIN TSUNG cesarzem Chin (do 1127). SOMEŚWARA III władcą Państwa Ćalukjów (do 1138). Dynastia burgundzka w Kastylii (do 1366), ALFONS VII DOBRY królem Kastylii (do 1157).
    1127 Zdobycie płn. Chin przez Dżurdżenów. Rządy dynastii Sung na południu Chin (do 1279), KAO TSUNG cesarzem (do 1162). Zjednoczenie Neapolu i Sycylii, ROGER II królem (do 1154). Dynastia perskich Zengidów w Emiracie Mosulu (do 1233).
    1128 Wojna Imperium Khmerów z Annamem. IWAN księciem halickim (do 1141).
    1129 LEON I baronem Małej Armenii (do 1137). Szeryf przedstawicielem Korony Angielskiej w hrabstwach. Zamordowanie RAJMUNDA, hrabiego Trypolisu przez asasynów.
    1130 - 1143 PONTYFIKAT INNOCENTEGO II.
    1130 Schizma w Kościele Rzymskim – antypapież ANAKLET II w Rzymie (do 1138). Zakaz udzielania wszelkiej lekarskiej praktyki przez klasztory. RAGNWALD KNAPHÖRDE królem Szwecji (do 1132). AL-HAFIZ kalifem fatymidzkim (do 1149). ABD EL-MUMIN władcą Almohadów w Afryce Płn. (do 1163). Współrządy HARALDA IV GILLE i MAGNUSA IV ŚLEPEGO w Norwegii (do 1135). NIKLOT księciem Obodrzyców (do 1160).
    1131 BELA II ŚLEPY królem Węgier i Chorwacji (do 1141). Uznanie zwierzchności LOTARA III przez Obodrzyców. FULKON królem jerozolimskim (do 1143).
    1132 JAROPEŁK II wielkim księciem kijowskim (do 1139). Dynastia Swerkerydów i Erykidów w Szwecji (do 1250), SWERKER I KOLSSON królem (do 1155). Wojna Imperium Khmerów z Chinami i Czampa. Apogeum rozbicia dzielnicowego na Rusi Kijowskiej.
    1133 Koronacja LOTARA III na cesarza rzymskiego przez papieża INNOCENTEGO II w Rzymie.
    1134 Początek niemieckiej kolonizacji wschodniej: zróżnicowanie Niemiec na obszary na wschód i zachód od Łaby. RAMIRO II MNICH królem Aragonii (do 1137). Przejściowa regencja MAGNUSA i HARALDA w Danii, ERYK II królem (do 1137).
    1135 STEFAN Z BLOIS królem Anglii (do 1154). HARALD IV GILLE królem Norwegii (do 1136). KULOTTUNGA II władcą Imperium Ćolów (do 1150). SI TSUNG cesarzem Kiu (do 1150). Zjazd w Merseburgu (BOLESŁAW III lennikiem LOTARA III z Pomorza Zachodniego). AR-RASZID kalifem bagdadzkim (do 1136).
    1136 Republika Nowogrodzka na Rusi (do 1478). Bitwa pod Konghelle – zwycięstwo Norwegii nad Słowianami. LUITPOLD IV SZCZODRY margrabią Austrii (do 1141). Współrządy SIGURDA II MUNN i INGE II KROKRYGGA w Norwegii (do 1142). AL-MUKTAFI kalifem bagdadzkim (do 1160).
    1137 PETRONELA królową Aragonii (do 1162), zajęcie Hrabstwa Barcelony przez Aragonię. LUDWIK VII MŁODY królem Francji (do 1180). ERYK III królem Danii (do 1147). Regencja w Małej Armenii (do 1145). OWAIN księciem Walii (do 1170).
    1138 DŻAGADEKAMALLA władcą Państwa Ćalukjów (do 1151). Początek rozbicia dzielnicowego w Polsce, WŁADYSŁAW II WYGNANIEC zwierzchnim księciem Polski (do 1146). Dynastia Hohenstaufów w Niemczech (do 1254), KONRAD III królem Niemiec (do 1152). Antypapież WIKTOR IV w Rzymie.
    1139 II Sobór na Lateranie (potępienie schizmy ANAKLETA II, uściślenie zakazu świętokupstwa, odrzucenie nauki ARNOLDA Z BRESCII jako heretyckiej). Bitwa pod Ourique – zwycięstwo Portugalii nad Arabami. Królestwo Portugalii (do 1910), ALFONS I ZDOBYWCA królem (do 1185). Krótkie rządy WIACZESŁAWA w Kijowie, WSIEWOŁOD II OLEGOWICZ wielkim księciem (do 1146).
    1140 WŁADYSŁAW II księciem Czech (do 1142). GEBRE MESKEL LALIBELA cesarzem Etiopii (do 1180).
    1141 Wojna domowa w Polsce (do 1146). WŁODZIMIERZ księciem halickim (do 1152). HENRYK II JASOMIRGOTT (TAK MI BÓG) margrabią Austrii (do 1156). GEJZA II królem Węgier i Chorwacji (do 1161).
    1142 Współrządy SIGURDA II MUNN, INGE I KROKRYGGA i EYSTEINA II HARALDSSONA w Norwegii (do 1155). Powstanie Księstwa Saskiego w Niemczech, HENRYK LEW księciem (do 1180). KONOE cesarzem Japonii (do 1155). Krótkie rządy KONRADA II ZNOJEMSKIEGO w Czechach, WŁADYSŁAW II (po raz drugi) księciem (do 1158). Śmierć PIERRE’A ABELARDA – filozofa i teologa francuskiego.
    1143 - 1144 PONTYFIKAT CELESTYNA II.
    1143 - 1180 PANOWANIE MANUELA I KOMNENA W BIZANCJUM.
    1143 HENRYK JASOMIRGOTT księciem Bawarii (do 1156). Uznanie sekty bogomilców (katarów) za heretyków na Zachodzie. Rewolucja antypapieska w Rzymie (ARNOLD Z BRESCII) – (do 1154). BALDWIN III królem jerozolimskim (do 1162). Ogłoszenie się lennem papieskim przez Portugalię.
    1144 - 1145 PONTYFIKAT LUCJUSZA II.
    1144 Podbój Hrabstwa Edessy przez Turków Seldżuckich.
    1145 - 1153 PONTYFIKAT EUGENIUSZA III.
    1145 Podporządkowanie Czampa przez Imperium Khmerów. Tunis pod rządami Normanów (do 1160). TOROS II baronem Małej Armenii (do 1169). Biskupstwo katarów w Albi (albigensi). Założenie arcybiskupstwa w Zadarze.
    1146 Wygnanie WŁADYSŁAWA II z Polski, nieudana wyprawa niemiecka na Polskę, BOLESŁAW IV KĘDZIERZAWY zwierzchnim księciem (do 1173). Krótkie rządy IGORA II w Kijowie, IZASŁAW II wielkim księciem (do 1154). UIJONG królem Korei (do 1170).
    1147 - 1149 II WYPRAWA KRZYŻOWA (KONRAD III, LUDWIK VII MŁODY).
    1147 Założenie Moskwy (JERZY DOŁGORUKI). Republika Sieny w Italii (do 1555). SWEN II królem Danii (do 1157). Zdobycie Lizbony przez Portugalię. Nieudana wyprawa niemiecka przeciw Słowianom Połabskim (Obodrzycom). Upadek Kalifatu Almorawidów w Maghrebie, zdobycie Marrakeszu przez Almohadów, Kalifat Almohadów w Maghrebie, Trypolitanii i Hiszpanii (ABD EL-MUMIN) – (do 1269). Bitwa pod Damaszkiem – zwycięstwo Turków Seldżuckich nad krzyżowcami.
    1148 Suza pod rządami Normanów (do 1160).
    1149 Interwencja Almohadów w Hiszpanii – zatrzymanie rekonkwisty. Zwierzchnictwo Wielkiego Księstwa Włodzimierskiego nad Kijowem. AZ-ZAFIR kalifem fatymidzkim (do 1154).
    1150 Utworzenie uniwersytetu w Paryżu. HAI-LING WANG królem Kiu (do 1161). RADŻARADŻA II władcą Imperium Ćolów (do 1173). DHARAWIDRAWARMAN I królem Khmerów (do 1160). Królestwo Arakan w zach. Birmie (do 1785).
    1151 TAILA III władcą Państwa Ćalukjów (do 1163).
    1152 FRYDERYK I BARBAROSSA (RUDOBRODY) królem Niemiec (do 1190). JAROSŁAW OŚMIOMYSŁ księciem halickim (do 1187). Rozszerzenie posiadłości angielskich we Francji o Poitou, Bretanię, Gaskonię, Gujennę, Anjou, Maine i Turenię.
    1153 Układ niemiecko-papieski w Konstancji (umożliwienie objęcia rządów w Rzymie przez EUGENIUSZA III). Bona pod rządami Normanów (do 1160). MALCOLM IV królem Szkocji (do 1165). Założenie arcybiskupstwa w Trondheim.
    1153 - 1154 PONTYFIKAT ANASTAZEGO IV.
    1154 - 1159 PONTYFIKAT HADRIANA IV.
    1154 AL-FAIZ kalifem fatymidzkim (do 1160). Dynastia Plantagenetów w Anglii (do 1485), HENRYK II królem (do 1189). WILHELM I ZŁY królem Neapolu i Sycylii (do 1166). IZASŁAW III wielkim księciem kijowskim (do 1155). Ogłoszenie zarządzenia nakazującego miastom lombardzkim zwrot regaliów i rezygnację z samorządu oraz złożenia hołdu lennego – FRYDERYK I na Polach Ronkalskich k/Piacenzy.
    1155 Opanowanie twierdzy Damietty przez Normanów. Koronacja FRYDERYKA I na cesarza rzymskiego przez HADRIANA IV w Rzymie. Kara interdyktu na Rzym, likwidacja rewolty miejskiej – stracenie ARNOLDA Z BRESCII. JERZY DOŁGORUKI wielkim księciem kijowskim (do 1157). GO-SHIRAKAWA cesarzem Japonii (do 1158). ERYK IX ŚWIĘTY królem Szwecji (do 1160). Współrządy INGE I KROKRYGGA i EYSTEINA III HARALDSSONA w Norwegii (do 1157).
    1156 Przekształcenie Austrii w dziedziczne księstwo Rzeszy za cenę zrzeczenia się przez HENRYKA II JASOMIRGOTTA – Bawarii, HENRYK II księciem Austrii (do 1177), HENRYK LEW księciem Bawarii (do 1180). MUIRCHERTACH III królem Irlandii (do 1166). Krótkie panowanie DAWIDA V, JERZY III królem Gruzji (do 1184). RAINALD Z DASSEL kanclerzem Niemiec (do 1167), nasilenie walki z papiestwem.
    1157 Powstanie Słowian Połabskich przeciw Niemcom. Wyprawa niemiecka na Polskę (hołd lenny księcia Polski, BOLESŁAWA IV w Krzyszkowie). Pierwsze przywileje kolońskich kupców w Londynie: początki Hanzy. Konflikt cesarsko-papieski (do 1177). Opanowanie Saragossy i Tortosy przez Aragonię. Zajęcie terenów nad dolnym Tagiem przez Portugalię. INGE I KROKRYGG królem Norwegii (do 1161). Rozłączenie się Królestwa Leonu i Kastylii (do 1230), SANCHO III UPRAGNIONY królem Kastylii (do 1158). ANDRZEJ BOGOLUBSKI wielkim księciem włodzimierskim (do 1174). IZASŁAW III (po raz drugi) wielkim księciem kijowskim (do 1158). WALDEMAR I WIELKI królem Danii (do 1182). Powstanie Marchii Brandenburskiej we wsch. Niemczech, dynastia Askańczyków (do 1320), ALBRECHT NIEDŹWIEDŹ pierwszym margrabią (do 1170). FLORIS III hrabią Holandii (do 1190).
    1158 Powstanie zakonu kalatrawensów w Hiszpanii. NIJO cesarzem Japonii (do 1165). WŁADYSŁAW II królem Czech (do 1172). MŚCISŁAW II CHROBRY wielkim księciem kijowskim (do 1159). ALFONS VIII WIELKI (SZLACHETNY) królem Kastylii (do 1214). Wpływy biskupa Roskilde, ABSALONA w Danii (do 1201). Opanowanie części ziem wieleckich przez Niemców (HENRYK LEW). Wyprawa angielska na Walię.
    1159 - 1181 PONTYFIKAT ALEKSANDRA III.
    1159 Schizma w Kościele Rzymskim (do 1179) – antypapież WIKTOR V w płn. Italii (do 1164). Założenie Lubeki. Likwidacja obowiązku powszechnej służby wojskowej w Anglii – podatek tarczowe. ROŚCISŁAW wielkim księciem kijowskim (do 1161).
    1160 Hrabstwo Nassau w Niemczech (do 1806). AL-ADID kalifem fatymidzkim (do 1171). AL-MUSTANDŻID kalifem bagdadzkim (do 1170). MAGNUS HENRIKSSON królem Szwecji (do 1161). JAŚOWARMAN II królem Khmerów (do 1165). Wyprawa niemiecka (HENRYK LEW) przeciw Obodrzycom (do 1163). Założenie Singapuru – kontrola nad cieśniną Malakka (do 1365). Powstanie Księstwa Meklemburgii w Niemczech.
    1161 Powstanie Stowarzyszenia kupców Cesarstwa Rzymskiego na Gotlandii (pod przewodnictwem Lubeki). Duński hołd lenny dla Niemiec. STEFAN III królem Węgier i Chorwacji (do 1162). Krótkie rządy IZASŁAWA III (po raz trzeci) w Kijowie, ROŚCISŁAW (po raz drugi) wielkim księciem (do 1167). KAROL VII SWERKERSSON królem Szwecji (do 1167). SZY TSUNG cesarzem Kiu (do 1189). Współrządy HAAKONA II HERDEBREIDA i MAGNUSA V ERLINGSSONA w Norwegii (do 1162).
    1162 Powstanie zakonu Evora/Aviz w Portugalii. MAGNUS V ERLINGSSON królem Norwegii (do 1184). AMALRYK I królem jerozolimskim (do 1174). SIAO TSUNG cesarzem Chin (do 1189). Dynastia barcelońska w Aragonii (do 1410), ALFONS II królem (do 1190). WŁADYSŁAW II królem Węgier i Chorwacji (do 1163).
    1163 Podbój ziem Obodrzyców przez Niemcy. Wyprawa niemiecko-czeska na Węgry. STEFAN IV królem Węgier i Chorwacji (do 1164). Rządy Kalaćurich w Państwie Ćalukjów (do 1183).
    1164 Utworzenie zakonu Santiago w Hiszpanii. Powstanie Słowian Połabskich przeciw Niemcom. Antypapież PASCHALIS III w płn. Italii (do 1168). Clarendońskie konstytucje w Anglii (ograniczenie przywilejów Kościoła; poddanie duchowieństwa sądownictwu świeckiemu, zniesienie zwolnień podatkowych kleru) – (do 1171). Założenie arcybiskupstwa w Uppsali.
    1165 STEFAN III (po raz drugi) królem Węgier i Chorwacji (do 1172). TRIBHUWANADITJAWARMAN królem Khmerów (do 1177). WILHELM LEW królem Szkocji (do 1214). ROKUJO cesarzem Japonii (do 1168). Kanonizacja KAROLA WIELKIEGO przez PASCHALISA III (nie uznana przez Kościół katolicki).
    1166 Zasada „Homagium ligium” w Anglii (przysięga wasalów wobec Korony ma pierwszeństwo wobec przysięgi wasalom koronnym). Powtórna koronacja FRYDERYKA I na cesarza rzymskiego przez PASCHALISA III w Rzymie. WILHELM II DOBRY królem Neapolu i Sycylii (do 1189). RUAIDRI królem Irlandii (do 1186).
    1167 Utworzenie Ligi Lombardzkiej w celu obrony miast Italii przed FRYDERYKIEM I. Założenie uniwersytetu w Oxfordzie. Sobór katarów w Tuluzie z biskupem misyjnym bogomilców. Dynastia Nemaniciów w Serbii (do 1371), STEFAN NEMANIA wielkim żupanem (do 1196). MŚCISŁAW II CHROBRY (po raz drugi) wielkim księciem kijowskim (do 1169). KANUT ERIKSSON królem Szwecji (do 1196).
    1168 Antypapież KALIKST III w płn. Italii (do 1178). Upadek Państwa Tolteków w Meksyku, panowanie Chichimeków. Bitwa morska pod Arkoną – zwycięstwo Danii nad Słowianami Połabskimi, zhołdowanie Rugii przez Danię. TAKAKURA cesarzem Japonii (do 1180).
    1169 MLEH baronem Małej Armenii (do 1175). GLEB wielkim księciem kijowskim (do 1171).
    1170 AL-MUSTADI kalifem bagdadzkim (do 1180). CYNAN II księciem Walii (do 1174). MYONGJONG królem Korei (do 1197). Zabójstwo abp. Canterbury, THOMASA BECKETA (z inicjatywy HENRYKA II) – (29.XII). Powstanie świeckiego stowarzyszenia waldensów w Lyonie (PIERRE VALDO).
    1171 Podbój Kijowa przez Wielkie Księstwo Włodzimierskie. Odwołanie clarendońskich konstytucji przez HENRYKA II w Anglii. Podbój płn. Irlandii przez Anglię. Upadek Kalifatu Fatymidów w Egipcie, Sułtanat Ajjubidów w Egipcie, Syrii i Hidżazie (do 1250), SALAH AD-DIN sułtanem (do 1193). Państwo Ak-Kojunłu w Kurdystanie (do ok.1515). Utworzenie stałej chińskiej strażnicy wojskowej na Tajwanie.
    1172 Opanowanie muzułmańskiej Hiszpanii przez Almohadów.
    BELA III królem Węgier i Chorwacji (do 1196). Zniesienie przez Wielką Radę zgromadzenia narodowego w Wenecji, decyzje rady – ustawami. Zwycięskie walki Serbów z Bizancjum. Współrządy WŁADYSŁAWA II i FRYDERYKA w Czechach (do 1173).
    1173 Wojny francusko-angielskie (do 1189). SOBIESŁAW II księciem Czech (do 1179). Założenie uniwersytetu w Salerno. RADŻADHIRADŻA II władcą Imperium Ćolów (do 1182). MIESZKO III STARY zwierzchnim księciem Polski (do 1177).
    1174 Zamordowanie ANDRZEJA BOGOLUBSKIEGO, MICHAŁ wielkim księciem włodzimierskim (do 1176), wojna domowa w Rusi Włodzimiersko-Suzdalskiej (do 1176). BALDWIN IV królem jerozolimskim (do 1185). Współrządy DAWIDA II, RHODRIEGO II i GRUFFYDDA III w Walii (do 1194).
    1175 RUBEN II baronem Małej Armenii (do 1187). Uzyskanie przez Anglię zwierzchnictwa nad Szkocją. Doktryna religijna HONENA w Japonii, początki amidyzmu.
    1176 Bitwa pod Myriokefalonem – zwycięstwo Turków Seldżuckich nad Bizancjum. Bitwa pod Legnano – zwycięstwo Ligi Lombardzkiej nad FRYDERYKIEM I, uznanie autonomii miast włoskich za formalne uznanie jego zwierzchnictwa (29.V.). Powstanie chłopskie w Korei (do 1178). WSIEWOŁOD II DUŻE GNIAZDO wielkim księciem włodzimierskim (do 1212).
    1177 Układ papiesko-cesarski w Wenecji (uznanie suwerenności papieża w Kościele, rezygnacja z popierania antypapieży, potwierdzenie integralności Państwa Kościelnego). Bezkrólewie w Imperium Khmerów (do 1181). KAZIMIERZ II SPRAWIEDLIWY zwierzchnim księciem Polski (do 1194). LUITPOLD V księciem Austrii (do 1194). Powstanie zakonu Św. Juliana w Hiszpanii.
    1178 IGOR ŚWIĘTOSŁAWOWICZ księciem Nowogrodu Siewierskiego (do 1202). Rezygnacja antypapieża KALIKSTA III z władzy. Współrządy JERZEGO III i TAMARY WIELKIEJ w Gruzji (do 1184).
    1179 FRYDERYK (po raz drugi) księciem Czech(do 1189). III Sobór na Lateranie (wybór papieża przez 2/3 głosów kardynalskich, kanonizacja EDWARDA WYZNAWCY, THOMASA BECKETA i BERNARDA Z CLAIRVAUX). Antypapież INNOCENTY III w Italii.
    1180 - 1183 PANOWANIE ALEKSEGO II KOMNENA W BIZANCJUM.
    1180 Zjazd książąt polskich w Łęczycy (obalenie zasady senioratu, uprzywilejowanie Kościoła). Początki wpływów bogomilców w Bośni. AN-NASIR kalifem bagdadzkim (do 1225). Upadek władzy HENRYKA LWA w Saksonii i Bawarii wskutek zatargu z BARBAROSSĄ – początek politycznego rozdrobnienia Niemiec. Założenie uniwersytetu w Bolonii. FILIP II AUGUST królem Francji (do 1223). ANTOKU cesarzem Japonii (do 1185). Dynastia Askańczyków w księstwie Lauenburg (do 1689) i księstwie Anhalt (do 1918). NEAKRYTO LOAB cesarzem Etiopii (do 1220).
    1181 - 1185 PONTYFIKAT LUCJUSZA III.
    1181 Represje wobec Żydów we Francji (zamknięcie paryskiego jeszibotu). Uzależnienie Pomorza Zachodniego przez Niemcy. DŻAJAWARMAN VII królem Khmerów (do 1218).
    1182 KANUT VI królem Danii (do 1202). KULOTTUNGA III władcą Imperium Ćolów (do 1218).
    1183 - 1185 PANOWANIE ANDRONIKA I KOMNENA W BIZANCJUM.
    1183 Rządy terroru w Bizancjum (do 1185). Pokój w Konstancji (koniec niemieckiej władzy w Italii, autonomia dla miast Lombardii i Toskanii). SOMEŚWARA IV władcą Państwa Ćalukjów (do 1189). Zwycięskie walki Serbów z Bizancjum. Zamach stanu w Japonii, rozbicie w bitwie wojsk rodu Taira przez wodza YORITOMO MINAMOTO.
    1184 Spotkanie LUCJUSZA III z cesarzem FRYDERYKIEM I w Weronie (omówienie kroków wobec herezji waldensów i albigensów). SWERRE SIGURDSSON królem Norwegii (do 1202). TAMARA WIELKA królową Gruzji (do 1185).
    1185 - 1187 PONTYFIKAT URBANA III.
    1185 - 1195 DYNASTIA ANGELOSÓW (DO 1204). PANOWANIE IZAAKA II ANGELOSA W BIZANCJUM.
    1185 Zamordowanie ANDRONIKA II w Bizancjum. Nieudana wyprawa IGORA ŚWIĘTOSŁAWOWICZA na Połowców. Powstanie Bułgarów przeciw Bizancjum (do 1187). Okres Kamakura (Minamoto) w Japonii (do 1333), GO-TOBA cesarzem (do 1198), Kamakura stolicą państwa (do 1338). SANCHO I królem Portugalii (do 1211). Krótkie panowanie BALDWINA V w Jerozolimie, rządy GWIDONA DE LUSIGNANA i SYBILLI (do 1187). Zhołdowanie Pomorza Zachodniego przez Danię. Współrządy TAMARY WIELKIEJ i JERZEGO BOGOLUBSKIEGO w Gruzji (do 1187).
    1186 Podbój całej Irlandii przez Anglię. Najazd turecki na Indie: podbój Państwa Ghaznawidów (MOHAMMAD GHORI). Opozycyjna konfederacja Radżputów w Indiach centralnych. Śmierć IBN TUFAJLA – filozofa arabskiego.
    1187 PONTYFIKAT GRZEGORZA VIII.
    1187 - 1191 PONTYFIKAT KLEMENSA III.
    1187 Bitwa pod Hittin – zwycięstwo Ajjubidów nad wojskami krzyżowców. Zdobycie Jerozolimy przez SALAH AD-DINA (2.X.). LEON II baronem Małej Armenii (do 1196). Walki wewnętrzne na Rusi Halickiej (do 1199). II Państwo Bułgarskie (do 1396), dynastia Asenowiczów (do 1277), ASEN I carem (do 1196). TAMARA WIELKA królową Gruzji (do 1189).
    1188 Pierwsze stany (kortezy) w Królestwie Leonu (przyznanie pieniędzy na rekonkwistę).
    1189 - 1192 III WYPRAWA KRZYŻOWA
    (FRYDERYK I, FILIP II AUGUST, RYSZARD I LWIE SERCE, JACQUES DE VITRY).
    1189 Masakra Żydów w Londynie (30.IX.). Upadek II Państwa Ćalukjów w Indiach. RYSZARD I LWIE SERCE królem Anglii (do 1199). KONRAD OTTO księciem Czech (do 1191). Rozłączenie Neapolu i Sycylii (do 1194), HENRYK królem Neapolu (do 1194), TANKRED królem Sycylii (do 1194). CZANG TSUNG cesarzem Kiu (do 1208). KUANG TSUNG cesarzem Chin (do 1194). Współrządy TAMARY WIELKIEJ i DAWIDA SOSLANA w Gruzji (do 1207).
    1190 Utonięcie cesarza FRYDERYKA I BARBAROSSY w rzece Salef (Azja Mniejsza). Samobójstwo Żydów w Yorku (17.III.). HENRYK VI królem Niemiec (do 1197). Oficjalne uznanie niepodległości Serbii przez Bizancjum. Oblężenie Akki przez krzyżowców (do 1191). Powstanie zakonu rycerzy teutońskich (krzyżackich) w Palestynie. DIRK VII hrabią Holandii (do 1203). PIOTR II królem Aragonii (do 1213), rządy regencyjne (do 1196).
    1191 - 1198 PONTYFIKAT CELESTYNA III.
    1191 WACŁAW II księciem Czech (do 1192). Koronacja HENRYKA VI na cesarza rzymskiego przez CELESTYNA III w Rzymie. Zdobycie Akki przez krzyżowców.
    1192 Zamach na słynnego krzyżowca KONRADA Z MONTFERRATU w Tyrze (asasyni) – (28.IV.). ENRICO DANDOLO dożą Wenecji (do 1205). Bitwa pod Delhi – zwycięstwo Turków (MOHAMMAD GHORI) nad Radżputami. PRZEMYSŁAW OTTOKAR I księciem Czech (do 1193). Zdobycie Cypru przez krzyżowców, Królestwo Cypru (do 1489), dynastia Lusignanów (do 1267), GWIDON władcą (do 1194). Zmuszenie cesarza Japonii, GO-TOBY, do nadania tytułu szoguna (faktyczna władza) dla MINAMOTO, szogunat w Japonii (do 1867).
    1193 Powstanie chłopskie w Korei (do 1194). Niewola RYSZARDA I LWIE SERCE u HENRYKA VI (zmuszenie króla Anglii do hołdu). HENRYK BRZETYSŁAW księciem Czech (do 1197). Śmierć SALAH AD-DINA.
    1194 Krótkie rządy WILHELMA na Sycylii, dynastia Hohenstaufów w Neapolu i Sycylii (do 1265), HENRYK królem (do 1197). Stłumienie buntu brata JANA przez RYSZARDA I LWIE SERCE w Anglii. Cypr i Mała Armenia lennami niemieckimi (do 1197). AMALRYK królem Cypru (do 1205). Współrządy MIESZKA III STAREGO (po raz drugi) i LESZKA BIAŁEGO w Polsce (do 1202). FRYDERYK I księciem Austrii (do 1198). NING TSUNG cesarzem Chin (do 1224). Początek potęgi miasta-państwa Mayapan w Państwie Majów. Współrządy RHODRIEGO II, GRUFFYDDA III i LLYWELYNA II WIELKIEGO w Walii (do 1195).
    XII - XIII WIEK
    1195 - 1203 PANOWANIE ALEKSEGO III ANGELOSA W BIZANCJUM.
    1195 Bitwa pod Alarcos – zwycięstwo Almohadów nad Nawarrą. Wojna domowa w Polsce. Danina Bizancjum dla Niemiec. Sułtanat Marynidów w Maroku (do 1471), ABD AL-MALIK I sułtanem (do 1217). Współrządy GRUFFYDDA III i LLYWELYNA II WIELKIEGO w Walii (do 1200). Rozkwit Majsuru w Indiach za panowania władcy WIRABALLALI, rozszerzenie granic.
    1196 Zamordowanie cara Bułgarii, ASENA I. PIOTR nowym carem Bułgarii (do 1197). EMERYK królem Węgier i Chorwacji (do 1204). SWERKER II KARLSSON królem Szwecji (do 1208). STEFAN I ŚWIĘTY księciem Serbii (do 1217). LEON III baronem Małej Armenii (do 1198). Dynastia Este w Ferrarze (do 1598).
    1197 Krótkie rządy WŁADYSŁAWA III HENRYKA w Czechach, PRZEMYSŁAW OTTOKAR I (po raz drugi) księciem (do 1198). SINJONG królem Korei (do 1204). KALOJAN carem Bułgarii (do 1207). FRYDERYK I królem Neapolu i Sycylii (do 1250).
    XII - XIII WIEK
    1198 - 1216 PONTYFIKAT INNOCENTEGO III.
    1198 Królestwo Małej Armenii w Cylicji (do 1375), LEON I królem (do 1219). Przekształcenie Zakonu Krzyżackiego w zakon rycerski – HEINRICH WALPOT wielkim mistrzem (do 1200). PRZEMYSŁAW OTTOKAR I królem Czech (do 1230). Spór o tron niemiecki między Hohenstaufami a Welfami, FILIP SZWABSKI królem (do 1208), antykról OTTON IV WELF (do 1208). LUITPOLD VI SŁAWNY księciem Austrii (do 1230). Działalność wizjonera JOACHIMA DA FIORE w Italii (do 1202). IGOR ŚWIĘTOSŁAWOWICZ księciem czernihowskim (do 1202). TSUCHIMIKADO cesarzem Japonii (do 1210). Śmierć AWERROESA – filozofa, prawnika, matematyka i lekarza arabskiego.
    1199 ALBERT VON BUXHÖVDEN biskupem Inflant (do 1229). ROMAN księciem halicko-włodzimierskim (do 1201). JAN BEZ ZIEMI królem Anglii (do 1216).
    1200 Założenie Cuzco nad jeziorem Titicaca – początki Państwa Inków w Peru. Odlewnictwo żelaza w Europie. LLYWELYN II WIELKI księciem Walii (do 1240). OTTO VON KERPEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1208). Wzrost morskiej potęgi Republiki Wenecji (monopolizacja handlu między Europą a Bizancjum).
    XIII WIEK
    1201 Państwo Kituwara w Ugandzie (do XVII w.). Liczne państwa feudalne w środkowej Arabii (do XVIII w.). Dynastia Malla w Nepalu (do 1769). Założenie Rygi. Zdobycie Kijowa przez wojska Rusi Halickiej, ROMAN wielkim księciem halicko-włodzimierskim (do 1205).
    1202 - 1205 IV WYPRAWA KRZYŻOWA (BONIFACY DI MONFERRATO, INNOCENTY III).
    1202 Założenie Państwa Zakonu Kawalerów Mieczowych w Inflantach (do 1561) przez VON BUXHÖVDENA. Odzyskanie Bretanii przez Francję. Zniszczenie centrum buddyzmu w Bengalu przez Turków (MOHAMMAD GHORI), ucieczka mnichów do Tybetu i Nepalu. Krótkie rządy WŁADYSŁAWA III LASKONOGIEGO w Polsce, LESZEK BIAŁY (po raz drugi) zwierzchnim księciem Polski (do 1210). HAAKON III SWERRESSON królem Norwegii (do 1204). Uznanie niepodległości Bułgarii przez Bizancjum. WALDEMAR II królem Danii (do 1241).
    1203 WILHELM I hrabią Holandii (do 1222). Opanowanie Konstantynopola przez krzyżowców, obalenie ALEKSEGO III.
    1203 - 1204 PANOWANIE IZAAKA II ANGELOSA (PO RAZ DRUGI) I ALEKSEGO IV ANGELOSA W BIZANCJUM.
    1204 PANOWANIE ALEKSEGO V MURZUFLOSA W BIZANCJUM.
    1204 Odzyskanie Turenii i Normandii przez Francję. Splądrowanie Konstantynopola przez krzyżowców, obalenie ALEKSEGO V, utworzenie Cesarstwa Łacińskiego (do 1261), BALDWIN I FLANDRYJSKI pierwszym cesarzem (do 1206). Cesarstwo Nicei (do 1261), Cesarstwo Trapezuntu (do 1461) i Despotat Epiru (do 1430) jako pozostałości po Bizancjum. HUIJANG królem Korei (do 1211). INGE II BAARDSSON królem Norwegii (do 1217). WŁADYSŁAW III królem Węgier i Chorwacji (do 1205). WINNE VON ROHRBACH mistrzem inflanckim (do 1209). Śmierć MAJMONIDESA – filozofa arabskiego.
    1204 - 1222 DYNASTIA LASKARYSÓW (DO 1261).
    PANOWANIE TEODORA I LASKARYSA W CESARSTWIE NICEI.
    1205 Założenie uniwersytetu w Vicenzie. HUGO I królem Cypru (do 1218). Zależność Republiki Dubrownika od Wenecji (do 1358). ANDRZEJ II królem Węgier i Chorwacji (do 1235). Bitwa pod Zawichostem – zwycięstwo Polski nad Rusinami, śmierć ROMANA – walki wewnętrzne na Rusi Halickiej (do 1214).
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  7. #7
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    1206 - 1227 PANOWANIE CZYNGIS-CHANA W MONGOLII.
    1206 Zamordowanie MOHAMMADA GHORIEGO w Indiach przez asasynów, powstanie Sułtanatu Delhijskiego (do 1526), dynastia Muizzi (do 1290), AJBAK pierwszym sułtanem (do 1210). Odzyskanie Maine i Anjou przez Francję. Zjednoczenie plemion mongolskich przez CZYNGIS-CHANA. Bitwa pod Adrianopolem – zwycięstwo Bułgarii nad łacinnikami, BALDWIN I w niewoli. HENRYK cesarzem łacińskim (do 1216).
    1207 Wyprawa mongolska na Chiny. Zamordowanie cara Bułgarii, KALOJANA podczas oblężenia Salonik. BORIŁ carem Bułgarii (do 1218). Pobyt japońskiego reformatora religijnego, HONENA na wygnaniu (do 1211). Współrządy TAMARY WIELKIEJ i JERZEGO IV LASZY w Gruzji (do 1213).
    1208 Założenie uniwersytetu w Palencii (Hiszpania). Podbój Państwa Si-Sia Tangutów w Chinach przez Mongołów. Zamordowanie FILIPA SZWABSKIEGO. OTTON IV WELF królem Niemiec (do 1218). ERYK I KNUTSSON królem Szwecji (do 1216). HENRYK VON TUNNA wielkim mistrzem krzyżackim (do 1209). WEI-SZAO WANG królem Kiu (do 1213).
    1209 Koronacja OTTONA IV WELFA na cesarza rzymskiego przez INNOCENTEGO III w Rzymie. Krucjaty przeciw albigensom we Francji (do 1229). HERMAN VON SALZA wielkim mistrzem krzyżackim (do 1239). SCHENK VON WINTERSTAEDT mistrzem inflanckim (do 1236). Założenie uniwersytetów w Cambridge i Walencji.
    1210 Powstanie zakonu franciszkanów (ŚW. FRANCISZEK Z ASYŻU). MIESZKO IV PLĄTONOGI zwierzchnim księciem Polski (do 1211). JUNTOKU cesarzem Japonii (do 1221). ARAM SZAH sułtanem delhijskim (do 1211).
    1211 Uznanie Sułtanatu Delhijskiego przez kalifa bagdadzkiego. Zakon Krzyżacki w Siedmiogrodzie (do 1225). Opanowanie Eubei przez Wenecję. Wyprawa mongolska na Chiny. LESZEK BIAŁY (po raz trzeci) zwierzchnim księciem Polski (do 1227). ALFONS II GRUBY królem Portugalii (do 1223). Zjazd książąt Rzeszy w Norymberdze (ogłoszenie FRYDERYKA II HOHENSTAUFA królem Niemiec (rządził do 1245)). ILTUTMISZ sułtanem delhijskim (do 1236). KANGJONG królem Korei (do 1213).
    1212 Wojna domowa na Rusi Włodzimierskiej (do 1218), JERZY II wielkim księciem (do 1216). Bitwa pod Las Navas de Tolosa – zwycięstwo Kastylii, Aragonii i Nawarry nad Almohadami. Powstanie Liwów w Inflantach. Ekspansja Państwa Mali w Afryce. Krucjata dzieci z Nadrenii i Francji do Ziemi Świętej. Opanowanie Krety przez Wenecję. Złota bulla FRYDERYKA II dla Czech (ograniczenie zależności od Rzeszy). Założenie zakonu klarysek (franciszkański zakon żeński).
    1213 Bitwa pod Muret – zwycięstwo Anglii nad albigensami, śmierć PIOTRA II, króla Aragonii. JAKUB I ZDOBYWCA królem Aragonii (do 1276). ŚUAN TSUNG cesarzem Kiu (do 1224). KOJONG królem Korei (do 1259). JERZY IV LASZA królem Gruzji (do 1222).
    1214 Bitwa pod Bouvines – zwycięstwo Francji nad siłami angielsko-niemiecko (OTTON IV)-flandryjskimi (27.VII.), Francja mocarstwem europejskim. Bunt baronów w Anglii (do 1215). ALEKSANDER II królem Szkocji (do 1249). HENRYK I królem Kastylii (do 1217). KOLOMAN królem halickim (do 1216).
    1215 IV Sobór na Lateranie (uchwalenie 70 kanonów nowego ustawodawstwa kościelnego, potępienie doktryn religijnych albigensów i waldensów, heretyków walczących o prawo dla ubogich, uściślenie obowiązku zachowania celibatu kapłańskiego, spowiedź dla wiernych u własnego proboszcza, obowiązek zachowania tajemnicy spowiedzi przez kapłanów, przyjmowanie komunii co najmniej raz w roku, podatek na wyprawy krzyżowe (1/20 rocznego dochodu) dla papieża, odrębny strój dla Żydów – zakaz wychodzenia na ulicę w okresie Wielkiego Tygodnia, zwyczaj tworzenia gett dla ludności żydowskiej). Wyprawa mongolska na Chiny: zdobycie Pekinu, upadek Państwa Cin. Magna Charta Libertatum (Wielka Karta Swobód) w Anglii – ograniczenie władzy króla. Założenie uniwersytetu w Arezzo (Italia). Pierwszy konflikt między gwelfami (papistami) a gibelinami (zwolennikami cesarza) we Florencji. Ustanowienie Świętej Inkwizycji przez papiestwo (wiodąca rola dominikanów).
    1216 - 1227 PONTYFIKAT HONORIUSZA III.
    1216 Założenie zakonu dominikanów (DOMINIK GUZMAN). Wyprawa ruska (MŚCISŁAW UDAŁY) na Halicz, ucieczka KOLOMANA na Węgry. KONSTANTYN wielkim księciem włodzimierskim (do 1218). JAN I SWERKERSSON królem Szwecji (do 1222). HENRYK III królem Anglii (do 1272).
    1217 - 1221 V WYPRAWA KRZYŻOWA (ANDRZEJ II, LUITPOLD VI).
    1217 Specjalne oznakowanie dla Żydów we Francji. Koronacja PIOTRA DE COURTENAY na cesarza łacińskiego przez HONORIUSZA III w Rzymie i jego krótkie panowanie, JOLANTA cesarzową (do 1219). ALFONS IX królem Kastylii (do 1230). STEFAN I ŚWIĘTY królem Serbii (do 1228). HAAKON IV HAAKONSSON królem Norwegii (do 1263). OSMAN I sułtanem Marynidów (do 1240).
    1218 Podbój Państwa Kara Kitajów przez Mongołów. IWAN ASEN II carem Bułgarii (do 1241). JERZY II (po raz drugi) wielkim księciem włodzimierskim (do 1238). HENRYK I królem Cypru (do 1253). INDRAWARMAN II królem Khmerów (do 1243). RADŻARADŻA III władcą Imperium Ćolów (do 1260).
    1219 Wyprawa mongolska na Chiwę i Bucharę. Podbój płn. Estonii przez Danię. Regencja KONONA DE BÉTHUNE w Cesarstwie Łacińskim (do 1220). IZABELA królową Małej Armenii (do 1252). KOLOMAN (po raz drugi) królem halickim (do 1221).
    1220 Regencja JANA COLONNY w Cesarstwie Łacińskim. Zdobycie Buchary i Samarkandy przez Mongołów. JYTBAREK cesarzem Etiopii (do 1270). Uzyskanie przez duchownych książąt Rzeszy praw królewskich w zakresie wolności podatkowej i celnej w obrębie ich dóbr. Koronacja FRYDERYKA II HOHENSTAUFA na cesarza rzymskiego przez HONORIUSZA III w Rzymie.
    1221 Wyprawa mongolska na Chorasan i Indie, uzależnienie Państwa Chorezm-szaha przez Mongołów. Ucieczka Turkmenów (Osmanów) przed nawałą mongolską z Azji Centralnej do Azji Mniejszej. ROBERT DE COURTENAY cesarzem łacińskim (do 1228). Współrządy IZABELI i FILIPA w Małej Armenii (do 1225). Krótkie rządy CHUKYO w Japonii, GO-HORIKAWA nowym cesarzem (do 1232). Walki wewnętrzne na Rusi Halickiej (do 1238), uwięzienie KOLOMANA przez MŚCISŁAWA UDAŁEGO.
    1222 - 1254 PANOWANIE JANA III DUKASA WATATZESA LASKARYSA W CESARSTWIE NICEI.
    1222 Wyprawa polska na Prusów. Złota Bulla ANDRZEJA II (przywileje dla szlachty na Węgrzech). RAJMUND VII hrabią Tuluzy (do 1249). ERYK XI ERIKSSON królem Szwecji (do 1250). FLORIS IV hrabią Holandii (do 1234). RUSUDAN królową Gruzji (do 1245).
    1223 Najazd mongolski na Ruś: bitwa nad rzeką Kałką – zwycięstwo Mongołów nad siłami rusko-połowieckimi (31.V.), zniszczenie Sudaku – posiadłości genueńskiej na Krymie, bitwa pod Suwarem – podbój Bułgarii Wołżańskiej przez Mongołów. Powstanie Estów w Inflantach. Niewola WALDEMARA II, króla Danii w Schwerinie (do 1225). SANCHO II CAPELO królem Portugalii (do 1248). LUDWIK VIII LEW królem Francji (do 1226).
    1224 Założenie uniwersytetu w Neapolu. Kryzys państwowy Kalifatu Almohadów (do 1269). AI TSUNG cesarzem Kiu (do 1234). LI TSUNG cesarzem Chin (do 1264).
    1225 Wyprawa polska na Prusów. Wygonienie Zakonu Krzyżackiego z Siedmiogrodu przez ANDRZEJA II. Założenie uniwersytetu w Padwie. Uwolnienie WALDEMARA II ze Schwerinu za cenę zrzeczenia się przez Danię posiadłości nadbałtyckich. Dynastia Tran w Wietnamie (do 1400). AZ-ZAHIR kalifem bagdadzkim (do 1226).
    1226 Przywilej FRYDERYKA II dla Zakonu Krzyżackiego w Rimini (gwarancja statusu państwowego na terenach podbitych). Sprowadzenie Zakonu Krzyżackiego do Polski przez księcia mazowieckiego KONRADA, załatwienie na ich rzecz darowizny Ziemi Chełmińskiej (do 1230). Powstanie Tangutów w Chinach – wyprawa mongolska. LUDWIK IX ŚWIĘTY królem Francji (do 1270), regencja BLANKI KASTYLSKIEJ (do 1236). Dynastia Hetumidów w Małej Armenii (do 1342), współrządy IZABELI i HETUMA I WIELKIEGO (do 1252). AL-MUSTANSIR kalifem bagdadzkim (do 1242).
    1227 - 1241 PONTYFIKAT GRZEGORZA IX.
    1227 Objęcie osobistych rządów przez HENRYKA II w Anglii. Bitwa pod Bornhöved – zwycięstwo książąt i miast północnoniemieckich nad Danią, ostateczna utrata posiadłości nadbałtyckich (bez Rugii) przez Danię. Śmierć CZYNGIS-CHANA, walki wewnętrzne w Mongolii (do 1229), podział państwa na Wielki Chanat Mongolski, Złotą Ordę (do 1407) i Ułus Czagataja (do 1338), BATU chanem Złotej Ordy (do 1255), CZAGATAJ chanem Ułusu (do 1242). Konflikt papiesko-cesarski (do 1245). Zamordowanie LESZKA BIAŁEGO – zwierzchniego księcia Polski.
    1228 - 1229 VI WYPRAWA KRZYŻOWA (FRYDERYK II).
    1228 Układ FRYDERYKA II z Ajjubidami (uzyskanie Jerozolimy dla krzyżowców, podział miast świętych z dostępem dla wszystkich). Sułtanat Tunisu (Hafsydów) – (do 1574). Założenie uniwersytetu w Vercelli (Italia). Zdobycie Meridy przez Kastylię. Regencja MARII w Cesarstwie Łacińskim (do 1231). WŁADYSŁAW III LASKONOGI (po raz drugi) zwierzchnim księciem Polski. STEFAN RADOSŁAW królem Serbii (do 1234). Kanonizacja FRANCISZKA Z ASYŻU przez GRZEGORZA IX.
    1229 Założenie uniwersytetu w Tuluzie. Koniec wojen z albigensami: inkorporacja Prowansji do Francji. UGEDEJ wielkim chanem Mongolii (do 1241). Zjednoczenie Wołynia (DANIEL). Opanowanie Majorki przez Aragonię. Ślub córki hr. Tuluzy, RAJMUNDA VII z bratem LUDWIKA IX. KONRAD I MAZOWIECKI zwierzchnim księciem Polski (do 1231).
    1230 Zjednoczenie Kastylii i Leonu, FERDYNAND III ŚWIĘTY królem (do 1252). Bitwa pod Kłokotnicą – zwycięstwo Bułgarii nad Epirem i Salonikami, przyłączenie Tracji, Macedonii i Albanii do Bułgarii. Utworzenie uniwersytetu w Salamance. WACŁAW I królem Czech (do 1253). FRYDERYK II BITNY księciem Austrii (do 1246). Układ handlowy Lubeki z Hamburgiem. Układ pokojowy między papieżem GRZEGORZEM IX a FRYDERYKIEM II w San Germano (zdjęcie klątwy z cesarza i przyznanie pełni praw zwierzchnich na Sycylii).
    1231 JAN DE BRIENNE cesarzem łacińskim (do 1237). Zwierzchnictwo Mongołów nad Koreą (do 1368). HENRYK I BRODATY zwierzchnim księciem Polski (do 1232). Zależność Pomorza Zach. od Brandenburgii.
    1232 Statut FRYDERYKA II (uzyskanie autonomii przez świeckich książąt w Rzeszy). Dynastia Nasrydów w Emiracie Grenady (do 1492). SHIJO cesarzem Japonii (do 1242). Krótkie rządy KONRADA I MAZOWIECKIEGO (po raz drugi) w Polsce, HENRYK I BRODATY (po raz drugi) zwierzchnim księciem (do 1238). Antykról HENRYK w Niemczech (do 1235). Kanonizacja ŚW. ANTONIEGO Z PADWY.
    1233 Arcybiskupstwo w Haliczu (do 1414).
    1234 Opanowanie Minorki przez Aragonię. Upadek cesarza MO TI, podbój Państwa Dżurdżenów (Kiu) przez Mongołów. WILHELM II hrabią Holandii (do 1256). Krucjata arcybiskupa Bremy przeciw zbuntowanym chłopom. STEFAN WŁADYSŁAW królem Serbii (do 1243). Kanonizacja ŚW. DOMINIKA GUZMANA.
    1235 Podbój Armenii przez Mongołów (do 1243). BELA IV królem Węgier (do 1270), zaprzestanie oddzielnych koronacji na króla Chorwacji. Opanowanie Ibizy i Formentery przez Aragonię. Reaktywowanie patriarchatu bułgarskiego. Powstanie Księstwa Brunszwiku w Niemczech. Kanonizacja ŚW. ELŻBIETY Z TURYNGII.
    1236 Bitwa pod Szawlami – zwycięstwo Nowogrodu nad Zakonem Inflanckim. Wyprawa mongolska (BATU) na Europę Wschodnią (do 1241). Zdobycie Kordoby przez Kastylię. Podbój Syczuanu przez Mongołów. ALEKSANDER NEWSKI księciem nowogrodzkim (do 1252). Ponowne opanowanie płn. Estonii przez Danię. Krótkie rządy FIRUZA I w Delhi, RADIJJA nowym sułtanem (do 1240).
    1237 Regencja ANSEAU DE CAYEUX w Cesarstwie Łacińskim (do 1238). Połączenie Zakonu Krzyżackiego z Zakonem Inflanckim.
    Zniszczenie Riazania przez Mongołów. HERMAN BALK mistrzem inflanckim (do 1239). Bitwa pod Cortenuova – zwycięstwo FRYDERYKA II nad koalicją miast lombardzkich (przywrócenie władzy Niemiec nad płn. Italią). Bitwa pod Drohiczynem – zwycięstwo wojsk halickich (DANIEL) nad Zakonem Krzyżackim.
    1238 JAROSŁAW II wielkim księciem włodzimierskim (do 1246). Zdobycie Walencji przez Aragonię. HENRYK II POBOŻNY zwierzchnim księciem Polski (do 1241). Regencja NARJOTA DE TOUCY w Cesarstwie Łacińskim (do 1240). Bitwy pod Władymirem, Kozielskiem i nad rzeką Sitą (śmierć JERZEGO II) – zwycięstwa Mongołów nad Rusinami, zniszczenie Władymira, Jarosławla, Torżoka, Kozielska, Moskwy, Rostowa, Tweru przez Mongołów. Nieudany zamach na króla Anglii, HENRYKA III w Oxfordshire (9.IX.). DANIEL księciem halickim (do 1255).
    1239 KONRAD VON THÜRINGEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1240). Zjednoczenie Kijowa z księstwem halicko-wołyńskim.
    1240 Zniszczenie Perejasławia i Kijowa przez Mongołów: uzależnienie Rusi (do 1480). Wyodrębnienie się Litwy od Rusi, MENDOG wielkim księciem (do 1253). Bitwa nad rzeką Newą – zwycięstwo Nowogrodu (ALEKSANDER NEWSKI) nad Szwecją. GERARD VON MALBERG wielkim mistrzem krzyżackim (do 1244). ANDRZEJ VON VELVEN mistrzem inflanckim (do 1241). MOHAMMAD I sułtanem Marynidów (do 1244). DAWID II księciem Walii (do 1246). BAHRAM sułtanem Delhi (do 1242). Ukazanie się cz.1 „Roman de la Rose” we Francji (GUILLAUME DE LORRIS). BALDWIN II cesarzem łacińskim (do 1261).
    1241 PONTYFIKAT CELESTYNA IV.
    1241 ERYK IV PORADLNY królem Danii (do 1250), kodyfikacja prawa (Jyske lov). Chaos w Rzymie (do 1243). Porozumienie handlowe między Lubeką a Hamburgiem – powstanie Hanzy. Najazd mongolski na Polskę i Węgry: bitwy pod Chmielnikiem (18.III.), Legnicą (śmierć HENRYKA II POBOŻNEGO w walce) – (9.IV.) i na Polach Mohi (11.IV.) – zwycięstwa Mongołów, zniszczenie Budy, Pesztu, Sandomierza, Wrocławia, Krakowa, Ostrzyhomia, Pecsu przez Mongołów, zastosowanie pierwszej prymitywnej broni palnej (Mongołowie), śmierć UGEDEJA w Mongolii – wycofanie się sił najeźdźców w głąb Azji, walki wewnętrzne w kraju (do 1246). KONRAD I MAZOWIECKI (po raz trzeci) zwierzchnim księciem Polski (do 1243). KOLOMAN ASEN carem Bułgarii (do 1246).
    1242 Bitwa na lodach jeziora Czudzkiego – zwycięstwo Nowogrodu (ALEKSANDER NEWSKI) nad Zakonem Inflanckim. Antykrzyżackie powstanie Prusów. Sardynia we władzy Hohenstaufów (do 1265). Wojny francusko-angielskie (do 1259). AL-MUSTASIM kalifem bagdadzkim (do 1258). DYTRYK VON GRÜNNINGEN mistrzem inflanckim (do 1245). MASUD sułtanem Delhi (do 1246). GO-SAGA cesarzem Japonii (do 1246). KARA HÜLAGÜ chanem Ułusu Czagataja (do 1246).
    1243 - 1254 PONTYFIKAT INNOCENTEGO IV.
    1243 Bitwa pod Kösedag – zwycięstwo Mongołów nad Turkami Seldżuckimi, Sułtanat Ikonion zależny od Mongołów (do 1295). Zajęcie Murcji przez Kastylię. BOLESŁAW V WSTYDLIWY zwierzchnim księciem Polski (do 1279). Zasiedlanie Armenii przez Turkmenów (Osmanów) – (do 1386). STEFAN UROSZ I królem Serbii (do 1276). DŻAJAWARMAN VIII królem Khmerów (do 1295).
    1244 Zdobycie Jerozolimy przez Turkmenów (Osmanów) dla Ajjubidów. Nieudana wyprawa litewska na Zakon Inflancki. HENRYK VON HOHENLOHE wielkim mistrzem krzyżackim (do 1249). ABU BAKR sułtanem Marynidów (do 1258).
    1245 HENRYK VON HEIMBURG mistrzem inflanckim (do 1246). I Sobór w Lyonie (klątwa na FRYDERYKA II jako cesarza rzymskiego, króla Niemiec, Neapolu i Sycylii oraz jego detronizacja, sprawa najazdów mongolskich, aprobowanie metod inkwizycji, szerokie kompetencje dla papieża w dziedzinie prawa kościelnego). Misja papieska (franciszkanin GIOVANNI DA PIAN CARPINO) do Chin. Regencja w Gruzji (do 1249).
    1246 Antykról HENRYK RASPE w Niemczech (do 1247). GÜJÜK wielkim chanem Mongolii (do 1248). Walki wewnętrzne w Austrii (do 1251). Utworzenie uniwersytetu w Sienie. Wyodrębnienie się Tweru z Rusi. Niepowodzenie misji papieskiej w Mongolii (sojusz antyislamski). JESÜ MÖNGKE chanem Ułusu Czagataja (do 1252). MICHAŁ ASEN carem Bułgarii (do 1257). ŚWIATOSŁAW wielkim księciem włodzimierskim (do 1247). LLYWELYN III OSTATNI księciem Walii (do 1282). MAHMUD I sułtanem Delhi (do 1266). GO-FUKAKUSA cesarzem Japonii (do 1260).
    1247 ANDRZEJ II wielkim księciem włodzimierskim (do 1252). Antykról WILHELM HOLENDERSKI w Niemczech (do 1256).
    1248 - 1254 VII WYPRAWA KRZYŻOWA (LUDWIK IX ŚWIĘTY).
    1248 Spalenie wszystkich rękopisów hebrajskich w Paryżu. Zdobycie Sewilli przez Kastylię, założenie arcybiskupstwa. Regencja BLANKI KASTYLSKIEJ we Francji (do 1252). Republika Parmy w Italii (do 1521). Utworzenie uniwersytetu w Piacenzie. ALFONS III ODNOWICIEL królem Portugalii (do 1279), zdobycie Algarve. ANDRZEJ VON STEYER mistrzem inflanckim (do 1253). Walki wewnętrzne w Mongolii (do 1251).
    1249 GÜNTHER VON WÜLLERSLEBEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1252). Podbój Finlandii przez Szwecję (chrystianizacja w obrządku rzymskim, kolonizacja). ALEKSANDER III królem Szkocji (do 1286). Twierdza Damietta we władzy krzyżowców (do 1251). Podział Gruzji na wschodnią (DAWID ULU (MŁODSZY) królem do 1270) i zachodnią (DAWID NARIN (STARSZY) królem do 1293).
    1250 Zdobycie Lagos przez Portugalię. Założenie Sztokholmu przez niemieckich kupców. Opanowanie Kadyksu przez Kastylię. Dynastia Folkungów w Szwecji (do 1363), WALDEMAR BIRGERSSON królem (do 1275). Upadek Ajjubidów, Sułtanat Mameluków w Egipcie, Syrii i Hidżazie (do 1517), dynastia Bahrytów (do 1381), BAJBARS pierwszym sułtanem (do 1277). Królestwo Sukhothaj na terenie Syjamu (do XIV w.), RAMA KAMHENG pierwszym władcą. ABEL królem Danii (do 1252). Śmierć FRYDERYKA II (13.XII.). KONRAD IV królem Niemiec, Neapolu i Sycylii (do 1254).
    1251 Chrzest MENDOGA, wielkiego księcia Litwy. Panowanie czeskie w Austrii (do 1276), PRZEMYSŁAW OTTOKAR II księciem (do 1276). JESÜ MÖNGKE wielkim chanem Mongolii (do 1259).
    1252 Wznowienie bicia monet we Florencji (floreny). Bulla papieska „Ad extirpendum” (inkwizycja przeciw heretykom prowadzona przy użyciu tortur). Rewolucja antypapieska w Rzymie (do 1258). Kantor Hanzy w Brugii (do 1546). ALEKSANDER NEWSKI wielkim księciem włodzimierskim (do 1263). Zamordowanie króla Danii, ABLA. KRZYSZTOF I królem Danii (do 1259). POPPO VON OSTERNA wielkim mistrzem krzyżackim (do 1256). Misja francuska franciszkanina, WILLEMA DE RUYSBROECKA (RUBRUKA) do Karakorum na dwór wielkiego chana, podróż przez Konstantynopol, Krym, płd. Ural, Kirgistan, Dżungarię i pustynię Gobi (do 1255). ALFONS X MĄDRY królem Kastylii i Leonu (do 1284). Krótkie rządy KARA HÜLAGÜ (po raz drugi) w Ułusie Czagataja, ORKYNA CHATUN nowym chanem (do 1261). HETUM I WIELKI królem Małej Armenii (do 1270).
    1253 Podbój Jünnanu przez Mongołów. Kanonizacja ŚW. STANISŁAWA, biskupa krakowskiego. PRZEMYSŁAW OTTOKAR II królem Czech (do 1278). MENDOG królem Litwy (do 1263). Opanowanie Ziemi Lubuskiej przez Brandenburgię. ANNO VON SANGERSHAUSEN mistrzem inflanckim (do 1256). HUGO II królem Cypru (do 1267). Układ czesko-węgierski (Austria dla Czech, Styria dla Węgier).
    1254 - 1258 PANOWANIE TEODORA II LASKARYSA W CESARSTWIE NICEI.
    1254 - 1261 PONTYFIKAT ALEKSANDRA IV.
    1254 Śmierć KONRADA IV, Wielkie Bezkrólewie w Niemczech (do 1273). MANFRED królem Neapolu i Sycylii (do 1265). Reorganizacja administracji królewskiej we Francji. Powstanie uniwersytetu w Sewilli. Powstanie Związku Miast Reńskich pod egidą Moguncji.
    1255 SARTAK chanem Złotej Ordy (do 1256). DANIEL królem halickim (do 1264). Wyprawa Krzyżaków i OTTOKARA II na Prusów. Założenie Królewca.
    1256 Spotkanie ALEKSANDER IV – ALBERT WIELKI w Anagni. Konflikt Templariuszy i Krzyżaków z Joannitami w Palestynie (do 1261). Zdobycie Persji przez Mongołów, likwidacja sekty asasynów, Chanat Hulagidów (do 1295), KARA HÜLAGÜ pierwszym chanem (do 1265). Wojna stuletnia między Wenecją a Genuą (do 1381). ULAGCZY chanem Złotej Ordy (do 1257). FLORIS V hrabią Holandii (do 1296). Reorganizacja administracji królewskiej we Francji. ANNO VON SANGERSHAUSEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1273).
    1257 BERKE chanem Złotej Ordy (do 1267). KONSTANTYN ASEN TICH carem Bułgarii (do 1277). Antykról RYSZARD KORNWALIJSKI w Niemczech (do 1272). BURHARD VON HORNHAUSEN mistrzem inflanckim (do 1260). ALFONS X MĄDRY królem-elektem Niemiec (do 1273).
    1258 - 1259 PANOWANIE JANA IV LASKARYSA W CESARSTWIE NICEI.
    1258 Zdobycie i zniszczenie Bagdadu przez Mongołów, zamordowanie kalifa AL-MUSTASIMA – upadek Kalifatu Bagdadzkiego. Klęska głodu w Italii. „Prowizje oksfordzkie” w Anglii (opozycja szlachty wobec wojen – ograniczenie władzy królewskiej). Traktat francusko-aragoński w sprawie Prowansji i Langwedocji. UMAR sułtanem Marynidów (do 1259).
    1259 - 1261 WSPÓŁRZĄDY JANA IV LASKARYSA I MICHAŁA VIII PALEOLOGA W CESARSTWIE NICEI.
    1259 Nagła śmierć KRZYSZTOFA I, króla Danii (podejrzenie otrucia) – (29.V.). Epidemia w Italii. Najazd tatarski (NOGAJ) na Polskę. ERYK V królem Danii (do 1286). WONJONG królem Korei (do 1274). JAKUB sułtanem Marynidów (do 1286). Pokój francusko-angielski (Gujenna w ręku Anglików jako lenno Francji).
    1260 Zerwanie MENDOGA z chrześcijaństwem. Antykrzyżackie powstanie Prusów (do 1274). Opanowanie Styrii przez Czechy w wyniku wygranej wojny z Węgrami. Bitwa nad jeziorem Durbe – zwycięstwo Żmudzian nad Zakonem Krzyżackim. Ruch biczowników w Perugii. Nacisk perskich Mongołów na płn. Indie. Oderwanie się Złotej Ordy od Mongolii. Założenie szkoły talmudycznej w Akrze (RABBI JEHIEL). Bitwa pod Ajn Dżalut (Nazaretem) – zwycięstwo Mameluków nad Mongołami. RADŻENDRA III władcą Imperium Ćolów (do 1279). KAMEYAMA cesarzem Japonii (do 1274). KUBILAJ wielkim chanem Mongolii (do 1294).
    1261 - 1264 PONTYFIKAT URBANA IV.
    1261 - 1282 DYNASTIA PALEOLOGÓW (DO 1453).
    PANOWANIE MICHAŁA VIII PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1261 Wypędzenie łacinników z Konstantynopola – restauracja Cesarstwa Bizantyjskiego (MICHAŁ VIII). Sojusz Złotej Ordy i Mameluków przeciw perskim Mongołom (Hulagidom). Kampanie mameluckie przeciw krzyżowcom (do 1291). Przyłączenie Grenlandii do Norwegii. WERNER VON BREITHAUSEN mistrzem inflanckim (do 1263). ALUGU chanem Ułusu Czagataja (do 1266).
    1262 Najazd litewski na Polskę. Włączenie Islandii w skład Norwegii. Królestwo Majorki na Balearach (do 1344). Powstanie zwolenników Laskarysów w Bitynii (Bizancjum).
    1263 Jednolity system monetarny we Francji. Zamordowanie MENDOGA, TROJDEN wielkim księciem Litwy (do 1281). KONRAD VON MANDERN mistrzem inflanckim (do 1266). MAGNUS VI LAGABŘTER (PRAWODAWCA) królem Norwegii (do 1280).
    1264 Wprowadzenie święta Bożego Ciała przez URBANA IV. PRZEMYSŁAW OTTOKAR II wikariuszem króla RYSZARDA KORNWALIJSKIEGO w Rzeszy (do 1278). Przeniesienie stolicy Mongolii z Karakorum do Pekinu (KUBILAJ). Powstanie Maurów w Kastylii i Aragonii, przerwa w rekonkwiście (do 1482). „Wojna baronów” (SZYMON Z MONTFORTU) w Anglii przeciw królowi (do 1265), bitwa pod Lewes – zwycięstwo baronów, HENRYK III w niewoli. LEW DANIŁOWICZ księciem halickim (do 1301). TU TSUNG cesarzem Chin (do 1274). JAROSŁAW III wielkim księciem włodzimierskim (do 1271). Landgrafstwo Hesji w Niemczech (do 1567).
    1265 - 1268 PONTYFIKAT KLEMENSA IV.
    1265 Dynastia Anjou w Neapolu (do1442) i Sycylii (do 1282), KAROL I ANJOU królem Neapolu (do 1285) i Sycylii (do 1282). Bitwa pod Benewentem – zwycięstwo KAROLA ANJOU nad Niemcami, śmierć MANFREDA (26.II.). Ponowne opanowanie Sardynii przez Pizę (do 1324). Zwołanie zgromadzenia stanów w Londynie (początek parlamentu), bitwa pod Evesham – zwycięstwo następcy tronu – EDWARDA nad baronami, śmierć SZYMONA Z MONTFORTU. Walki polsko-brandenburskie o Santok i Drezdenko (do 1278). ABAKA chanem Hulagidów (do 1282).
    1266 Opanowanie Kaffy na Krymie przez Genuę. Podbój Królestwa Man przez Szkocję. Pojawienie się w obiegu dukata weneckiego. OTTO VON LUTTERBERG mistrzem inflanckim (do 1270). BALBAN sułtanem Delhi (do 1287). Krótkie rządy MUBARAKA SZAHA w Ułusie Czagataja, BARAK nowym chanem (do 1271).
    1267 Eliminacja KONRADYNA (ostatniego spadkobiercy Hohenstaufów) w Neapolu. MÖNGKE TEMÜR chanem Złotej Ordy (do 1280). Dynastia antiocheńska-Lusignan na Cyprze (do 1489), HUGO III królem (do 1284).
    1268 Podbój Księstwa Antiochii przez Mameluków. Wakans tronu papieskiego (do 1271).
    1269 Opanowanie Karyntii i Krainy przez Czechy. Upadek Kalifatu Almohadów w Magrebie, Sułtanat Tlemsen w Algierii (do 1519).
    1270 VIII WYPRAWA KRZYŻOWA (LUDWIK IX ŚWIĘTY).
    1270 Opanowanie Krainy przez Czechy. Śmierć LUDWIKA IX w Tunisie, FILIP III ŚMIAŁY królem Francji (do 1285). Dynastia salomońska w Etiopii (do 1975), JYKUNO AMLAK cesarzem (do 1285). STEFAN V królem Węgier (do 1272). LEON II królem Małej Armenii (do 1289). Zamach na seniora Toronu i Tyru, FILIPA Z MONTFORT (asasyn). WALTER VON NORTECK mistrzem inflanckim (do 1273).
    1271 - 1276 PONTYFIKAT GRZEGORZA X.
    1271 Podróż MARCO POLO do Chin (do 1295). WASYL wielkim księciem włodzimierskim (do 1277). NEGÜBEJ chanem Ułusu Czagataja (do 1272). Włączenie Hrabstwa Tuluzy do Francji. DEMETRIUSZ II OFIARNY królem wsch. Gruzji (do 1289).
    1272 Sojusz Złotej Ordy z Bizancjum przeciw perskim Mongołom (Hulagidów). BUKA TEMÜR chanem Ułusu Czagataja (do 1291). Lwów stolicą Rusi Halickiej. EDWARD I królem Anglii (do 1307). WŁADYSŁAW IV KUMAN królem Węgier (do 1290). Nieudany zamach na następcę tronu Anglii, EDWARDA w Tyrze (asasyn).
    1273 RUDOLF I HABSBURG królem (do 1291). Panujący z różnych dynastii w Niemczech (do 1438), ERNEST VON RASSBURG mistrzem inflanckim (do 1279). HARTMAN VON HELDRUNGEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1282).
    1274 Nieudana wyprawa mongolska na Japonię. II Sobór w Lyonie (formalna unia Kościoła Rzymskiego ze Wschodnim, ograniczenie kumulacji i dochodów kościelnych, uznanie RUDOLFA I za króla Niemiec, zebranie konklawe najpóźniej 10. dnia po pogrzebie, delegacja chana Złotej Ordy na obradach soboru – nieudany plan stworzenia wspólnej ligi antytureckiej). CHUNGNYOL WANG królem Korei (do 1308). Spór świecko-kościelny we Wrocławiu (HENRYK IV PROBUS – bp TOMASZ II) – (do 1287). GO-UDA cesarzem Japonii (do 1287). KUNG TI cesarzem Chin (do 1276). Śmierć ŚW. BONAWENTURY – filozofa i teologa franciszkańskiego, ŚW. TOMASZA Z AKWINU – filozofa i teologa dominikańskiego.
    1275 MAGNUS I LADULĹS królem Szwecji (do 1290).
    1276 PONTYFIKAT INNOCENTEGO V.
    1276 PONTYFIKAT HADRIANA V.
    1276 - 1277 PONTYFIKAT JANA XXI.
    1276 Wyodrębnienie się Księstwa Moskiewskiego z Rusi, DANIEL księciem (do 1303). Utworzenie uniwersytetów w Reggio di Calabria i Reggio nell’Emilia. Walki niemiecko-czeskie, dynastia Habsburgów w Austrii (do 1918), RUDOLF I księciem Austrii (do 1282). STEFAN DRAGUTIN królem Serbii (do 1282). PIOTR III WIELKI królem Aragonii (do 1285). TUAN TSUNG cesarzem Chin (do 1278). Wprowadzenie jednolitego prawodawstwa w Norwegii.
    1277 - 1280 PONTYFIKAT MIKOŁAJA III.
    1277 Powstanie ludowe w Bułgarii (do 1280), IWAJŁO carem (do 1279). Nieudana wyprawa mongolska do Azji Mniejszej. DYMITR I wielkim księciem włodzimierskim (do 1282). Wyprawa morska NICOLO SPINOLI z Genui do Flandrii.
    1278 Bitwa pod Durnkrüt (Suchymi Krutami) – zwycięstwo Habsburgów nad Czechami, śmierć OTTOKARA II – ostateczna utrata Austrii, Styrii, Karyntii i Krainy przez Czechy. WACŁAW II królem Czech (do 1305). Powstanie mongolskie przeciw KUBILAJOWI. TI PING cesarzem Chin (do 1279). Wyprawa tatarska (NOGAJ) na Bułgarię, Macedonię i Trację.
    XIII - XIV WIEK 1279 - 1368 DYNASTIA JÜAN (MONGOLSKA) W CHINACH.
    1279 Uzależnienie Chin przez Mongolię – KUBILAJ (SZY TSU) wielkim chanem chińskim (do 1294). Upadek Imperium Ćolów w Indiach. DIONIZY I ROLNIK królem Portugalii (do 1325). LESZEK CZARNY zwierzchnim księciem Polski (do 1288). KONRAD VON FEUCHTWANGEN mistrzem inflanckim (do 1281). Dynastia Asenowiczów w Bułgarii (do 1280), IWAN ASEN III carem (do 1280).
    1280 Dynastia Terterowiczów w Bułgarii (do 1292), JERZY I TERTER carem (do 1292). Reforma kalendarza w Chinach. Pierwsze powstania rzemieślników we Flandrii. TÖDE MÖNGKE chanem Złotej Ordy (do 1287). Sułtanat Turków Osmańskich (Turcji) w Azji Mniejszej (do 1922), OSMAN I sułtanem (do 1324), Sögüt stolicą (do 1326). ERYK II MAGNUSSON królem Norwegii (do 1299). Ukazanie się cz.2 „Roman de la Rose” we Francji (JEAN DE MEUNG). Śmierć ALBERTA WIELKIEGO – teologa i filozofa niemieckiego.
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  8. #8
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    1281 - 1285 PONTYFIKAT MARCINA IV.
    1281 Nieudana wyprawa mongolska na Japonię (boski wiatr – kamikaze) PUKUWER wielkim księciem Litwy (do 1294). WILLEKIN VON ENDORP mistrzem inflanckim (do 1287).
    XIII - XIV WIEK
    1282 - 1328 PANOWANIE ANDRONIKA II PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1282 Republika Florencji w Italii (do 1532). Najazd litewski i jaćwięski na Polskę. Traktat Lubeka-Ryga-Visby – powstanie Hanzy. STEFAN UROSZ II MILUTIN królem Serbii (do 1321). DAWID III księciem Walii (do 1283). Nieszpory sycylijskie – antyfrancuskie powstanie na Sycylii, panowanie aragońskie na Sycylii i Malcie (do 1504), PIOTR I królem (do 1285). ANDRZEJ III wielkim księciem włodzimierskim (do 1283). BURCHARD VON SCHWANDEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1290). Współrządy ALBRECHTA I i RUDOLFA II w Austrii (do 1283). TEGÜDER chanem Hulagidów (do 1284).
    1283 Podbój Walii przez Anglię. Całkowite opanowanie ziem Prusów przez Zakon Krzyżacki. DYMITR I (po raz drugi) wielkim księciem włodzimierskim (do 1294). ALBRECHT I księciem Austrii (do 1298). Utworzenie Konfederacji Rostockiej w płn. Niemczech.
    1284 Nieudana wyprawa mongolska na Wietnam. Bitwa morska pod Neapolem – zwycięstwo Aragonii nad flotą Neapolu i Sycylii. Księstwo Finlandii pod zwierzchnictwem Szwecji (do 1809). Pojawienie się w obiegu dukata genueńskiego. SANCHO IV MĘŻNY królem Kastylii (do 1295). JAN I królem Cypru (do 1285). ARGUN chanem Hulagidów (do 1291).
    1285 - 1287 PONTYFIKAT HONORIUSZA IV.
    1285 Opanowanie Korsyki przez Genuę. KAROL II KULAWY królem Neapolu (do 1309). Panowanie francuskie w Nawarrze (do 1328). FILIP IV PIĘKNY królem Francji (do 1314). ALFONS III królem Aragonii (do 1291). HENRYK II królem Cypru (do 1306). JAGBY’A TSYJON cesarzem Etiopii (do 1294). Reforma kalendarza w Chinach i Mongolii. Wyprawa tatarska (NOGAJ) na Węgry.
    1286 JUSUF sułtanem Marynidów (do 1307). Wynalazek okularów (Italia). Najazd mongolski na Polskę (do 1287). MAŁGORZATA królową Szkocji (do 1290). Zamordowanie ERYKA V, króla Danii (22.XI.). ERYK VI królem Danii (do 1319). JAKUB królem Sycylii (do 1296).
    1287 Podbój płn. Birmy przez Mongołów. TÖLE BUKA chanem Złotej Ordy (do 1291). FUSHIMI cesarzem Japonii (do 1298). Założenie Akademii Cesarskiej w Pekinie. KAJKUBAZ sułtanem Delhi (do 1290).
    1288 - 1292 PONTYFIKAT MIKOŁAJA IV.
    1288 KUNO VON HAZZIGENSTEIN mistrzem inflanckim (do 1290). HENRYK IV PROBUS (PRAWY) zwierzchnim księciem Polski (do 1290). Hrabstwo Modeny w Italii (do 1306), dynastia Este (do 1797).
    1289 Podbój Hrabstwa Trypolisu przez Mameluków. HETUM II królem Małej Armenii (do 1297). WACHTANG II królem Gruzji (do 1292).
    1290 Założenie uniwersytetu w Lizbonie. Wygnanie Żydów z Anglii. Bezkrólewie w Szkocji (do 1292). Krótkie rządy KAJUMARSA w Delhi, dynastia Chaldżi (do 1320), FIRUZ II nowym sułtanem (do 1296). ANDRZEJ III królem Węgier (do 1301). PRZEMYSŁ II zwierzchnim księciem Polski (do 1295). BIRGER MAGNUSSON królem Szwecji (do 1318). HOLTE VON HOHENBACH mistrzem inflanckim (do 1293).
    1291 Opanowanie Krakowa przez Czechy (WACŁAW II), panowanie czeskie w Polsce (do 1306). Upadek Akki – ostatniego bastionu krzyżowców w Palestynie wobec ataku Mameluków, koniec ery wypraw krzyżowych. Nieudana wyprawa braci VIVALDI do Indii. Misja papieska (franciszkanin GIOVANNI DA MONTE CORVINO) do Chin. Powstanie Związku Wieczystego kantonów Uri, Schwyz i Unterwalden – początki Związku Szwajcarskiego (VIII.). TOKTE chanem Złotej Ordy (do 1312). DUWA chanem Ułusu Czagataja (do 1306). JAKUB II królem Aragonii (do 1327). KONRAD VON FEUCHTWANGEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1296). GAJCHATU chanem Hulagidów (do 1295).
    1292 Wakans na tronie papieskim (do 1294). SMILEC carem Bułgarii (do 1298). ADOLF NASSAU królem Niemiec (do 1298). JAN królem Szkocji (do 1296).
    1293 Nieudana wyprawa mongolska na Jawę. Współrządy HETUMA II i TOROSA w Małej Armenii (do 1295). Cesarstwo Madjapachit (WIDJAJA) na terenach Indonezji i Płw. Malajskiego (do 1520). DAWID VIII królem Gruzji (do 1311).
    1294 PONTYFIKAT CELESTYNA V.
    XIII - XIV WIEK
    1294 - 1303 PONTYFIKAT BONIFACEGO VIII.
    1294 Podniesienie podatków i objęcie nimi kleru we Francji. Panowanie BAHYRA, HYZBE, KYDME ASSEGGYDÓW i TSYNFE ARYDA w Etiopii (do 1299). WITENES wielkim księciem Litwy (do 1315). ANDRZEJ III (po raz drugi) wielkim księciem włodzimierskim (do 1304). TEMÜR wielkim chanem Mongolii i Chin (do 1307). Włączenie Tajwanu w obszar jurysdykcji chińskiej.
    1295 Przymierze francusko-szkockie przeciw Anglii. Przejście perskich Mongołów na islam: Ilchanat Hulagidów (do 1343), krótkie rządy BAJDU, GAZAN nowym ilchanem (do 1304). HENRYK VON DINKELAGHE mistrzem inflanckim (do 1296). FERDYNAND IV POZWANY królem Kastylii (do 1312). PRZEMYSŁ II królem Polski (do 1296). INDRAWARMAN III królem Khmerów (do 1307).
    1296 BRUNO mistrzem inflanckim (do 1298). Zamordowanie PRZEMYSŁA II w Rogoźnie (inspiracja brandenburska) – (8.II.), rządy WŁADYSŁAWA ŁOKIETKA w Wielkopolsce (do 1300). Bulla papieska „Clerici laicos” (protest przeciwko polityce fiskalnej Francji). FRYDERYK II królem Sycylii (do 1337). Bezkrólewie w Szkocji (do 1306). JAN I hrabią Holandii (do 1299). Współrządy HETUMA II i SYMBATA w Małej Armenii (do 1297). Krótkie rządy IBRAHIMA I w Delhi, MOHAMMAD I nowym sułtanem (do 1316).
    1297 Bankructwa wielkich bankierów w Sienie (do 1308), ogólny kryzys finansowy w Italii. SYMBAT królem Małej Armenii (do 1298). Wprowadzenie Złotej Księgi i uchwała zastrzegająca wysokie urzędy dla arystokracji w Wenecji. GOTFRYD VON HOHENLOHE wielkim mistrzem krzyżackim (do 1303). Kanonizacja LUDWIKA IX we Francji. Wyprawa tatarska (NOGAJ) na tereny Polski i Litwy. Współrządy JANA V i DAWIDA VIII w Gruzji (do 1298).
    1298 GOTFRYD VON ROGGE mistrzem inflanckim (do 1307). Pierwsze stałe połączenie morskie: Genua-Brugia-Londyn. ALBRECHT I HABSBURG królem Niemiec (do 1308). KONSTANTYN I królem Małej Armenii (do 1307). RASZID AD-DIN wielkim wezyrem Hulagidów (do 1318). Współrządy LEOPOLDA I i FRYDERYKA III PIĘKNEGO w Austrii (do 1326). GO-FUSHIMI cesarzem Japonii (do 1301). Współrządy DAWIDA VIII i WACHTANGA III w Gruzji (do 1308).
    1299 Dynastia z Avesnes w Holandii (do 1354), JAN II hrabią (do 1304). CZAKA carem Bułgarii. HAAKON V MAGNUSSON królem Norwegii (do 1319). Krótkie rządy ŻANA ASSEGGYDA w Etiopii, UUDDYM ARYD nowym cesarzem (do 1314).
    1300 Ludność: Chiny – 200 mln, Europa – 80 mln, Francja – ok. 20 mln. Utworzenie uniwersytetu w Leridzie. Ogólne pogorszenie się klimatu w Europie. Kodyfikacja prawa górniczego w Czechach. Pojawienie się Azteków w centralnym Meksyku. Rozwój cywilizacji Inków w Peru: wydobycie srebra, złota, tkactwo, prowadzenie rejestrów za pomocą quipu, obróbka metali, chirurgia, a także budownictwo. Pojawienie się broni palnej na polach bitewnych Europy (do 1400). Opanowanie Wielkopolski przez Czechy, WACŁAW II królem Polski (do 1305). Uroczysty jubileusz narodzin JEZUSA CHRYSTUSA w Rzymie (2 mln pielgrzymów). Dynastia Terterowiczów w Bułgarii (do 1323), TEODOR SWETOSŁAW carem Bułgarii (do 1322). Przyłączenie Kołomny, Możajska i Perejasława Zaleskiego do Księstwa Moskiewskiego (do 1303).
    XIV WIEK
    1301 Bulla papieska „Ausculta filii” (wezwanie króla Francji FILIPA IV PIĘKNEGO do opamiętania i zagrożenie mu ekskomuniką). Umocnienie wpływów Czech na Śląsku. Panowanie czeskie na Węgrzech (do 1305), WACŁAW królem (do 1305). GO-NIJO cesarzem Japonii (do 1308). LEON III królem Małej Armenii (do 1307).
    1302 Bitwa („złotych ostróg”) pod Kortrijk – zwycięstwo mieszczan flandryjskich nad Francją (11.VII.). Bulla papieska „Unam Sanctam” (sformułowanie doktryny papizmu), Stany Generalne we Francji: protest FILIPA IV i wstrzymanie wywozu złota do skarbnicy papieskiej.
    1303 Założenie uniwersytetu w Awinionie i Rzymie. Powstanie chłopskie DOLCINA w płn. Italii (do 1307). Odparcie ataków mongolskich na płn-zach. Indie (do 1306). JERZY księciem moskiewskim (do 1325). Nieudany zamach na papieża BONIFACEGO VIII w Anagni. ZYGFRYD VON FEUCHTWANGEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1311).
    1303 - 1304 PONTYFIKAT BENEDYKTA XI.
    1304 WILHELM III DOBRY hrabią Holandii (do 1337). OLDŻEJTÜ ilchanem Hulagidów (do 1316). Zmuszenie WACŁAWA do opuszczenia Węgier.
    1305 - 1314 PONTYFIKAT KLEMENSA V.
    1305 Wycofanie się Mongołów z Birmy. Powrót WŁADYSŁAWA ŁOKIETKA do Polski. MICHAŁ II ŚWIĘTY wielkim księciem włodzimierskim (do 1318).Dynastia Wittelsbachów na Węgrzech (do 1308), OTTO WITTELSBACH królem (do 1308). WACŁAW III królem Czech i Polski (do 1306).
    1306 Zamordowanie WACŁAWA III w Ołomuńcu (4.VIII.), dynastia Habsburgów w Czechach (do 1307), RUDOLF I królem (do 1307). Republika Modeny w Italii (do 1336). Pierwsze wygnanie Żydów z Francji. Założenie uniwersytetu w Coimbrze. WŁADYSŁAW ŁOKIETEK zwierzchnim księciem Polski (do 1320). ROBERT I królem Szkocji (do 1329). KÖNCZEK chanem Ułusu Czagataja (do 1308). AMALRYK rządcą Cypru (do 1310).
    1307 Powstanie ludowe (DOLCINO) w Piemoncie i zach. Lombardii. KANKAN MUSA I królem Mali (do 1332) i jego pielgrzymka do Mekki. HENRYK KARYNCKI królem Czech (do 1310). EDWARD II królem Anglii (do 1327). GERARD VON JORKE mistrzem inflanckim (do 1322). KAJSZAN wielkim chanem Mongolii i Chin (do 1311). INDRADŻAJAWARMAN królem Khmerów (do 1327). AMIR sułtanem Marynidów (do 1308).
    1308 Zamordowanie ALBRECHTA I. HENRYK VII LUKSEMBURSKI królem Niemiec (do 1313). Najazd Brandenburgii na Pomorze Gdańskie, wyparcie najeźdźców przez Zakon Krzyżacki i opanowanie przez nich tego terytorium. HAMAZONO cesarzem Japonii (do 1318). Dynastia Anjou na Węgrzech (do 1387), KAROL ROBERT królem (do 1342). CHUNGSON WANG królem Korei (do 1313). SULEJMAN sułtanem Marynidów (do 1310). TALIKU chanem Ułusu Czagataja (do 1309). OKIN królem Małej Armenii (do 1320).
    1309 Założenie uniwersytetu w Orleanie. Przeniesienie siedziby kurii papieskiej z Rzymu do Awinionu (KLEMENS V), „niewola awiniońska” papieży (do 1376). Krótkie rządy KEBEKA w Ułusie Czagataja, ESEN BUKA nowym chanem (do 1318). ROBERT królem Neapolu (do 1343). Zdobycie wyspy Rodos przez zakon joannitów (pobyt na wyspie do 1522).
    1310 OSMAN II sułtanem Marynidów (do 1331). Dynastia Luksemburgów w Czechach (do 1437), JAN LUKSEMBURSKI królem (do 1346), orędzie gwarantujące przywileje stanowe. Wyprawa dominikanów (ETIENNE RAYMOND, GUILLAUME ADAM) z Etiopii w głąb Afryki Wschodniej. HENRYK II (po raz drugi) królem Cypru (do 1324). Odkrycie Madery przez Genueńczyków. Utworzenie Rady Dziesięciu w Wenecji. Współrządy JERZEGO VI i DAWIDA VIII w Gruzji (do 1311).
    1311 Sobór w Vienne (przygotowanie wyprawy krzyżowej, potępienie tezy o chrześcijańskim ubóstwie, rozwiązanie zakonu templariuszy, reforma Kościoła) – (do 1312). KAROL VON TRIER wielkim mistrzem krzyżackim (do 1324). AJURBARWADA wielkim chanem Mongolii i Chin (do 1320). Nadanie franciszkaninowi CORVINO godności arcybiskupa Chin (KLEMENS V).
    1312 Koronacja HENRYKA VII LUKSEMBURSKIEGO na cesarza rzymskiego przez legatów papieskich w Rzymie. ÖZBEG chanem Złotej Ordy (do 1341). ALFONS XI królem Kastylii (do 1350).
    1313 Śmierć HENRYKA VII – kryzys władzy w Niemczech (do 1314). Ciężkie klęski nieurodzaju i głód w Europie (do 1317). CHUNGSUK WANG królem Korei (do 1330).
    1314 Założenie uniwersytetu w Treviso. Państwo Mozaffarydów w Persji (do 1387). Kasata zakonu templariuszy, śmierć na stosie ostatniego wielkiego mistrza JAKUBA DE MOLAY, śmierć FILIPA IV PIĘKNEGO. Opanowanie Wielkopolski przez WŁADYSŁAWA ŁOKIETKA. LUDWIK X KŁÓTLIWY królem Francji (do 1316). Wakans na tronie papieskim – konklawe w Carpentras (do 1316). Zdobycie Dongoli przez muzułmanów - islamizacja płn. Nubii. Bitwa pod Bannockburn – zwycięstwo Szkocji nad Anglią (24.VI.). AMDE TSYJON I cesarzem Etiopii (do 1344). Antykról FRYDERYK PIĘKNY (HABSBURG) w Niemczech (do 1330). LUDWIK IV BAWARSKI (WITTELSBACH) królem Niemiec (do 1347). JERZY V WSPANIAŁY (po raz drugi) królem Gruzji (do 1345). Podróż misyjna franciszkanina włoskiego, ODORYKA Z PORDERONE przez Indie, Cejlon, Sumatrę, Jawę, Płw. Indochiński, Kanton do Pekinu (do 1325).
    1315 Początek uwalniania królewskich poddanych w domenach koronnych we Francji. Bitwa pod Morgarten – zwycięstwo Uri, Schwyz i Unterwalden nad Habsburgami, odnowienie Związku Wieczystego przez kantony (XII.). Śmierć JEAN’A CLOPINELA (DE MEUNA) – pisarza francuskiego (Roman de la Rose).
    1316 - 1334 PONTYFIKAT JANA XXII.
    1316 Krótkie rządy JANA POGROBOWCA we Francji, FILIP V WYSOKI (DŁUGI) nowym królem (do 1322). GIEDYMIN wielkim księciem Litwy (do 1341). ABU SAID ilchanem Hulagidów (do 1335). Krótkie rządy UMARA w Delhi, MUBARAK I nowym sułtanem (do 1320).
    1317 Założenie arcybiskupstw w Tuluzie i Nowogródku.
    1318 Założenie arcybiskupstwa w Saragossie. STEFAN KOTROMANIĆ banem Bośni (do 1353). JERZY III wielkim księciem włodzimierskim (do 1321). GO-DAIGO cesarzem płd. Japonii (do 1339). KEBEK (po raz drugi) chanem Ułusu Czagataja (do 1326). MAGNUS II ERIKSSON królem Szwecji (do 1363).
    1319 Pokój francusko-flandryjski (utrata przez Flandrię – Lille, Douai, Bethune ale zachowanie niezależności od Francji). Panowanie szwedzkie w Norwegii (do 1380), dynastia Folkungów (do 1380), MAGNUS VII ERIKSSON królem (do 1355).
    1320 Założenie uniwersytetu w Perugii. Odnowienie Królestwa Polskiego, WŁADYSŁAW I ŁOKIETEK królem (do 1333) – (20.I.). Procesy polsko-krzyżackie o Pomorze Gdańskie w Inowrocławiu i Brześciu Kujawskim (do 1321). SZIDEBALA wielkim chanem Mongolii i Chin (do 1323). Krótkie rządy CHUSRAU w Delhi, dynastia Tughlukidów (do 1526), TUGHLUK I nowym sułtanem (do 1324). KRZYSZTOF II królem Danii (do 1326). LEON IV królem Małej Armenii (do 1342).
    1321 Śmierć DANTE ALIGHIERI’EGO – poety włoskiego (Boska Komedia). Opanowanie Łucczyzny przez Litwę. STEFAN UROSZ III DECZAŃSKI królem Serbii (do 1331).
    1322 Bitwa pod Mühldorfem – zwycięstwo Wittelsbachów (LUDWIK) nad Habsburgami (FRYDERYK). Początek konfliktu niemiecko-papieskiego. Bulla papieska „Docta sanctorum” (o muzyce kościelnej). KAROL IV PIĘKNY królem Francji (do 1328). JERZY II TERTER carem Bułgarii (do 1323). DYMITR II GROŹNY wielkim księciem włodzimierskim (do 1326).
    1323 Kanonizacja ŚW. TOMASZA Z AKWINU. Powstanie ludowe we Flandrii (do 1328). JESÜN TEMÜR wielkim chanem Mongolii i Chin (do 1328). JERZY BOLESŁAW księciem halickim (do 1340). Dynastia Szyszmanowiczów w Bułgarii (do 1396), MICHAŁ SZYSZMAN carem (do 1330).
    1324 Klątwa papieska na LUDWIKA IV BAWARSKIEGO. Opanowanie Sardynii przez Aragonię. WERNER VON ORSELN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1330). ORCHAN sułtanem Turcji (do 1362). REIMAR HANE mistrzem inflanckim (do 1328). MOHAMMAD II sułtanem Delhi (do 1351). HUGO IV królem Cypru (do 1359).
    1325 Podróż powrotna Włocha, ODORYKA Z PORTERONE z Chin przez Tybet i Turkiestan (do 1330). Przymierze polsko-litewskie. Rugia w składzie Pomorza Zachodniego. Zamordowanie JERZEGO, IWAN I KALITA księciem moskiewskim (do 1328). ALFONS IV ŚMIAŁY (DZIELNY) królem Portugalii (do 1357). Podróże Araba, IBN BATTUTY po krajach Azji, Afryki (Timbuktu) i Europy (do 1354).
    1326 Ściągnięcie do Moskwy z Kijowa metropolity Kościoła ruskiego (IWAN I). Wojna polsko-brandenburska (do 1329). Brusa – stolicą Turcji (do 1365). FRANCISCO PETRARCA w Awinionie (do 1327).
    WALDEMAR III królem Danii (do 1329). ALEKSANDER II wielkim księciem włodzimierskim (do 1327). Krótkie rządy ELDŻIGIDEJA i DUNA TEMÜRA w Ułusie Czagataja, TARMASZIRIN nowym chanem (do 1334). Współrządy ALBRECHTA II KULAWEGO i FRYDERYKA III w Austrii (do 1330).
    1327 DŻAJAWARMAN IX królem Khmerów (do 1353), ostatni król potwierdzony przez inskrypcje. Śląsk – lennem Czech. Powstanie antytatarskie w Twerze. ALFONS IV królem Aragonii (do 1336). Wojna polsko-krzyżacka (do 1332). Zamordowanie EDWARDA II (21.IX.). EDWARD III królem Anglii (do 1377), regencja IZABELI (do 1330). Bitwa pod Monza – zwycięstwo miast płn. Italii nad papieżem JANEM XXII. Śmierć mistrza JOHANNESA ECKHARTA – filozofa i teologa niemieckiego.
    1328 - 1341 PANOWANIE ANDRONIKA III PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1328 Wyprawa LUDWIKA IV BAWARSKIEGO do Rzymu i przyjęcie przez niego korony cesarskiej z „woli ludu” (17.I.), antypapież MIKOŁAJ V (do 1330). Księstwo Mantui w Italii (do 1708), dynastia Gonzaga (do 1708). Moskwa wielkim księstwem, IWAN I KALITA (do 1340) – zobowiązanie do ściągania danin dla Tatarów. Restauracja Królestwa Nawarry (do 1512). Dynastia de Valois we Francji (do 1498), FILIP VI DŁUGI królem (do 1350), pomoc francuska dla hrabiego Flandrii, LUDWIKA Z NEVERS przy tłumieniu powstania miast. Pierwszy podręcznik do algebry (PAOLO GHERARDI). EBERHARD VON MONHEIM mistrzem inflanckim (do 1340). ALEKSANDER III księciem włodzimierskim (do 1331). TOK TEMÜR wielkim chanem Mongolii i Chin (do 1329).
    1329 Konstytucja papieska „In agro dominico” (potępienie 26 twierdzeń teologa ECKHARTA) – (27.III.). Księstwo Palatynatu w Niemczech (do 1356). Pieniądze miedziane i brązowe w Delhi (do 1334), inflacja i chaos gospodarczy. Pokój polsko-brandenburski w Landsbergu. Mazowsze płockie lennem Czech. Zajęcie Ziemi Dobrzyńskiej przez Zakon Krzyżacki. KRZYSZTOF II (po raz drugi) królem Danii (do 1332). DAWID II królem Szkocji (do 1371). Krótkie rządy KOSZILI w Mongolii i Chinach, TOK TEMÜR (po raz drugi) wielkim chanem (do 1332).
    1330 CHUNGHYE WANG królem Korei (do 1332). Hospodarstwo Wołoskie (do 1861), BASARAB I pierwszym hospodarem (do 1352). Współrządy ALBRECHTA II i OTTA w Austrii (do 1339). IWAN STEFAN carem Bułgarii (do 1331).
    1331 Zdobycie Nicei w Azji Mniejszej przez Turcję. STEFAN DUSZAN królem Serbii (do 1346). Bitwa pod Płowcami – zwycięstwo Polski nad Zakonem Krzyżackim. ALI sułtanem Marynidów (do 1351). IWAN ALEKSANDER carem Bułgarii (do 1360). KOGON cesarzem płn. Japonii (do 1333). LUTHER BRAUNSCHWEIG wielkim mistrzem krzyżackim (do 1335).
    1332 Bezkrólewie w Danii (do 1340). Pretensje angielskie (EDWARD III) do tronu francuskiego. Zajęcie Kujaw przez Zakon Krzyżacki. Założenie uniwersytetu w Cahors (Francja). Rządy szwedzkie w Skanii i Hallandzie (do 1360). Bitwa pod Sempach – zwycięstwo Uri, Schwyz i Unterwalden nad Habsburgami. IWAN I KALITA księciem włodzimierskim (do 1340). Antykról EDWARD w Szkocji (do 1356). IRINDŻIBAL wielkim chanem Mongolii i Chin. CHUNGSUK WANG (po raz drugi) królem Korei (do 1339).
    1333 Epidemia dżumy w Chinach. Zaburzenia wśród tkaczy i biedoty na Śląsku (Wrocław). KAZIMIERZ III WIELKI królem Polski (do 1370). Wojna domowa w Japonii: zdobycie Kamakury, stolicy administracji szoguna przez armię feudałów (YOSHISADA NITTA). TOGON TEMÜR wielkim chanem Mongolii i Chin (do 1368).
    1334 Ustanowienie Święta Trójcy Świętej (JAN XXII). Klęski żywiołowe w Chinach (do 1338). Krótkie rządy BUZANA w Ułusie Czagataja, CZANGSZI nowym chanem (do 1338).
    1334 - 1342 PONTYFIKAT BENEDYKTA XII.
    1335 Upadek państwa mongolskiego w Chinach, zagrożenie dla handlu. Susza w Sułtanacie Delhi (do 1342), głód i powstania ludowe. Zjazd w Wyszehradzie (wykupienie przez KAZIMIERZA III praw do korony polskiej od JANA LUKSEMBURSKIEGO za 20 000 kóp groszy praskich). ARPA ilchanem Hulagidów (do 1336). DYTRYK VON ALTENBURG wielkim mistrzem krzyżackim (do 1341).
    1336 Współrządy MOHAMMADA i MUSY w Ilchanacie Hulagidów (do 1337). Uzyskanie pomocy przez Anglię od Niemiec, książąt dolnoreńskich i miast flandryjskich przeciw Francji. Secesja w Sułtanacie Delhi, Imperium Widżajanagaru w płd. Indiach i na Cejlonie (do 1659), dynastia Sangamów (do 1485), HARIHARA I pierwszym władcą (do 1356). Zdobycie Karasy przez Turcję. Konstytucja papieska „Benedictus Deus” (doktryna o stanie dusz świętych i błogosławionych). PIOTR IV CEREMONIALNY królem Aragonii (do 1387). Dwór południowy i północny w Japonii (do 1392), KOMYO cesarzem płn. Japonii (do 1348).
    XIV - XV WIEK
    1337 - 1453 WOJNA STULETNIA MIĘDZY FRANCJĄ A ANGLIĄ.
    1337 Nieudana próba podbicia Tybetu przez Delhi, wojna domowa w sułtanacie. Założenie uniwersytetu w Angers. Nowoczesne oddziały piechurów w Turcji (janczarowie). Początek konfliktu angielsko-francuskiego: zakaz eksportu wełny do Flandrii przez Anglię, kryzys gospodarczy, przejęcie angielskiej Gujenny przez Francję jako lenno, pretensje Anglii do tronu francuskiego. PIOTR II królem Sycylii (do 1342). MOHAMMAD ilchanem Hulagidów (do 1338). WILHELM IV hrabią Holandii (do 1345). Śmierć GIOTTO DI BONDONE – malarza i architekta włoskiego.
    1338 Pretensje Anglii do tronu francuskiego. Zjazd elektorów w Rhense (kandydat obrany w prawidłowy sposób będzie uznany za króla Niemiec bez względu na stanowisko papiestwa). II zjazd w Wyszehradzie (potwierdzenie praw Anjou do tronu polskiego, uznanie przez Węgry praw polskich do Rusi Halickiej). Założenie uniwersytetu w Pizie. Wielka zaraza w Chinach. Secesja w Sułtanacie Delhi, Sułtanat Bengalu (do 1576). Okres Ashikaga (Muromachi) w Japonii (do 1573), Kioto stolicą (do 1573), ASHIKAGA TAKAUJI pierwszym szogunem (do 1358). SATI BEG ilchanem Hulagidów (do 1339). Powstanie miejskie w Gandawie (JAKUB VAN ARTEVELDE) – (do 1345). Misja papieska (4 franciszkanów, m. in. GIOVANNI DEI MARIGNOLLI) do Chin (do 1342). Rozpad Ułusu Czagataja w Azji Centralnej.
    1339 Zajęcie Cambrai przez Anglię. Flandria sojusznikiem Anglii w wojnie z Francją (do 1345). Proces polsko-krzyżacki w Warszawie. Współrządy DŻAHANA TEMÜRA i SULEJMANA w Ilchanacie Hulagidów (do 1340). Założenie uniwersytetu w Grenoble. Włączenie Ziemi Sieradzkiej do Polski. CHUNGHYE WANG (po raz drugi) królem Korei (do 1344). GO-MURAKAMI cesarzem płd. Japonii (do 1368). ALBRECHT II KULAWY księciem Austrii (do 1358). BOCCANEGRA dożą Genui (do 1348).
    1340 Bitwa morska pod Sluys – zwycięstwo Anglii nad Francją i Kastylią. Wyprawa polska na Ruś Halicką. BURHARD VON DREYLEBEN mistrzem inflanckim (do 1345). SULEJMAN ilchanem Hulagidów (do 1343). SZYMON PYSZNY (DUMNY) wielkim księciem moskiewskim i księciem włodzimierskim (do 1353). WALDEMAR IV ODNOWICIEL (ATTERDAG) królem Danii (do 1375). Bitwa nad Rio Salado – zwycięstwo Kastylii i Portugalii nad Arabami.
    1341 - 1347 PANOWANIE JANA V PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1341 Podatek od soli we Francji (do 1790). TYNY BEG chanem Złotej Ordy (do 1342). Wojna angielsko-szkocka (do 1342). Spór między JANEM DE MONTFORT a KAROLEM DE BLOIS o Księstwo Bretanii (do 1364). Wyróżnienie dla PETRARKI na rzymskim Kapitolu (laur). JAWNUTA wielkim księciem Litwy (do 1345).
    1342 - 1352 PONTYFIKAT KLEMENSA VI.
    1342 LUDWIK I WIELKI królem Węgier (do 1382). LUDOLF KÖNIG wielkim mistrzem krzyżackim (do 1345). LUDWIK królem Sycylii (do 1355). DEI MARIGNOLLI arcybiskupem Chin (do 1346). Dynastia Lusignan w Małej Armenii (do 1344), KONSTANTYN II królem (do 1344). DŻANY BEG chanem Złotej Ordy (do 1357).
    1343 Pierwsze Stany Generalne dla płn. i centralnej Francji. JOANNA I królową Neapolu (do 1382). Rozpad Ilchanatu Hulagidów w Azji Centralnej. Pokój polsko-krzyżacki w Kaliszu (odzyskanie Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej przez Polskę), sojusz polsko-pomorski (BOGUSŁAW V), włączenie Ziemi Wschowskiej do Polski. Śmierć MARSYLIUSZA Z PADWY – filozofa i pisarza włoskiego.
    1344 Opanowanie Majorki przez Aragonię. Włączenie Ziemi Sanockiej i Przemyskiej do Polski. NYNAJE KRYSTOS cesarzem Etiopii (do 1372). Dynastia Hetumidów w Małej Armenii (do 1374), KONSTANTYN III królem (do 1363). Założenie arcybiskupstwa w Pradze. CHUNGMOK WANG królem Korei (do 1348). Księstwo Orleanu we Francji (do 1594). Śmierć SIMONA MARTINI’EGO – malarza włoskiego (freski w Sienie).
    1345 Wojna węgiersko-wenecka (do 1346). Wojna polsko-czeska o Śląsk (do 1348). Współrządy OLGIERDA i KIEJSTUTA na Litwie (do 1377). Wyspy Kanaryjskie pod zwierzchnictwem Portugalii (do 1435). HENRYK DUSEMER wielkim mistrzem krzyżackim (do 1351). GOSWIN VON HERIKE mistrzem inflanckim (do 1359). MAŁGORZATA hrabiną Holandii (do 1354).
    1346 Bitwa pod Crécy-en-Ponthieu – zwycięstwo Anglii nad Francją (26.VIII.), śmierć JANA LUKSEMBURSKIEGO. Zajęcie Chios przez Genuę. KAROL LUKSEMBURSKI królem Czech (do 1378) i Niemiec (jako KAROL IV) – (do 1378). Założenie uniwersytetu w Valladolid. Sprzedaż Estonii Zakonowi Krzyżackiemu przez Danię. STEFAN DUSZAN carem Serbów i Romejów (Greków) – (do 1355), stworzenie odrębnego patriarchatu serbskiego. DAWID IX królem Gruzji (do 1360).
    1347 - 1354 PANOWANIE JANA VI KANTAKUZENA PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1347 Bitwa pod Calais – zwycięstwo Anglii nad Francją, zdobycie Calais przez Anglię. Królestwo Bahmanidów w płn. Indiach (do 1538), HASAN BAHMAN SZAH pierwszym królem (do 1359). Epidemia dżumy w Palestynie i Azji Mniejszej. Rewolucja antypapieska w Rzymie (COLA DI RIENZO) – (do 1354). Zakup Awinionu wraz z posiadłościami za 80 000 florenów (KLEMENS VI). Ostatnia wyprawa norweska na Grenlandię. Wojna Węgier z Neapolem (do 1348). Opuszczenie Chin przez MARIGNOLLEGO, powrót do Awinionu (do 1353).
    1348 - 1349 CZARNA ŚMIERĆ W EUROPIE.
    1348 Pokój polsko-czeski w Namysłowie (umocnienie zwierzchnictwa Czech nad Śląskiem). Początek epidemii dżumy w Europie (port Dorset), rozszerzenie się zarazy na płd. Anglię i całą Francję oraz Bałkany, zawieszenie działań wojennych, masakry Żydów. Republika Pskowska (do 1510). Założenie uniwersytetów w Pradze i Florencji. Wojna szwedzko-nowogrodzka (do 1351). SUKO cesarzem płn. Japonii (do 1351). CHUNGJONG WANG królem Korei (do 1351).
    1349 Antykról GÜNTHER SCHWARZBURG w Niemczech. Opanowanie Rusi Halickiej przez Polskę. Epidemia dżumy w Hiszpanii, Niemczech, Italii i Skandynawii, śmierć 1/3 ludności Europy, pogromy Żydów w miastach nadreńskich i udanie się ich do Polski (Aszkenazyjczycy), wygnanie Żydów z Węgier (do 1364), pojawienie się ruchu biczowników w Niemczech przeciw Żydom i Kościołowi.
    Założenie uniwersytetu w Perpignan. Statuty serbskie STEFANA DUSZANA. Opanowanie Burgundii Dolnej przez Francję. Przyjęcie tytułu delfina przez następców tronu francuskiego. Śmierć WILHELMA OCKHAMA – filozofa i teologa franciszkańskiego.
    1350 Pierwszy ogólnoszwedzki kodeks praw – Landslag. Wojna polsko-litewska o Ruś Halicką. Uroczysty jubileusz narodzin Jezusa Chrystusa w Awinionie. Rozkwit Państwa Zimbabwe, handel przez Ocean Indyjski. Państwo Ajutthaja Tajów w Syjamie (do 1767). PEDRO I OKRUTNY królem Kastylii (do 1366). JAN II DOBRY królem Francji (do 1364). Wojna Węgier z Neapolem.
    1351 Zajęcie Mazowsza płockiego i zhołdowanie pozostałych ziem mazowieckich przez Polskę. Niepokoje społeczne w Anglii. Walki litewsko-tatarskie (do 1363). Przyłączenie Zurychu i Morgarten przez Szwajcarów (Uri, Schwyz, Unterwalden). Kryzys zaopatrzenia w Chinach, powstanie chłopskie tzw. ruch Czerwonych Turbanów, walka wyzwoleńcza przeciw Mongołom (do 1368). FARIS sułtanem Marynidów (do 1358). FIRUZ III sułtanem Delhi (do 1388), konsolidacja płn. Indii. KONGMIN WANG królem Korei (do 1374).
    1352 - 1362 PONTYFIKAT INNOCENTEGO VI.
    1352 GO-KOGON cesarzem płn. Japonii (do 1371). MIKOŁAJ ALEKSANDER hospodarem Wołoszczyzny (do 1364). Opanowanie Näfels przez Szwajcarów. WINRYK VON KNIPRODE wielkim mistrzem krzyżackim (do 1382).
    1353 Zajęcie Berna i Lucerny przez Szwajcarów. Królestwo Lang Czang w Laosie (do 1707), FA NGUM pierwszym królem (do 1373). Walki wewnętrzne we Włodzimierzu (do 1360). TVRTKO I banem Bośni (do 1376). IWAN II PIĘKNY wielkim księciem moskiewskim (do 1359).
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  9. #9
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    1354 - 1376 PANOWANIE JANA V PALEOLOGA (PO RAZ DRUGI) W BIZANCJUM.
    1354 Misja legata papieskiego EGIDIUSZA ALBORNOZA w Rzymie, Konstytucja Egidiańska (uregulowanie stosunków prawnych na terenie Państwa Kościelnego). MARINO FALIERI dożą Wenecji (do 1355). Zdobycie Gallipoli przez Turcję. Założenie uniwersytetu w Huesca. Dynastia Wittelsbachów w Holandii (do 1433), WILHELM V hrabią (do 1358). Zamieszki w Rzymie (śmierć COLI DI RIENZO).
    1355 Koronacja KAROLA IV na cesarza rzymskiego przez kardynała ALBORNOZA w Rzymie. Stany Generalne we Francji (kontrola nad administracją podatkową) – (do 1358). Zamordowanie FALIERIEGO w Wenecji. Wojna angielsko-szkocka (do 1356). Opanowanie Lesbos przez Genuę. Traktat sukcesyjny w Budzie między LUDWIKIEM I a KAZIMIERZEM III (przejęcie tronu polskiego w razie bezpotomnej śmierci KAZIMIERZA III), przywilej budziński dla szlachty polskiej. Dywersja krzyżacka na Mazowszu. Wyprawa polsko-węgierska na Ruś Halicką. HAAKON VI MAGNUSSON królem Norwegii (do 1380). STEFAN UROSZ IV królem Serbii (do 1371). Zamordowanie INES DE CASTRO, żony portugalskiego następcy tronu, PIOTRA przez 3 skrytobójców w Quinta das Lagrimas (na polecenie ALFONSA IV).
    1356 Bitwa pod Poitiers (Maupertuis) – zwycięstwo Anglii nad Francją, JAN II DOBRY i jego młodszy syn FILIP w niewoli angielskiej, kryzys we Francji – regencja KAROLA (do 1364). Pierwszy ogólny zjazd Hanzy w Lubece. Złota bulla KAROLA IV (niezależność króla Niemiec od władzy papieskiej). Elektorat Palatynatu w Niemczech (do 1777). Wojna węgiersko-wenecka (do 1357). Współrządy ERYKA XII MAGNUSSONA i MAGNUSA II ERIKSSONA w Szwecji (do 1359). Układ polsko-niemiecki w Pradze. BUKKA I władcą Widżajanagaru (do 1377). BOCCANEGRA (po raz drugi) dożą Genui (do 1363).
    1357 Wcielenie Ziemi Łęczyckiej do Polski. BERDI BEG chanem Złotej Ordy (do 1359). Tzw. Wielki Ordynans we Francji (zmiany w administracji, zakaz nakładania podatków bez zgody i kontroli Stanów, prawo Stanów do corocznego zbierania się bez względu na zgodę króla). PIOTR I SPRAWIEDLIWY królem Portugalii (do 1367).
    1358 Przekształcenie Hanzy kupców w Hanzę miejską. Powstanie miejskie ÉTIENNE’A MARCELA w Paryżu, RUDOLF IV ZAŁOŻYCIEL (DER STIFTER) księciem Austrii (do 1365). „La Jacquerie” – powstanie chłopskie we Francji (JACQUES BONHOMME), rozbite przez szlachtę. MOHAMMAD II sułtanem Marynidów (do 1359). Regencja ALBRECHTA w Holandii (do 1389). Wojna Flandrii z Hanzą (do 1360).
    1359 IBRAHIM sułtanem Marynidów (do 1361). ARNOLD VON VIETINGHOFF mistrzem inflanckim (do 1364). DYMITR DOŃSKI wielkim księciem moskiewskim (do 1389). MOHAMMAD I królem Bahmanidów (do 1375). Hospodarstwo Mołdawskie (do 1861), BOGDAN I pierwszym hospodarem (do 1365). PIOTR I królem Cypru (do 1369). KULPA chanem Złotej Ordy (do 1360).
    1360 CZE BONG NGA królem Czampa (do 1390), wyprawy na Wietnam, szczyt potęgi państwa. Odzyskanie Skanii i Hallandu przez Danię. Pokój angielsko-francuski w Bretigny (uzyskanie Gaskonii, Gujenny, Poitou i Calais przez Anglię, zrzeczenie się pretensji do tronu francuskiego przez EDWARDA III). DYMITR III księciem włodzimierskim (do 1362). Podział Bułgarii na Bułgarię Widyńską (IWAN STRACIMIR (do 1396)) i Bułgarię Tyrnowską (IWAN ALEKSANDER (do 1371)). Pobyt JEAN’A FROISSART’A w Anglii. Krótkie rządy NEWRUNA w Złotej Ordzie, CHIDR nowym chanem (do 1361). BAGRAT V WIELKI królem Gruzji (do 1393).
    1361 Zdobycie Adrianopola przez Turcję. Pożar Pałacu na Lateranie w Rzymie. Założenie uniwersytetu w Pawii. Gotlandia pod rządami Danii (do 1396) – sprzeciw Hanzy. TEMÜR KODŻA chanem Złotej Ordy (do 1364). Krótkie rządy TASZFINA w Maroku, ABD AL-HALIM I nowym sułtanem Marynidów (do 1362). Śmierć JOHANNESA TAULERA – mistyka niemieckiego.
    1362 - 1370 PONTYFIKAT URBANA V.
    1362 Wojna Danii z Hanzą o hegemonię nad Bałtykiem (do 1370). Wezwania do nowej wyprawy krzyżowej na dworach Italii, Francji, Niemiec i Anglii (PIOTR I – król Cypru, PIOTR THOMAS, FILIP DE MÉZIČRES) – (do 1365). Zajęcie Aleksandrii przez flotę chrześcijańską (do 1365). Współrządy HAAKONA MAGNUSSONA i MAGNUSA II ERIKSSONA w Szwecji (do 1363). MURAD I sułtanem Turcji (do 1389). MOHAMMAD III sułtanem Marynidów (do 1366). DYMITR IV DOŃSKI księciem włodzimierskim (do 1389).
    1363 Burgundia – lennem Francji, FILIP ŚMIAŁY księciem (do 1404). Zdobycie Płowdiw przez Turcję. Bitwa nad Sinymi Wodami – zwycięstwo Litwy nad Tatarami, opanowanie Kijowszczyzny i Podola przez Litwę, wyprawa litewska na Krym. Walki wewnętrzne w Szwecji, wypędzenie MAGNUSA VII ERIKSSONA. LEON UZURPATOR królem Małej Armenii (do 1365).
    1364 Założenie uniwersytetu w Krakowie, zjazd monarchów europejskich. Królestwo Awa w środkowej Birmie (do 1527). KAROL V MĄDRY królem Francji (do 1380). Powstanie antyangielskie w Bretanii (BERTRAND DU GUESCLIN) – (do 1380), bitwa pod Auray – klęska powstańców (śmierć KAROLA DE BLOIS). WILHELM VON FREIMERSHEIM mistrzem inflanckim (do 1384). VLAICU hospodarem Wołoszczyzny (do 1377). Królowie z różnych dynastii w Szwecji (do 1523), ALBRECHT MEKLEMBURSKI królem (do 1389). Walki wewnętrzne w Złotej Ordzie (do 1374).
    1365 Założenie uniwersytetów w Orange i Wiedniu. Adrianopol (Edirne) stolicą Turcji (do 1453). LAŢCU hospodarem Mołdawii (do 1373). Zhołdowanie Santoka i Drezdenka przez Polskę. KONSTANTYN IV królem Małej Armenii (do 1373). Linia albertyńska (ALBRECHT III (do 1395)) i linia leopoldyńska (LEOPOLD III (do 1386)) w Austrii. Upadek Królestwa Śriwidżaja na Sumatrze. Śmierć HENRYKA SEUSE – mistyka niemieckiego.
    1366 Zajęcie części Wołynia i Podlasia przez Litwę. Użycie po raz pierwszy języka angielskiego do otwarcia sesji parlamentu w Anglii. Zhołdowanie księstwa chełmsko-bełskiego, włodzimierskiego na Wołyniu, Podola oraz zajęcie Trembowli i Kamieńca przez Polskę. Wygnanie PEDRA I OKRUTNEGO z Kastylii, dynastia Trastamare (do 1367), HENRYK II królem (do 1367). ABD AL-AZIZ sułtanem Marynidów (do 1372).
    1367 FERDYNAND I PIĘKNY królem Portugalii (do 1383). Założenie uniwersytetu w Pecsu. Pobyt URBANA V w Rzymie (do 1370). Bitwa pod Najera (Navarette) – zwycięstwo Anglii nad Francją i Kastylią, DU GUESCLIN w niewoli, dynastia burgundzka w Kastylii (do 1369), PEDRO I OKRUTNY (po raz drugi) królem (do 1369).
    XIV - XVII WIEK
    1368 - 1644 DYNASTIA MING W CHINACH.
    1368 Nieudany najazd litewski na Moskwę. Druga wyprawa KAROLA IV do Rzymu (koronacja małżonki). Upadek panowania mongolskiego w Chinach, HUNG WU cesarzem (do 1398), odnowienie Wielkiego Muru Chińskiego. Opanowanie Ziemi Wałeckiej przez Polskę.
    ASHIKAGA YOSHIMITSU szogunem Japonii (do 1394). CHOKEI cesarzem płd. Japonii (do 1383). Opanowanie ostatniego niezależnego księstwa śląskiego i dolnych Łużyc przez Czechy.
    1369 Powstanie Stanów Gujenny przeciw Anglikom, ponowny wybuch otwartej wojny między Anglią a Francją. Spotkanie URBANA V z JANEM V PALEOLOGIEM w Rzymie (przyjęcie wiary rzymskiej przez cesarza Bizancjum). Zamordowanie PIOTRA, króla Kastylii (23.III.). Dynastia Trastamare w Kastylii (do 1504), HENRYK II (po raz drugi) królem Kastylii (do 1379), przymierze z Francją. Działalność JEAN’A FROISSARTA w Brabancji. Małżeństwo księcia Burgundii FILIPA ŚMIAŁEGO z MAŁGORZATĄ DE MÂLE, dziedziczką Flandrii, Artois, wolnego hrabstwa Burgundii, Nevers i Rethel. Królestwo Pegu w delcie Irawadi, Saluinu i części Syjamu (do 1539). Atak Tajów na Angkor. Epidemia czarnej ospy na Grenlandii – utrata kontaktu z Norwegią. PIOTR II GRUBY królem Cypru (do 1382). Walki Askańczyków i innych gałęzi Welfów o Księstwo Lüneburskie w Rzeszy (do 1388).
    1370 Wyprawa litewska na Zakon Krzyżacki. Powrót URBANA V do Awinionu. Państwo Timurydów w Transoksanii (do 1507), TIMUR CHROMY (TAMERLAN) władcą (do 1405), nowa era podbojów w Azji, przerwanie handlu dalekosiężnego. Pokój duńsko-hanzeatycki w Stralsundzie (hegemonia Hanzy na Bałtyku, wolność przepływu przez duński Sund). Dynastia Anjou w Polsce (do 1399), LUDWIK WĘGIERSKI królem (do 1382), regencja ELŻBIETY (do 1379). Nieudany najazd litewski na Moskwę. Zajęcie Santoka i Drezdenka przez Brandenburgię.
    1370 - 1378 PONTYFIKAT GRZEGORZA XI.
    1371 Bitwa nad rzeką Maricą (pod Czernomenem) – zwycięstwo Turcji nad Serbią i Bułgarami (26.IX.). Zagrożenie Hanoi ze strony Czamów. ROBERT II królem Szkocji (do 1390). IWAN SZYSZMAN carem Bułgarii Tyrnowskiej (do 1393). Władcy z różnych dynastii w Serbii (do 1459), ŁAZARZ HREBELJANOVIĆ księciem (do 1389). GO-ENYU cesarzem płn. Japonii (do 1382). Bunt pospólstwa w Kolonii.
    1372 Danina Bizancjum dla Turcji (do 1402). MOHAMMAD IV sułtanem Marynidów (do 1374). Wojna węgiersko-litewska. NYNAJE MARJAM cesarzem Etiopii (do 1382).
    1373 Pierwsza śluza komorowa dla regulacji różnic w poziomie wód (okolice Utrechtu). Walki wewnętrzne w Mołdawii (do 1375). Wyprawa turecka w Azji Mniejszej. Przejęcie Brandenburgii od Wittelsbachów przez KAROLA IV. MARIAM królem Małej Armenii (do 1374).
    1374 Przywilej LUDWIKA dla szlachty polskiej w Koszycach. Stale łamane zawieszenie broni między Francją a Anglią. LEON V królem Małej Armenii (do 1375). U WANG królem Korei (do 1388). URUS chanem Złotej Ordy (do 1375). AHMAD sułtanem Marynidów (do 1384). Śmierć FRANCESCO PETRARKI – poety włoskiego (Sonety do Laury).
    1375 Założenie Tenochtitlan w dolinie Meksyku, początki Azteków jako lenników Tepaneków. STEFAN hospodarem Mołdawii. OLAF królem Danii (do 1387), regencja MAŁGORZATY (do 1387). Podbój Małej Armenii przez Mameluków. Krótkie rządy TUKTAKIJI w Złotej Ordzie, TEMÜR MELIK nowym chanem (do 1377). MUDŻAHID królem Bahmanidów (do 1378). Śmierć GIOVANNI BOCCACCIO – pisarza włoskiego (Dekameron).
    1376 - 1379 WSPÓŁRZĄDY JANA V I ANDRONIKA IV PALEOLOGÓW W BIZANCJUM.
    1376 Królestwo Bośni (do 1463), TVRTKO I pierwszym królem (do 1391), bogomilizm religią państwową. Parlament instytucją stałą w Anglii, wotum nieufności (impeachment) dla zaopatrzeniowców armii. Powrót GRZEGORZA XI do Rzymu, koniec „niewoli awiniońskiej” papieży, interdykt na Florencję, masakra buntowników w Cesenie (kardynał ROBERT Z GENEWY). Najazd litewski na Polskę. Walki wewnętrzne w Mołdawii (do 1377).
    1377 Pogłówne w Anglii. Porozumienie portugalsko-genueńskie. Wojna węgiersko-litewska. RYSZARD II królem Anglii (do 1399). MARIA królową Sycylii (do 1402). Współrządy KIEJSTUTA i JAGIEŁŁY na Litwie (do 1382), wojna domowa (do 1381). HARIHARA II władcą Widżajanagaru (do 1404). MAMAJ chanem Złotej Ordy (do 1380). RADU I hospodarem Wołoszczyzny (do 1384). PIOTR I MUŞAT hospodarem Mołdawii (do 1391). Śmierć GUILLAUME’A DE MACHAUT – poety i kompozytora francuskiego, IBN BATTUTY – podróżnika arabskiego.
    1378 - 1389 PONTYFIKAT URBANA VI.
    1378 Powstanie ciompich (gręplarzy wełny) we Florencji. Pierwsze zwycięstwo Moskwy nad Tatarami. WACŁAW IV LUKSEMBURSKI królem Niemiec (do 1400) i Czech (do 1419). Wielka schizma zachodnia (do 1417): antypapież KLEMENS VII (do 1394) rezydujący w Awinionie popierany przez Francję, Sabaudię, Szkocję, niektóre kraje niemieckie, Neapol, Sycylię, Sardynię, Kastylię, Aragonię i Portugalię; papież URBAN VI popierany przez Rzeszę, Flandrię, większą część Italii, Anglię, Węgry, Polskę, Danię, Szwecję i Norwegię. Krótkie rządy DAWUDA I w Królestwie Bahmanidów, MOHAMMAD II nowym królem (do 1397). Wojna węgiersko-wenecka (do 1381). Prawo górnicze w Kastylii.
    1379 - 1390 PANOWANIE JANA V PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1379 JAN I królem Kastylii (do 1390). Wprowadzenie pogłównego w Anglii – protesty społeczne.
    1380 DŻAJASTITIA królem Nepalu (do 1400), rozkwit państwa. Unia personalna norwesko-duńska (do 1814), dynastia Estridsenów (do 1448), OLAF V królem (do 1387), regencja MAŁGORZATY (do 1387). Śmierć BERTRANDA DU GUESCLINA. KAROL VI SZALONY królem Francji (do 1422). Pogłówne w Anglii – ukształtowanie się opozycji. Bitwa na Kulikowym Polu – zwycięstwo Moskwy (DYMITR DOŃSKI) nad Złotą Ordą (8.IX.), obalenie MAMAJA – TOCHTAMYSZ chanem Złotej Ordy (do 1395).
    1381 Powstanie chłopskie WATA TYLERA i JOHNA BALLA w Anglii. Opanowanie Kermanu przez Turcję. Powstanie ludowe FILIPA VAN ARTEVELDE we Flandrii (do 1382). Opozycja wewnątrzkościelna w Anglii (JOHN WYCLIF). Przywilej LUDWIKA dla Kościoła w Polsce. Działalność malarza MELCHIORA BROEDERLAMA Z YPERN we Flandrii i Burgundii (do 1409). Wojna wenecko-genueńska, bitwa pod Chioggią – zwycięstwo Wenecji. Dynastia Burdżytów w Państwie Mameluków (do 1517). Uwięzienie KIEJSTUTA przez JAGIEŁŁĘ na Litwie. Śmierć JANA VAN RUUSBROECA – mistyka flamandzkiego.
    1382 JAGIEŁŁO wielkim księciem Litwy (do 1392). Zajęcie Hamidu przez Turcję. Pomoc francuska dla hrabiego Flandrii LUDWIKA DE MÂLE, bitwa pod Roosebeke – klęska powstańców, śmierć FILIPA VAN ARTEVELDE. Zamordowanie KIEJSTUTA. Wyprawa tatarska (TOCHTAMYSZ) na Moskwę, zdobycie jej i spalenie, ponowna zależność Rusi od Złotej Ordy. Bezkrólewie w Polsce (do 1384). Zjednoczenie Burgundii. KONRAD ZÖLLNER VON ROTENSTEIN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1390). JAKUB I królem Cypru (do 1398). Zamordowanie JOANNY, królowej Neapolu (22.V.). KAROL III MAŁY królem Neapolu (do 1386). DAWID I cesarzem Etiopii (do 1411). GO-KOMATSU cesarzem płn. Japonii (do 1392). MARIA królową Węgier (do 1385).
    1383 Bezkrólewie w Portugalii, wojna stanowa (do 1385). Wojna domowa w Wielkopolsce. GO-KAMEYAMA cesarzem płd. Japonii (do 1392). Krucjata biskupa Norwich HENRYKA DESPENSERA przeciw hrabiemu Flandrii, spustoszenie kraju.
    1384 Śmierć LUDWIKA DE MÂLE, przejęcie Flandrii przez Burgundię. JADWIGA królem Polski (do 1399). Wojna angielsko-szkocka (do 1385). DAN I hospodarem Wołoszczyzny (do 1386). MUSA sułtanem Marynidów (do 1386). Śmierć JOHN’A WICLIFA – teologa i reformatora angielskiego.
    1385 Wyprawa tatarska na Azerbejdżan. Układ polsko-litewski w Krewie (zawarcie unii personalnej). Zabiegi na rzecz usunięcia schizmy (arcybiskup Cambrai PIOTR D’AILLY, kanclerz Uniwersytetu Paryskiego JEAN GERSON, MIKOŁAJ CLÉMANGES). Współrządy MARII i KAROLA II na Węgrzech (do 1386). Dynastia Aviz w Portugalii (do 1580), JAN I WIELKI królem (do 1433), poparcie Portugalii dla URBANA VI. Bitwa pod Aljubarrota – zwycięstwo Portugalii (JAN I) nad Kastylią (14.VIII.).
    1386 Zamordowanie KAROLA II (III) Z DURAZZO w Wyszehradzie (II.). Opanowanie Korfu przez Wenecję. Zjednoczenie Szlezwiku-Holsztynu. Bitwa pod Sempach – zwycięstwo Szwajcarów nad Habsburgami, legenda o WINKELRIEDZIE (ARNOLD ZE STANS). Założenie uniwersytetów w Heidelbergu i Budzie. Zakładanie klasztoru augustianów w Windesheim k/Zwolle (do 1387).
    Opanowanie Niszu przez Turcję. Przymierze portugalsko-angielskie. Chrzest JAGIEŁŁY w Krakowie i jego ślub z JADWIGĄ, dynastia Jagiellonów w Polsce (do 1572), WŁADYSŁAW II JAGIEŁŁO królem (do 1434). ROBIN VON ELZ mistrzem inflanckim (do 1389). WŁADYSŁAW królem Neapolu (do 1414). Krótkie rządy MOHAMMADA V w Maroku, MOHAMMAD VI nowym sułtanem Marynidów (do 1387). MIRCZA STARY hospodarem Wołoszczyzny (do 1395). WILHELM (do 1406) i LEOPOLD IV GRUBY (do 1411) książętami Austrii z linii leopoldyńskiej. MARIA królową Węgier (do 1387).
    1387 Chrystianizacja Litwy w obrządku rzymskim. Hospodarstwo Mołdawskie lennem Polski (do 1497). Rządy tureckie w Salonikach (do 1402). Dynastia Luksemburgów na Węgrzech (do 1437), ZYGMUNT LUKSEMBURSKI królem (do 1437). JAN I królem Aragonii (do 1396). MAŁGORZATA I królową Danii i Norwegii (do 1397). MOHAMMAD III sułtanem Delhi (do 1388). AHMAD (po raz drugi) sułtanem Marynidów (do 1393).
    1388 Wyprawy tureckie na płn. Bułgarię, zdobycie Sofii. Przywilej dla szlachty polskiej w Piotrkowie. Nieudana wyprawa tatarska na Transoksanię. Bitwa pod Näfels – zwycięstwo Szwajcarów nad Habsburgami, utrwalenie niezależności politycznej Szwajcarów. Zajęcie Chorezmu przez TIMURA. Założenie uniwersytetu w Kolonii. Śmierć przywódcy feudałów japońskich, NITTY w bitwie z armią szoguna. Opanowanie przez Moskwę – Kaługi, Władymira, Staroduba, Galicza, Kostromy i Biełooziera. CHANG WANG królem Korei (do 1389). TUGHLUK II sułtanem Delhi (do 1389). Wojna Flandrii z Hanzą (do 1392).
    1389 Podbój Persji przez TIMURA, opanowanie Chorasanu, Mezopotamii i Zakaukazia, najazd na Złotą Ordę. Ustanowienie Święta Nawiedzenia Matki Boskiej (URBAN VI). Despotat Serbii (do 1463), STEFAN LAZAREVIĆ pierwszym despotesem (do 1427). Bitwa na Kosowym Polu – zwycięstwo Turcji nad Serbią i Bośnią, śmierć ŁAZARZA HREBELJANOVICIA, zamordowanie sułtana Turcji, MURADA I (MIŁOSZ OBILIĆ) – (15.VI.). KONGYANG WANG królem Korei (do 1392). WASYL I wielkim księciem moskiewskim (do 1425). BAJAZYT I BŁYSKAWICA sułtanem Turcji (do 1402). ABU BAKR sułtanem Delhi (do 1390). Panowanie duńskie w Szwecji (do 1439), MAŁGORZATA I królową (do 1397). ALBRECHT hrabią Holandii (do 1404). Sejm Rzeszy w Eger (zakaz zrzeszania się miast w konfederacje czy związki).
    XIV - XV WIEK 1389 - 1404 PONTYFIKAT BONIFACEGO IX.
    1390 WSPÓŁRZĄDY JANA V I JANA VII PALEOLOGÓW W BIZANCJUM.
    1390 WENNEMAR VON BRÜGGENEI mistrzem inflanckim (do 1401). Opanowanie Saruchanu, Aydinu, Mentese i Tekke przez Turcję. Zamieszki we Wrocławiu (do 1393). HENRYK III CHOROWITY królem Kastylii (do 1406). Pogromy Żydów w Walencji (9.VII.), Barcelonie (22.VII.), Palmie i Geronie (5.VIII.). ROBERT III królem Szkocji (do 1406). MOHAMMAD III (po raz drugi) sułtanem Delhi (do 1394).
    1391 PANOWANIE JANA V PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    XIV - XV WIEK
    1391 - 1425 PANOWANIE MANUELA II PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1391 Kanonizacja ŚW. BRYGIDY SZWEDZKIEJ. Założenie uniwersytetu w Ferrarze. Najazd TIMURA na Złotą Ordę. Przymusowe chrzesty Żydów w Kastylii. KONRAD VON WALLENRODE wielkim mistrzem krzyżackim (do 1393). STEFAN DABISZA królem Bośni (do 1395).
    ROMAN I hospodarem Mołdawii (do 1393). Powstanie ludowe na Majorce.
    1392 Zjednoczenie Japonii (YOSHIMITSU), okres Muromachi (do 1573), GO-KOMATSU cesarzem (do 1412). Dynastia Li w Korei (do 1910), Seul stolicą, TAEJO królem (do 1398). Opanowanie Skopje przez Turcję. Założenie uniwersytetu w Erfurcie. Ugoda w Ostrowcu (rządy namiestnicze WITOLDA na Litwie (do 1401)). Pierwsze przejawy choroby umysłowej u króla Francji, KAROLA VI (objęcie steru rządów przez FILIPA ŚMIAŁEGO i JANA księcia Berry), Rada Regencyjna (do 1422). LUDWIK księciem Orleanu (do 1407). Wyodrębnienie się Hercegowiny z Królestwa Bośni, SANDALJ HRANIĆ KOSACZA księciem (do 1435).
    1393 Założenie arcybiskupstwa w Lizbonie. ABD AL-AZIZ II sułtanem Marynidów (do 1396). STEFAN I hospodarem Mołdawii (do 1399). Bitwa pod Tyrnowem – zwycięstwo Turcji nad Bułgarami, śmierć IWANA SZYSZMANA, podbój Bułgarii Tyrnowskiej przez Turcję. KONRAD VON JUNGINGEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1407). JERZY VII królem Gruzji (do 1405).
    1394 Wygnanie Żydów z Francji i Anglii. Najazd TIMURA na Złotą Ordę (do 1395). Antypapież BENEDYKT XIII w Awinionie (do 1423). Apele papieża BONIFACEGO IX o krucjatę antyturecką. Krótkie rządy SIKANDARA I w Delhi, MAHMUD II nowym sułtanem (do 1413).
    1395 Zwycięstwo wojsk wołoskich (MIRCEA STARY) nad Turkami w bitwie na równinie Rowina. Atak TIMURA na Krym (Sudak). Podbój Despotatu Dobrudży przez Turcję i blokada Konstantynopola. Księstwo Mediolanu w Italii (do 1499), dynastia Viscontich (do 1447). HELENA królową Bośni (do 1398). TEMÜR KUTLUG chanem Złotej Ordy (do 1401). WŁAD UZURPATOR hospodarem Wołoszczyzny (do 1396). ALBRECHT IV CIERPLIWY księciem Austrii z linii albertyńskiej (do 1404).
    1396 Przedłużenie zawieszenia broni między Francją i Anglią o 20 lat. MIRCZA STARY (po raz drugi) hospodarem Wołoszczyzny (do 1418). Podbój Bułgarii Widyńskiej przez Turcję, zhołdowanie Wołoszczyzny. HUITZILIHUITL władcą Azteków (do 1403). Bitwa pod Nikopolis – zwycięstwo Turcji (BAJAZYT I) nad krzyżowcami (ZYGMUNT LUKSEMBURSKI), JAN Z NEVERS w niewoli (25.IX.). MARCIN LUDZKI królem Aragonii (do 1410). ABDULLAH sułtanem Marynidów (do 1398).
    1397 Krótkie rządy TAHAMTANA, DAWUDA II w Królestwie Bahmanidów, FIRUZ nowym królem (do 1422). Unia personalna Danii, Szwecji i Norwegii w Kalmarze (do 1527), współrządy MAŁGORZATY I i ERYKA VII POMORSKIEGO (do 1412).
    1398 Gotlandia (do 1407) i Żmudź (do 1411) pod rządami Zakonu Krzyżackiego. OSMAN III sułtanem Marynidów (do 1420). Najazd TIMURA na Indie, zwycięska bitwa pod Delhi i jego zdobycie, rozpad Sułtanatu Delhijskiego na państwa muzułmańskie i hinduistyczne. JANUS królem Cypru (do 1432). STEFAN OSTOJA królem Bośni (do 1404). CZIEN WĘN cesarzem Chin (do 1402). CHONGJONG królem Korei (do 1400).
    1399 Detronizacja RYSZARDA II i prawdopodobne jego zgładzenie, HENRYK IV LANCASTER królem Anglii (do 1413). Apele Bizancjum o pomoc przeciw Turkom do dworów Francji, państw Italii i Anglii. Bitwa nad rzeką Worsklą – zwycięstwo Tatarów nad Litwą, zahamowanie ekspansji litewskiej na wschodzie. VODU IUGA hospodarem Mołdawii (do 1400).
    1400 Uzurpacja HO QUI LY w Wietnamie (do 1406). Wyprawa TIMURA na Turcję (do 1402). Odnowienie uniwersytetu w Krakowie. Wojna angielsko-szkocka. Detronizacja WACŁAWA IV w Rzeszy, RUPRECHT WITTELSBACH Z PALATYNATU królem Niemiec (do 1410). TAEJONG królem Korei (do 1418). Działalność malarzy braci VAN LIMBURG w Berry. Założenie Malakki. ALEKSANDER DOBRY hospodarem Mołdawii (do 1432). Śmierć GEOFFREY’A CHAUCERA – poety angielskiego.
    XV WIEK
    1401 WITOLD wielkim księciem Litwy (do 1430), odnowienie unii polsko-litewskiej w Wilnie i Radomiu. KONRAD VON VIETINGHOFF mistrzem inflanckim (do 1413). Wyprawa krzyżacka na Litwę. Spór literacki we Francji o „Roman de la Rose” (do 1402). SZADI BEG chanem Złotej Ordy (do 1407).
    1402 Bitwa pod Ankarą – zwycięstwo TIMURA nad Turcją, BAJAZYT I w niewoli (20.VII.), zatrzymanie ekspansji tureckiej, odtworzenie dawnych księstw w Azji Mniejszej. MARCIN I MŁODSZY królem Sycylii (do 1409). Wojna angielsko-szkocka. Wyprawa krzyżacka na Litwę. Założenie uniwersytetu w Würzburgu. Przebudowa Pekinu (do 1407). SULEJMAN I CZELEBI sułtanem Turcji (do 1409), kryzys państwowy (wojna domowa między SULEJMANEM, MUSĄ i MEHMEDEM) – (do 1413). JUNG LO cesarzem Chin (do 1424). Rządy Bizancjum w Salonikach (do 1430).
    1403 CHIMALPOPOCA władcą Azteków (do 1428). Serbski hołd (STEFAN LAZAREVIĆ) dla Węgier. Wyprawa hiszpańska (RUY GONÇALVES DE CLAVIJO) na dwór TIMURA do Samarkandy (do 1406).
    1404 - 1406 PONTYFIKAT INNOCENTEGO VII.
    1404 Pokój Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim w Raciążu (pozostanie Żmudzi przy Krzyżakach). TVRTKO II królem Bośni (do 1409). JAN Z NEVERS księciem Burgundii (do 1419). ALBRECHT V księciem Austrii z linii albertyńskiej (do 1439). WIRUPAKSZA I władcą Widżajanagaru (do 1405). WILHELM VI hrabią Holandii (do 1417). Śmierć CLAESA SLUTERA – rzeźbiarza niderlandzkiego.
    1405 Śmierć TIMURA. Założenie uniwersytetu w Turynie. Najstarsza w Europie katedra matematyki i astronomii (Kraków). BUKKA II władcą Widżajanagaru (do 1406). Wykupienie Ziemi Dobrzyńskiej przez Polskę od Zakonu Krzyżackiego. Wyprawy morskie admirała CZENG HO (do 1433), kontrola Chin nad południowym szlakiem handlu międzykontynentalnego – zwierzchnictwo nad Malakką przeciw Syjamowi. KONSTANTYN I królem Gruzji (do 1411). Śmierć FILIPA DE MÉZIČRES – poety i publicysty francuskiego.
    1406 - 1415 PONTYFIKAT GRZEGORZA XII.
    1406 Wietnam pod panowaniem Chin (do 1428). Pozyskanie Brabancji dla Burgundii (ANTONI BURGUNDZKI). DEWARAJA I władcą Widżajanagaru (do 1422). JAN II królem Kastylii (do 1454). Wojna litewsko-moskiewska (do 1408). JAKUB I królem Szkocji (do 1437). Linia styryjska (ERNEST ŻELAZNY (do 1424)) i linia tyrolska (FRYDERYK IV (do 1439)) w Austrii. Śmierć IBN CHALDUNA – historyka arabskiego.
    1407 Zamordowanie LUDWIKA ORLEAŃSKIEGO w Paryżu z polecenia JANA Z NEVERS (23.XI.) i jego ucieczka do Flandrii, wojna domowa we Francji – Orlean przeciw Burgundii (do 1435). ULRYK VON JUNGINGEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1410). Kryzys państwowy Złotej Ordy.
    1408 Mowa JEAN’A PETITA w Paryżu (uzyskanie przebaczenia królewskiego przez JANA Z NEVERS). Powstanie antytureckie w zach. Bułgarii (KONSTANTYN). Psków i księstwa wierchowskie pod panowaniem Litwy. Zwycięstwo JANA Z NEVERS nad mieszczanami Ličge i uzyskanie przez niego przydomka JANA BEZ TRWOGI (NIEUSTRASZONEGO). Ogłoszenie przez Uniwersytet Paryski pozbawienia godności papieskiej BENEDYKTA XIII z Awinionu, wypowiedzenie posłuszeństwa antypapieżowi przez króla Francji, KAROLA VI.
    1409 - 1411 WIELKA WOJNA MIĘDZY POLSKĄ, LITWĄ A ZAKONEM KRZYŻACKIM.
    1409 STEFAN OSTOJA (po raz drugi) królem Bośni (do 1418). Powstanie antykrzyżackie na Żmudzi. Gotlandia pod rządami Danii (do 1645). MARCIN II STARSZY królem Sycylii (do 1410). MUSA sułtanem Turcji (do 1413). Założenie uniwersytetu w Lipsku. Sobór w Pizie (złożenie z urzędu BENEDYKTA XIII i GRZEGORZA XII, wybranie nowego papieża ALEKSANDRA V (do 1410), nieuznanie tej decyzji przez obydwu papieży).
    1410 Papież pizański JAN XXIII (do 1414). Wojna domowa we Francji, arystokraci (BERNARD D’ARMAGNAC) przeciw Burgundii (do 1453). Bitwa pod Grunwaldem – zwycięstwo Polski i Litwy nad Zakonem Krzyżackim, śmierć ULRYKA VON JUNGINGENA (15.VII.). HENRYK VON PLAUEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1413). Orda Uzbecka w Azji Centralnej (do 1512). Bezkrólewie w Aragonii (do 1412). Pierwsza rozprawa poświęcona opisowi maszyn – „Bellifortis” (KONRAD KRYESER). BLANKA królową Sycylii (do 1412). ZYGMUNT LUKSEMBURSKI królem Niemiec (do 1437), antykról JODOK LUKSEMBURSKI w Niemczech (do 1411).
    1411 I pokój toruński między Polską, Litwą a Zakonem Krzyżackim (Żmudź do śmierci WITOLDA przy Litwie). Założenie uniwersytetu w St. Andrews (Szkocja). Nadanie Brandenburgii Hohenzollernom przez ZYGMUNTA LUKSEMBURSKIEGO. TEODOR I cesarzem Etiopii (do 1414).
    1412 Wystąpienie JANA HUSA w Pradze (reforma Kościoła), klątwa papieska i interdykt na miasto. Opanowanie przez Szwajcarów terenów wokół dolnego biegu rzeki Aare. Sojusz ZYGMUNTA LUKSEMBURSKIEGO z Polską w Lubowli, zastaw 13 miast spiskich na rzecz Polski. Prośba Armaniaków do Anglii o pomoc przeciw Burgundii. Rygorystyczne zarządzenia wobec Żydów w Nawarze (KATARZYNA). SHOKO cesarzem Japonii (do 1428). Dynastia Trastamare w Aragonii (do 1516), FERDYNAND I królem Aragonii i Sycylii (do 1416). ERYK VII POMORSKI królem Danii, Szwecji (do 1439) i Norwegii (do 1442). ALEKSANDER I królem Gruzji (do 1442).
    1413 Odnowienie unii polsko-litewskiej w Horodle. Założenie uniwersytetu w Aix. Pozorne zawieszenie broni między Burgundią a Armaniakami, Paryż w ręku Armaniaków – powstanie ludowe (SIMON CABOCHE). Powstanie antyfeudalne (BEDRETTIN MAHMUD SIMAWI) w Azji Mniejszej i Rumelii (do 1419). DYTRYK TORK mistrzem inflanckim (do 1415). HENRYK V LANCASTER królem Anglii (do 1422). MEHMED I ZAPAŚNIK sułtanem Turcji (do 1421). DAULAT CHAN LODI sułtanem Delhi (do 1414).
    1414 Ekspansja islamu z Malakki. Sobór w Konstancji (odnowienie jedności Kościoła, reforma, głosowanie według nacji, periodyczne zwoływanie soborów powszechnych, zwalczanie błędnych nauk HUSA i WICLIFA, konkordaty z różnymi krajami) – (do 1418), proces JANA HUSA (do 1415). Przymierze angielsko-burgundzkie (do 1435). Powstanie arcybiskupstwa we Lwowie. Wojna Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim. Ruch lollardów w Anglii. MICHAŁ KÜCHMEISTER wielkim mistrzem krzyżackim (do 1422). CHIDR CHAN sułtanem Delhi (do 1421). JOANNA II królową Neapolu (do 1435). IZAAK cesarzem Etiopii (do 1429).
    1415 Zajęcie Ceuty przez Portugalię. Sobór w Konstancji: rezygnacja z funkcji papieża GRZEGORZA XII, usunięcie z urzędu antypapieża BENEDYKTA XIII i papieża pizańskiego JANA XXIII, elekcja nowego papieża (do 1417), spalenie na stosie JANA HUSA jako heretyka. Bitwa pod Azincourt – zwycięstwo Anglii nad Francją, śmierć ANTONIEGO BURGUNDZKIEGO, KAROL ORLEAŃSKI w niewoli (25.X.), opanowanie Normandii przez Anglię. ZYGFRYD LANDER VON SPANHEIM mistrzem inflanckim (do 1424). FRYDERYK I elektorem Brandenburgii (do 1440).
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

  10. #10
    Mage of the Lesser Tower
    Join Date
    Jun 2007
    Location
    Płońsk
    Posts
    264
    1416 Opanowanie przez Szwajcarów terenów wokół środkowego i górnego biegu Rodanu (m.in. przełęczy Św. Bernarda, Simplon). ALFONS V WSPANIAŁY królem Aragonii i Sycylii (do 1458). Księstwo Sabaudii w Italii (do 1720). Spalenie na stosie husyty HIERONIMA Z PRAGI w Konstancji. Nieudana misja pojednawcza ZYGMUNTA LUKSEMBURSKIEGO w Anglii i Francji, przymierze niemiecko-angielskie.
    1417 - 1431 PONTYFIKAT MARCINA V.
    1417 Rządy JAKOBEI BAWARSKIEJ w Holandii (do 1419). Wojna turecko-wenecka. Koniec Wielkiej Schizmy w Kościele katolickim. Negocjacje MARCINA V z JOANNĄ II i kondotierem BRACCIM w sprawie wolnego wstępu do Rzymu (do 1420). Najazd angielski na Normandię.
    1418 Oblężenie Rouen przez Anglików (do 1419), rządy Burgundczyków i Anglików w Paryżu (zamordowanie hrabiego ARMAGNACA) – (do 1436), rozbicie parlamentu francuskiego, powstanie cechów, rozłam w rządzie (JAN NIEUSTRASZONY w Paryżu, delfin KAROL w Bourges). STEFAN OSTOJIĆ królem Bośni (do 1420). SEJONG królem Korei (do 1450). MICHAŁ hospodarem Wołoszczyzny (do 1420). Śmierć JEAN’A DE MONSTREUIL’A – humanisty francuskiego.
    1419 Zamordowanie JANA NIEUSTRASZONEGO na moście nad rzeką Yonne w Montereau przez zwolenników delfina. Wojna Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim. Założenie uniwersytetu w Rostock. Zdobycie Rouen przez Anglię. Wznowienie ekspansji tureckiej w Europie i Azji Mniejszej, zdobycie Albanii. Początki systematycznej penetracji zachodnich brzegów Afryki przez Portugalię (HENRYK ŻEGLARZ), odkrycie Madery. FILIP DOBRY księciem Burgundii (do 1467). JAN BAWARSKI hrabią Holandii (do 1425). ZYGMUNT LUKSEMBURSKI królem Czech (do 1437), powstanie husytów w kraju.
    1420 - 1434 WOJNY HUSYCKIE W CZECHACH.
    1420 Bitwa na Witkowej Górze – zwycięstwo husytów (JAN ŽIŽKA) nad ZYGMUNTEM LUKSEMBURSKIM (14.VII.), podział husytów na utrakwistów (umiarkowani) i taborytów (radykałowie), wyprawa husycka na Pożoń, nieudane rokowania husytów o objęcie tronu czeskiego przez JAGIEŁŁĘ lub WITOLDA (do 1424). RADU PRAZNAGLAVA hospodarem Wołoszczyzny (do 1422). Założenie klasztoru w Camaldoli (Italia). TVRTKO II (po raz drugi) królem Bośni (do 1443). Chanat Syberyjski (do 1598). ABD AL-MALIK II sułtanem Marynidów (do 1465). Układ w Troyes (HENRYK V następcą tronu francuskiego i regentem (do 1422), uroczysty wjazd wraz z KAROLEM VI do Paryża, kontynuacja walki przeciw Anglii przez delfina KAROLA, Stany Generalne we Francji. Działalność malarza niderlandzkiego ROBERTA CAMPINA w zach. Europie (do 1444).
    1421 MUBARAK II sułtanem Delhi (do 1434). MURAD II sułtanem Turcji
    (do 1451). Wyprawa husycka na Łużyce. Śmierć JEAN’A LE MEINGRE’A – pisarza francuskiego.
    1422 Śmierć HENRYKA V i KAROLA VI, HENRYK VI LANCASTER królem Anglii i Francji (do 1461), regentem we Francji JAN Z BEDFORDU, delfin KAROL królem Francji jako KAROL VII (do 1461). Wojna Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim, pokój nad jeziorem Melno (Żmudź bez warunku dożywocia przy Litwie, uzyskanie Nieszawy przez Polskę). Przywilej w Czerwińsku dla szlachty polskiej. Założenie uniwersytetu w Dôle. Działalność malarza niderlandzkiego JANA VAN EYCKA w Hadze. Misja polska (ZYGMUNT KORYBUTOWICZ) do Czech (do 1423). PAWEŁ VON RUSDORF wielkim mistrzem krzyżackim (do 1441). AHMAD I królem Bahmanidów (do 1436). DAN II hospodarem Wołoszczyzny (do 1426). Krótkie rządy RAMACZANDRY w Imperium Widżajanagaru, WIRAWIDŻAJA I nowym władcą (do 1426).
    Śmierć EUSTACHEGO DESCHAMPS – poety francuskiego.
    1423 Spotkanie JAGIEŁŁY z ZYGMUNTEM LUKSEMBURSKIM w Kieżmarku (odnowienie sojuszu, odwołanie KORYBUTOWICZA z Czech). Antypapieże: KLEMENS VIII, BENEDYKT XIV (do 1430) w Awinionie. Elektorat Saksonii w Rzeszy (do 1806). Statut warcki (modyfikacja prawa ziemskiego w Polsce). Aneksja księstw turkmeńskich w Azji Mniejszej przez Turcję (do 1427). Nieznane rękopisy PLATONA w Italii (uczeni bizantyjscy). Nieudane sobory w Pawii (zaraza) i Sienie (kilku biskupów).
    1424 Danina Bizancjum dla Turcji. Edykt wieluński JAGIEŁŁY przeciw husytom, powołanie KORYBUTOWICZA na tron czeski przez husytów (do 1431). ALBRECHT VI SZCZODRY księciem Austrii z linii styryjskiej (do 1453). HUNG SI cesarzem Chin (do 1425). CYSSE VON RUTENBERG mistrzem inflanckim (do 1433).
    1425 - 1448 PANOWANIE JANA VIII PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1425 Działalność JANA VAN EYCKA we Flandrii. WASYL II ŚLEPY wielkim księciem moskiewskim (do 1462), wojna domowa na Rusi (do 1445). Założenie uniwersytetu w Louvain. ŚUAN TĘ cesarzem Chin (do 1435). Rządy JAKOBEI BAWARSKIEJ (po raz drugi) w Holandii (do 1433).
    1426 RADU PRAZNAGLAVA (po raz drugi) hospodarem Wołoszczyzny (do 1427). DEWARAJA II władcą Widżajanagaru (do 1446). Bitwa pod Brouvershaven – zwycięstwo Burgundii (FILIP DOBRY) nad stronnikami JAKOBEI. Śmierć HUBERTA VAN EYCKA – malarza niderlandzkiego.
    1427 Walki wewnętrzne na Wołoszczyźnie (do 1431). Wyprawy husyckie na Austrię i Śląsk. JERZY BRANKOVIĆ despotesem Serbii (do 1456). Śmierć GENTILE DI FABRIANO – malarza włoskiego.
    1428 Traktat w Delft (FILIP DOBRY spadkobiercą Holandii i Zelandii). Oblężenie Orleanu przez Anglików (do 1429). Działalność JANA VAN EYCKA w Portugalii. Ruch husycki na Śląsku (do 1433). Dynastia Le w Wietnamie (do XVI w.). Wyprawa wenecka (NICCOLO DEI CONTI) do krajów arabskich, Indii, Cejlonu i wysp Archipelagu Sundajskiego (do 1453). ITZKOATL władcą Azteków (do 1440). GO-HANAZONO cesarzem Japonii (do 1464). Śmierć MASACCIA (TOMMASSA DI SER GIOVANNI) – malarza włoskiego.
    1429 Wystąpienie JOANNY D’ARC, odrodzenie siły oręża francuskiego w wojnie z Anglią, oswobodzenie Orleanu, powtórna koronacja KAROLA VII w Reims. Nieudane starania WITOLDA o koronę królewską. ANDRZEJ cesarzem Etiopii (do 1430). Śmierć JEAN’A GERSONA – kanclerza Uniwersytetu Paryskiego, CHRISTINE DE PISAN – poetki francuskiej, ALAINA CHARTIERA – poety francuskiego.
    1430 Ustanowienie Orderu Złotego Runa przez FILIPA DOBREGO i odziedziczenie przez niego Brabancji i Limburg. Wyprawa husycka na Norymbergę. Ujęcie JOANNY D’ARC przez Burgundczyków pod Compičgne i wydanie jej Anglikom. Zajęcie Salonik przez Turcję. Założenie uniwersytetu w Barcelonie. Przywilej w Jedlni dla szlachty polskiej. Zniszczenie Państwa Tepaneków przez Azteków. Wprowadzenie cenzusu majątkowego przy wyborach do izby niższej w Anglii. BOLESŁAW ŚWIDRYGIEŁŁO wielkim księciem Litwy (do 1432). TEKLE MARJAM cesarzem Etiopii (do 1433).
    1431 - 1447 PONTYFIKAT EUGENIUSZA IV.
    1431 Spalenie na stosie JOANNY D’ARC w Rouen przez Anglików. Wyprawa polska przeciw ŚWIDRYGIELLE, najazd krzyżacki na Wielkopolskę. Inwazja Tajów na Kambodżę (do 1432). Założenie uniwersytetu w Poitiers. Odkrycie Azorów przez Portugalię. ALEKSANDER ALDEA hospodarem Wołoszczyzny (do 1434). Bitwa pod Domazlicami – zwycięstwo husytów (PROKOP WIELKI) nad krucjatą (GIULANO CESARINI) – (14.VIII.). Sobór w Bazylei (dekrety reformatorskie w sprawie teorii koncyliarnej) – (do 1449), zabiegi EUGENIUSZA IV o rozwiązanie soboru (do 1433). RENÉ DOBRY księciem Lotaryngii (do 1453).
    1432 ZYGMUNT KIEJSTUTOWICZ wielkim księciem Litwy (do 1440), wojna domowa w kraju (do 1435), odnowienie unii polsko-litewskiej w Grodnie. Wyprawa husycka na Brandenburgię. Zdobycie Angkoru przez Tajów. Początek kolonizacji Azorów przez Portugalczyków. JAN II królem Cypru (do 1458). ELIASZ hospodarem Mołdawii (do 1433).
    1433 Uznanie soboru w Bazylei przez EUGENIUSZA IV, ugoda soboru z utrakwistami (kompaktaty praskie). Wyprawa polsko-husycka przeciw Zakonowi Krzyżackiemu. Rządy księcia Galicza, JERZEGO w Moskwie (do 1434). Holandia w składzie Burgundii (do 1477). Koronacja ZYGMUNTA LUKSEMBURSKIEGO na cesarza rzymskiego przez EUGENIUSZA IV w Rzymie. EDWARD królem Portugalii (do 1438). Stopniowe izolowanie się Chin od świata (zakaz wszelkiej działalności kupcom z południa kraju). Krótkie rządy SYRUE JEZUSA w Etiopii, AMDE JEZUS nowym cesarzem (do 1434). FRANKE VON KERSKORFF mistrzem inflanckim (do 1435). STEFAN hospodarem Mołdawii (do 1435).
    1434 Rewolucja antypapieska COLONNÓW w Rzymie, ucieczka EUGENIUSZA IV do Florencji i pobyt w tym mieście (do 1447). Bitwa pod Lipanami – zwycięstwo krucjaty i utrakwistów nad taborytami (30.V.), upadek ruchu husyckiego w Czechach. Dynastia Medyceuszy we Florencji (do 1737). Wojna domowa w Szwecji przeciw Duńczykom (do 1436). RENÉ DOBRY księciem Anjou i hrabią Prowansji (do 1480). Odzyskanie Moskwy przez WASYLA II. WŁADYSŁAW III WARNEŃCZYK królem Polski (do 1444). Phnom Penh stolicą Khmerów. Konstrukcja pierwszej prasy drukarskiej z ruchomymi czcionkami (JOHANN GUTENBERG). ZERA JAKUB cesarzem Etiopii (do 1468). Okrążenie przyl. Bojador przez Portugalczyków (GIL EANES). WŁAD DIABEŁ hospodarem Wołoszczyzny. MOHAMMAD IV sułtanem Delhi (do 1445).
    1435 Nieudane rokowania pokojowe angielsko-francuskie w Arras, pojednanie francusko-burgundzkie (uznanie przez KAROLA VII niezależności Burgundii). ENGELBREKT ENGELBREKTSSON naczelnikiem Szwecji (do 1436). CZĘNG TUNG cesarzem Chin (do 1449). Wojna domowa w Neapolu (do 1442). Bitwa pod Wiłkomierzem – zwycięstwo Polski i Litwy nad ŚWIDRYGIEŁŁĄ, Zakonem Krzyżackim i Inflanckim, śmierć mistrza FRANKE VON KERSKORFFA i KORYBUTOWICZA. STEFAN VUKCZIĆ księciem Hercegowiny (do 1466). ALEKSANDER ALDEA (po raz drugi) hospodarem Wołoszczyzny (do 1436). Wyspy Kanaryjskie pod zwierzchnictwem Kastylii. Współrządy ELIASZA (po raz drugi) i STEFANA w Mołdawii (do 1442). HENRYK VON BOCKENWORDE mistrzem inflanckim (do 1437).
    1436 Kompaktaty iglawskie między soborem bazylejskim a husytami. Powstanie w Brugii (do 1438). Wkroczenie KAROLA VII do Paryża. Uznanie ZYGMUNTA LUKSEMBURSKIEGO za króla w Czechach. Powstanie czeskiego Kościoła narodowego. Odkrycie Rio de Oro przez Portugalczyków (ALFONSO GONÇALVES BALDAIA). Zamordowanie naczelnika Szwecji, ENGELBREKTSSONA. WŁAD DIABEŁ (po raz drugi) hospodarem Wołoszczyzny (do 1442). AHMAD II królem Bahmanidów (do 1458).
    1437 Założenie uniwersytetu w Caen. Opozycja szlachecka w Polsce (do 1439). Zamordowanie JAKUBA I (hr. ATHOL) w Szkocji. JAKUB II królem Szkocji (do 1460). Ratyfikacja kompaktatów iglawskich przez sobór bazylejski, podporządkowanie papieża soborowi. Śmierć ZYGMUNTA LUKSEMBURSKIEGO, dynastia Habsburgów w Czechach (do 1471) i na Węgrzech (do 1439), ALBRECHT królem Czech i Węgier (do 1439).
    1438 Przeniesienie obrad soboru z Bazylei do Ferrary (do 1439) przez EUGENIUSZA IV, nieuznanie tego faktu przez część biskupów (zawieszenie papieża). Regencja KAROLA KNUTSSONA BONDE w Szwecji (do 1441). Sankcja pragmatyczna z Bourges (uregulowanie stosunków francusko-papieskich). Chanat Kazański w Syberii (do 1552). Wyprawy tureckie na Siedmiogród. Hegemonia Inków w Peru, IX INKA PACHACUTI YUPANQUI (do 1471). Budowa nowego muru w Chinach (do 1480). ALFONS V AFRYKAŃSKI królem Portugalii (do 1481). Dynastia Habsburgów w Niemczech (do 1740), ALBRECHT II królem (do 1439). Neapol w rękach RENÉ DOBREGO (do 1442).
    1439 Przeniesienie obrad soboru z Ferrary do Florencji (do 1443), unia Kościoła rzymskiego z greckim, ormiańskim, koptyjskim i syryjskim (6.VII.). Pogłówne we Francji (do 1789), szlachta i kler zwolnione z podatku. Zdobycie płn. Serbii przez Turcję. ZYGMUNT księciem Austrii z linii tyrolskiej (do 1453). Rozbicie sił opozycji szlacheckiej w Polsce w bitwie pod Grotnikami (ZBIGNIEW OLEŚNICKI). HEIDENREICH VINKE VON OWERBERG mistrzem inflanckim (do 1450). Złożenie EUGENIUSZA IV z urzędu przez sobór w Bazylei (5.XI.) – antypapież FELIKS V (do 1449).
    1440 „La Praguerie” – spisek francuskich wielmożów (z udziałem delfina LUDWIKA) przeciw KAROLOWI VII, zwolnienie KAROLA ORLEAŃSKIEGO z niewoli angielskiej. Powstanie Związku Pruskiego w Zakonie Krzyżackim. MONTEZUMA I WIELKI (ILHUICAMIN) władcą Azteków (do 1468), rozkwit cywilizacji, uprawa bawełny, ceramika, pismo piktograficzne, wyrób biżuterii, mistrzowska obróbka miedzi i złota, tkactwo. Dynastia Jagiellonów na Węgrzech (do 1444), WŁADYSŁAW królem (do 1444). Sułtanat Malakka na znacznej części Płw. Malajskiego (do 1511). Wykłady o PLATONIE we Florencji (GEORGIOS PLETHON). Zamordowanie KIEJSTUTOWICZA. KAZIMIERZ JAGIELLOŃCZYK wielkim księciem Litwy (do 1492). WŁADYSŁAW IV POGROBOWIEC królem Czech i księciem Austrii z linii albertyńskiej (do 1453). FRYDERYK III królem Niemiec (do 1493). KRZYSZTOF III królem Danii (do 1448). FRYDERYK II elektorem Brandenburgii (do 1470).
    1441 Założenie uniwersytetu w Bordeaux. KRZYSZTOF BAWARSKI królem Szwecji (do 1448). Udoskonalenie prasy drukarskiej (JOHANN GUTENBERG). Import afrykańskich niewolników do Portugalii. KONRAD VON ERLICHSHAUSEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1449). Przyłączenie Luksemburga do Burgundii. Śmierć JANA VAN EYCKA – malarza niderlandzkiego.
    1442 Wyparcie Anglików z płn. i zach. Francji. Panowanie aragońskie w Neapolu (do 1479), ALFONS I WSPANIAŁY królem (do 1458). BASARAB II hospodarem Wołoszczyzny (do 1443). STEFAN hospodarem Mołdawii (do 1443). KRZYSZTOF BAWARSKI królem Norwegii (do 1448). Węgierska kampania antyturecka (JAN HUNYADI) – (Żelazna Brama, Jalomica, Belgrad). WACHTANG IV królem Gruzji (do 1446).
    1443 Powstanie antytureckie w Albanii, uzyskanie niepodległości, JERZY KASTRIOTA SKANDERBEG władcą (do 1468). Węgierska kampania antyturecka (JAN HUNYADI, WŁADYSŁAW) – (do 1444). Chanat Krymski (do 1783), dynastia Girejów (do 1783), HADŻI GIREJ pierwszym chanem (do 1466). Pierwsza faktoria Europejczyków w Afryce (wyspa Arguim u ujścia rzeki Senegal w posiadaniu Portugalii). Księstwo Urbino w Italii (do 1631). Potwierdzenie prymatu papieża nad soborem, dokończenie obrad soboru florenckiego w Rzymie. WŁAD DIABEŁ (po raz trzeci) hospodarem Wołoszczyzny (do 1447). STEFAN TOMASZ królem Bośni (do 1461). Współrządy STEFANA i PIOTRA II w Mołdawii (do 1445).
    1444 Bandy wojskowe Armaniaków na terenie Bazylei (bitwa pod Sankt Jakob). Fawory metresy AGNES SOREL we Francji (do 1450). Opłynięcie Zielonego Przylądka przez Portugalczyków (DENIS DIAZ). Bezkrólewie w Polsce (do 1447). Dynastia Habsburgów na Węgrzech (do 1457), WŁADYSŁAW V POGROBOWIEC królem (do 1457), regencja HUNYADIEGO (do 1452). Zerwanie traktatu pokojowego przez WŁADYSŁAWA, wyprawa antyturecka, bitwa pod Warną – zwycięstwo Turcji nad krucjatą, śmierć WŁADYSŁAWA i legata papieskiego GIULANA CESARINIEGO (10.XI.).
    1445 Ślub króla Anglii HENRYKA VI z MAŁGORZATĄ, córką RENÉ DOBRYM, tytularnego króla Jerozolimy i Sycylii. Rajd okrętów burgundzkich w górę Dunaju. Założenie uniwersytetu w Katanii. STEFAN hospodarem Mołdawii (do 1447). Utworzenie armii stałej we Francji. ALAM SZAH sułtanem Delhi (do 1451). Opuszczenie Angkoru przez Khmerów.
    1446 Regulacja stosunków między papieżem a cesarzem i krajami niemieckimi (zawarcie konkordatów frankfurckich i wiedeńskich) – (do 1448). WIRAWIDŻAJA II władcą Widżajanagaru (do 1447). Osiągnięcie wybrzeży dzisiejszej Gwinei Bissau przez żeglarzy portugalskich (ALVARO FERNANDEZ). JERZY VIII królem Gruzji (do 1466). Śmierć FILIPPO BRUNELLESCHIEGO – architekta włoskiego.
    1447 - 1455 PONTYFIKAT MIKOŁAJA V.
    1447 Rokowania FILIPA DOBREGO z FRYDERYKIEM III (zdobycie tytułu królewskiego przez Burgundczyka). Portugalczycy w Zatoce Gwinejskiej, odkrycie ujścia rzek Gambii i Konga. KAZIMIERZ IV JAGIELLOŃCZYK królem Polski (do 1492). WŁADYSŁAW hospodarem Wołoszczyzny (do 1456). MALLIKARDŻUNA władcą Widżajanagaru (do 1465).
    1448 Dynastia Oldenburgów w Danii (do 1863), CHRYSTIAN I królem (do 1481). Ratyfikacja konkordatu frankfurckiego i wiedeńskiego przez MIKOŁAJA V. Stopniowa utrata ostatnich punktów oparcia we Francji przez Anglików (do 1453). Zastąpienie czcionek drewnianych – metalowymi przez GUTENBERGA, wynalezienie druku (Moguncja). KAROL VIII KNUTSSON BONDE królem Szwecji (do 1457). II bitwa na Kosowym Polu – zwycięstwo Turcji nad Węgrami (17-19.X.). PIOTR II (po raz drugi) hospodarem Mołdawii (do 1449).
    1449 - 1453 PANOWANIE KONSTANTYNA XI PALEOLOGA W BIZANCJUM.
    1449 Rozwiązanie soboru bazylejskiego, obradującego przy końcu w Lozannie. Uznanie zwierzchnictwa MIKOŁAJA V przez antypapieża FELIKSA V. Panowanie szwedzkie w Norwegii (do 1450), KAROL KNUTSSON BONDE królem (do 1450). Szykany antyżydowskie w Toledo (prawo „czystości krwi”). CZING TAI cesarzem Chin (do 1457). Krótkie rządy ALEKSANDRA w Mołdawii, BOGDAN II nowym hospodarem (do 1451).
    1450 Kardynał MIKOŁAJ Z KUZY w Niemczech i Niderlandach (ogłoszenie odpustu jubileuszowego i nawoływanie do wyprawy krzyżowej przeciw Turcji, reforma duchowieństwa świeckiego i zakonnego) – (do 1452). Działalność francuskiego kronikarza i poety OLIVIERA DE LA MARCHE w Burgundii (do 1480). Założenie uniwersytetów w Glasgow i Besançon. Powstanie chłopskie (JACK CADE) w Anglii, zdobycie Londynu – kontrakcja armii, porażka pod Heathfield. Panowanie duńskie w Norwegii (do 1814), dynastia Oldenburgów (do 1814), CHRYSTIAN I królem (do 1481). LUDWIK VON ERLICHSHAUSEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1467). MUNJONG królem Korei (do 1452). Dynastia Sforza w Mediolanie (do 1535), FRANCISZEK I SFORZA księciem (do 1466). JAN VON MENGEDE mistrzem inflanckim (do 1469).
    1451 Wojna szwedzko-duńska (do 1457). Wojna Flandrii z Hanzą (do 1474). MEHMED II ZDOBYWCA (FATIH) sułtanem Turcji (do 1481), pierwsze powstanie janczarów. BAHLUL LODI sułtanem Delhi (do 1489). PIOTR III ARON hospodarem Mołdawii (do 1452). Powstanie ludowe na Majorce. Śmierć ANTONIO PISANELLO – malarza włoskiego.
    1452 Koronacja FRYDERYKA III na cesarza rzymskiego przez MIKOŁAJA V w Rzymie. TANJONG królem Korei (do 1455). Bulla papieska (uzyskanie przez Portugalię monopolu na podboje zamorskie). ALEKSANDER (po raz drugi) hospodarem Mołdawii (do 1455).
    1453 Zatwierdzenie przez cesarza FRYDERYKA III tytułu arcyksiążęcego dla Habsburgów (WŁADYSŁAW POGROBOWIEC (do 1457), ALBRECHT VI SZCZODRY (do 1463), ZYGMUNT (do 1490)). Zdobycie Konstantynopola przez Turków (MEHMED II) – upadek Bizancjum, śmierć KONSTANTYNA XI na murach stolicy (29.V.), przemianowanie Konstantynopola na Stambuł (Istanbul) – nowa stolica Turcji (do 1923). Bitwa pod Châtillon – zwycięstwo Francji nad Anglią, koniec wojny stuletniej bez formalnego zakończenia, odzyskanie przez Francję Bretanii, Gaskonii, Akwitanii, Maine, Normandii, Ile de France, Szampanii. Calais w ręku Anglików (do 1558). Bitwa pod Gavere – zwycięstwo FILIPA DOBREGO nad powstańcami gandawskimi. Wezwanie MIKOŁAJA V do nowej wyprawy krzyżowej (30.IX.). Systematyczne wykłady języka greckiego i literatury starożytnej w Italii (JOANNES LASKARIS, JAN ARGYROPOULOS). Abdykacja RENÉ DOBREGO w Lotaryngii na rzecz syna. Śmierć ENGUERRANDA DE MONSTRELETA – francuskiego kronikarza.
    1454 - 1466 WOJNA TRZYNASTOLETNIA MIĘDZY POLSKĄ A ZAKONEM KRZYŻACKIM.
    1454 Powstanie antykrzyżackie w Prusach (II.), akt inkorporacji Prus do Polski (6.III.). Ślub rycerstwa francuskiego w Lille (le voeu du faisan, wyprawa krzyżowa przeciw Turcji). Pokój wenecko-mediolańsko-florencki w Lodi (9.IV.). Bitwa pod Chojnicami – zwycięstwo Zakonu Krzyżackiego nad Polską (18.IX.), statuty cerekwicko-nieszawskie (wzrost znaczenia szlachty w Polsce). HENRYK IV SŁABY królem Kastylii (do 1474). Zhołdowanie Księstwa Oświęcimskiego przez Polskę. Założenie uniwersytetu w Valence.
    1455 - 1458 PONTYFIKAT KALIKSTA III.
    1455 - 1485 WOJNA DWÓCH RÓŻ W ANGLII (BIAŁA RÓŻA – YORK, CZERWONA RÓŻA –LANCASTER).
    1455 Zawiązanie Ligi w obronie pokoju, bezpieczeństwa Italii i świętej wiary chrześcijańskiej przez książąt włoskich (2.III.) – (do 1480), pokój w Italii (do 1494). Proces rehabilitacyjny JOANNY D’ARC w Bourges (do 1456). Drukowanie 42-wierszowej Biblii przez JOHANNA GUTENBERGA. Bulla papieska „Romanus Pontifex” (monopol Portugalii na podboje zamorskie). Kryzys polityczny w Anglii. SEJO królem Korei (do 1468). PIOTR III ARON (po raz drugi) hospodarem Mołdawii (do 1457). Śmierć FRA ANGELICO – malarza włoskiego, LORENZA GHIBERTIEGO – rzeźbiarza włoskiego.
    1456 Oblężenie Deventer i zdobycie Fryzji przez Burgundię. Ucieczka delfina LUDWIKA do Brukseli na dwór FILIPA DOBREGO. Bitwa pod Belgradem – zwycięstwo Węgier (HUNYADI) nad Turcją (6.VIII.), ustanowienie Święta Przemienienia Pańskiego przez KALIKSTA III. Odkrycie Wysp Zielonego Przylądka przez Portugalczyków (ALVISE CA’DA MOSTO). Założenie uniwersytetu w Gryfii (Pomorze). Opanowanie Księstwa Aten i Achai przez Turcję. WŁAD PALOWNIK hospodarem Wołoszczyzny (do 1462). Blokada dowozu żywności i towarów do portów krzyżackich przez miasta pruskie (do 1466). Kolejna bulla papieska (potwierdzenie monopolu Portugalii na podboje zamorskie). ŁAZARZ II HREBELJANOVIĆ despotesem Serbii (do 1458).
    1457 Założenie uniwersytetu we Fryburgu. Stworzenie ugrupowania Braci Czeskich przez taborytów. Opanowanie Malborka przez Polskę. Pierwsza drukowana książka – „Psałterz moguncki”. Panowanie duńskie w Szwecji (do 1464), CHRYSTIAN I królem (do 1464). TIEN SZUN cesarzem Chin (do 1464). STEFAN WIELKI hospodarem Mołdawii (do 1477). Śmierć LORENZO VALLI – filologa włoskiego.
    1458 - 1464 PONTYFIKAT PIUSA II.
    1458 JERZY Z PODIEBRADU królem Czech (do 1471). JAN II królem Aragonii i Sycylii (do 1479). MACIEJ KORWIN królem Węgier (do 1490). CHARLOTTE królową Cypru (do 1464). Powstanie Księstwa Monako, dynastia Grimaldi (do dzisiaj), LAMBERT księciem (do 1494). FERDYNAND I królem Neapolu (do 1494). STEFAN ŚLEPY despotesem Serbii (do 1459). HUMAJUN królem Bahmanidów (do 1461).
    1459 Kongres w Mantui (omówienie koniecznych przedsięwzięć po upadku Konstantynopola). Założenie arcybiskupstwa w Sienie. Podbój Despotatu Serbii przez Turcję, upadek władzy despotesa STEFANA TOMASZEVICIA. Powodzie i głód w Japonii (70 000 ofiar). Bulla papieska „Execrabilis” (sformułowanie zasady prymatu papieża nad soborem). Wojna domowa w Neapolu (do 1464). Śmierć GIAN ROGGIA – pisarza włoskiego.
    1460 Chanat Astrachański w dorzeczu dolnej Wołgi (do 1556). Założenie uniwersytetów w Bazylei i Nantes. Podbój Despotatu Morei przez Turcję, upadek władzy despotesa TOMASZA PALEOLOGA. Powstanie giełdy towarowej w Antwerpii. JAKUB III królem Szkocji (do 1488).
    1461 Śmierć KAROLA VII. LUDWIK XI królem Francji (do 1483). Vauderie d’Arras (wielkie prześladowania czarownic w Arras). Podbój Cesarstwa Trapezuntu, Synopy i Amastris przez Turcję. Otwarcie drukarni w Paryżu. Nieudana wyprawa polska na Chojnice. Usunięcie HENRYKA VI LANCASTERA z tronu Anglii, EDWARD IV YORK królem (do 1470). Wyspy Zielonego Przylądka kolonią Portugalii (do 1975). STEFAN TOMASZEVIĆ królem Bośni (do 1463). AHMAD III królem Bahmanidów (do 1463).
    1462 Dokończenie rekonkwisty na Płw. Iberyjskim (do 1492), zajęcie Gibraltaru przez Kastylię. Wcielenie Ziemi Rawskiej, Gostynińskiej i Bełskiej do Polski. Bitwa pod Świecinem – zwycięstwo Polski (PIOTR DUNIN) nad Zakonem Krzyżackim. Powstanie chłopskie w Katalonii (do 1472) i na Majorce. Opanowanie Lesbos i Thasos przez Turcję. RADU PIĘKNY hospodarem Wołoszczyzny (do 1473). „Żydowska uliczka” we Frankfurcie nad Menem. Wojna domowa w Kastylii (do 1467). IWAN III SROGI wielkim księciem moskiewskim (do 1471). Śmierć NICOLASA ROLINA – kanclerza burgundzkiego.
    1463 Wykupienie miast nad Sommą przez LUDWIKA XI. Podbój Bośni przez Turcję. Zajęcie Księstwa Jarosławskiego przez Moskwę. MOHAMMAD III królem Bahmanidów (do 1482). Wojna turecko-wenecka (do 1479). Ucieczka żony zdetronizowanego króla Anglii, HENRYKA VI – MAŁGORZATY ANJOU ze Szkocji do Niderlandów, a stamtąd do Francji. Bitwa morska na Zalewie Wiślanym – zwycięstwo Polski nad Zakonem Krzyżackim (15.IX.). FRYDERYK V arcyksięciem Austrii z linii styryjskiej (do 1493).
    1464 - 1471 PONTYFIKAT PAWŁA II.
    1464 Założenie uniwersytetu w Bourges. GO-TSUCHIMIKADO cesarzem Japonii (do 1500). Powstanie pierwszej drukarni na terenie Italii (Subiaco). Szczytowy punkt rozwoju Songhaj (do 1529). Stany Generalne w Burgundii (jedność państwa, zawieszenie mandatów delegatów Stanów Prowincjonalnych). KAROL VIII (po raz drugi) królem Szwecji (do 1465). JAKUB II BĘKART królem Cypru (do 1473). CZĘNG HUA cesarzem Chin (do 1487). Śmierć ROGERA VAN DER WEYDENA – malarza niderlandzkiego.
    1465 WIRUPAKSZA II władcą Widżajanagaru (do 1485). Utworzenie przez Burgundię i książąt francuskich – Ligi Dobra Publicznego (Ligue du bien public) i jej walka przeciw LUDWIKOWI XI (bitwa pod Montlhéry – zwycięstwo króla), układy w Conflans i St.Maur. Panowanie duńskie w Szwecji (do 1467), CHRYSTIAN I (po raz drugi) królem (do 1467). Bezkrólewie w Maroku (do 1471).
    1466 II pokój toruński między Polską a Zakonem Krzyżackim (uzyskanie Pomorza Gdańskiego, Ziemi Chełmińskiej, Michałowskiej, Powiśla z Żuławami, Malborkiem, Elblągiem oraz Warmii przez Polskę, Prusy Zakonne (Książęce), Lębork i Bytów lennem Polski). Podróż Rosjanina, AFANASIJA NIKITINA do Indii (do 1472). VLATKO księciem Hercegowiny (do 1481). Klątwa papieska na JERZEGO Z PODIEBRADU. Podbój wsch. Anatolii przez Turcję. BAGRAT VI królem Gruzji (do 1478). Śmierć DONATELLEGO (DONATO DI BETTO BARDI) – rzeźbiarza włoskiego.
    1467 Bitwa pod Krują – zwycięstwo Turcji nad Albanią. Przeniesienie drukarni z Subiaco do Rzymu (PAWEŁ II). Założenie uniwersytetu w Bratysławie. Wojny domowe w Japonii o kontrolę nad szogunatem (do 1568). KAROL VIII (po raz trzeci) królem Szwecji (do 1470). Bitwa pod Baia – zwycięstwo Mołdawian (STEFAN WIELKI) nad Węgrami (KORWIN). Śmierć FILIPA DOBREGO, KAROL ŚMIAŁY (ZUCHWAŁY) księciem Burgundii (do 1477), rozruchy w Gandawie.
    Śmierć FILIPPO LIPPIEGO – malarza włoskiego.
    1468 Powstanie antyburgundzkie w Ličge. Układ francusko-burgundzki w Peronne. Wojna o koronę czeską między WŁADYSŁAWEM JAGIELLOŃCZYKIEM a MACIEJEM KORWINEM (do 1478). Zajęcie Moraw, Łużyc i Śląska przez Węgry. Zajęcie Orkadów i Szetlandów przez Szkocję. Śmierć SKANDERBEGA. AXAYACATL władcą Azteków (do 1481). YEJONG królem Korei (do 1469). BEYDE MARJAM cesarzem Etiopii (do 1478). HUSAJN BAJKARA władcą Transoksanii (do 1506). MENGLI GIREJ chanem krymskim (do 1475).
    1469 Oddanie Alzacji w zastaw Burgundii (ZYGMUNT, hrabia Tyrolu). WAWRZYNIEC WSPANIAŁY władcą Florencji (do 1492). Ślub FERDYNANDA ARAGOŃSKIEGO z IZABELĄ KASTYLIJSKĄ. MACIEJ KORWIN antykrólem Czech (do 1478). SONGJONG królem Korei (do 1494). HENRYK REUSS VON PLAUEN wielkim mistrzem krzyżackim (do 1477).
    1470 Ucieczka EDWARDA IV przed hrabią RICHARDEM WARWICK do Niderlandów, HENRYK VI LANCASTER (po raz drugi) królem Anglii (do 1471). Drukarnie we Florencji, w Neapolu, Hiszpanii, Niderlandach i w Krakowie. Panowanie duńskie w Szwecji (do 1471), CHRYSTIAN I (po raz trzeci) królem (do 1471), regencja STENA STURE STARSZEGO w Szwecji (do 1497). Portugalczycy u przyl. Das Tres Fontes w Ghanie (SOEIRO COSTA). HENRYK REFFLE VON RICHTENBERG wielkim mistrzem krzyżackim (do 1477). JAN WOLTHUSS VON HERSE mistrzem inflanckim (do 1471). ALBRECHT III ACHILLES elektorem Brandenburgii (do 1486). Traktat obronny między Nowogrodem Wielkim a Polską. Śmierć LEONA BATTISTY ALBERTIEGO – architekta włoskiego.
    1471 - 1484 PONTYFIKAT SYKSTUSA IV.
    1471 Księstwo Ferrary i Modeny w Italii (do 1598). Opanowanie Eubei przez Turcję. Zajęcie Tangeru przez Portugalię. Powrót króla EDWARDA IV do Anglii dzięki pomocy KAROLA ŚMIAŁEGO, śmierć WARWICKA, bitwa pod Tewkesbury – zwycięstwo Yorków nad Lancastrami, śmierć HENRYKA VI i jego syna, MAŁGORZATA ANJOU w niewoli, EDWARD IV YORK (po raz drugi) królem Anglii (do 1483). Wyprawa moskiewska na Nowogród Wielki (podporządkowanie miasta Moskwie). Dotarcie Portugalczyków do ujścia Nigru, minięcie równika, zbudowanie pierwszego portu Saint-Georges-de-la-Mine (JOĂO DE SANTAREM, PEDRO ESCOBAR). Podbój Chimu przez Imperium Inków. BERND VON DER BORCH mistrzem inflanckim (do 1483). Dynastia Jagiellonów w Czechach (do 1526), WŁADYSŁAW II JAGIELLOŃCZYK królem (do 1516). Dynastia Wattasydów w Maroku (do 1549), MOHAMMAD ASZ-SZAJCH sułtanem (do 1504). Współrządy IWANA III i IWANA MŁODEGO w Moskwie (do 1490). X INKA TUPAC YUPANQUI władcą Inków (do 1493). Bitwa na wzgórzach Brunkeberg k/Sztokholmu – zwycięstwo wojsk opozycji szwedzkiej (STURE STARSZY) nad Danią (CHRYSTIAN I). Przymierze Krymu z Moskwą przeciw Złotej Ordzie. Śmierć TOMASZA Ŕ KEMPIS – mistyka niemieckiego, PANORMITY (ANTONIO BECCADELLIEGO) – filologa włoskiego.
    Autor książki "Almanach dat 1799-1918", Warszawa 2007.

Page 1 of 2 12 LastLast

Similar Threads

  1. Historia powszechna cz.3 /1492-1799/
    By Aux_Teergois in forum Forum - Historia (PL)
    Replies: 14
    Last Post: 02-02-2010, 06:25 PM
  2. Historia powszechna cz.1 /dzieje do 476 r.n.e./
    By Aux_Teergois in forum Forum - Historia (PL)
    Replies: 13
    Last Post: 02-02-2010, 05:55 PM

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •  
footer